§8Adiecit ad plenitudinem tam expeditae orationis, ut non de remittendis tantum, sed etiam de auertendis in totum delictis supplicaremus: NE NOS INDUCAS IN TEMPTATIONEM, id est, ne nos patiaris induci, ab eo utique qui temptat.
이처럼 간결한 기도의 완성을 위해, 주님은 우리가 단지 과오를 탕감받는 것뿐만 아니라 완전히 피하는 것에 대해서도 간구하도록 덧붙이셨으니, 곧 “우리를 시험에 들게 하지 마옵시고”이다. 즉, 우리가 시험하는 자에 의해 시험 속으로 인도되는 것을 당신이 허용하지 마옵시라는 뜻이다.
ceterum absit ut dominus temptare uideatur, quasi aut ignoret fidem cuiusque aut deicere sit geStiens.
그러나 주님께서 마치 각자의 믿음을 모르시거나 혹은 넘어뜨리기를 열망하시는 것처럼 시험하시는 분으로 여겨지는 일은 결코 있어서는 안 된다.
diaboli est infirmitas et malitia.
시험하는 약함과 악의는 악마의 것이다.
nam et Abraham non temptandae fidei gratia sacrificare de filio iusserat, sed probandae, ut per eum faceret exemplum praecepto suo, quo mox praecepturus erat, ne qui pignora deo cariora haberet.
참으로 아브라함에게도 그의 믿음을 시험하기 위해서가 아니라 입증하기 위해서 아들을 바치라고 명령하셨던 것이니, 이는 훗날 하나님보다 자녀를 더 소중히 여기는 자가 없도록 명령하시려는 자비로운 율법의 모범을 그를 통해 보여주시기 위함이었다.
ipse a diabolo temptatus praesidem et artificem temptationis demonstrauit.
주님 스스로도 악마에게 시험을 받으심으로써 시험의 주재자이자 제작자가 누구인지를 보여주셨다.
hunc locum posterioribus confirmat, orate, dicens, ne temptemini.
이 대목을 주님은 후대의 제자들에게 “시험에 들지 않게 기도하라”고 말씀하심으로써 확인하신다.
adeo temptati sunt dominum deserendo, quia somno potius indulserant quam orationi.
제자들은 기도보다 잠에 빠져듦으로써 주님을 저버릴 정도로 시험을 당했던 것이다.
ergo respondet clausula, interpretans quid sit, ne nos deducas in temptationem.
그러므로 결구가 호응하여 “우리를 시험에 들게 하지 마옵시고”가 무슨 뜻인지를 해석해 준다.
hoc est enim: SED DEUEHE NOS A MALO.
왜냐하면 그것은 바로 “다만 우리를 악에서 구하옵소서”이기 때문이다.
§9Compendiis pauculorum uerborum quot attinguntur edicta prophetarum, euangeliorum, apostolorum, sermones domini, parabolae, exempla, praecepta! quot simul expunguntur officia! dei honor in patre, fidei testimonium in nomine, oblatio obsequii in uoluntate, commemoratio spei in regno, petitio uitae in pane, exomologesis debitorum in deprecatione, sollicitudo temptationum in postulatione tutelae.
지극히 적은 말씀의 간략함 속에 예언자들, 복음서들, 사도들의 선언과 주님의 가르침, 비유들, 모범들, 계명들이 얼마나 많이 언급되어 있는가! 얼마나 많은 의무들이 동시에 이행되고 있는가! 아버지 안에서의 하나님께 대한 공경, 이름 안에서의 믿음의 증언, 뜻 안에서의 순종의 봉헌, 나라 안에서의 소망의 기억, 양식 안에서의 생명의 청원, 간구 안에서의 채무의 고백, 보호의 청구 안에서의 시험에 대한 염려.
quid mirum? deus solus docere potuit, quomodo se uellet orari.
무엇이 이상하겠는가? 오직 하나님만이 당신께 어떻게 기도해야 할지를 가르치실 수 있었다.
ab ipso igitur ordinata religio orationis et de spiritu ipsius iam tunc cum ex ore diuino ferretur, animata suo priuilegio ascendit in caelum commendans patri quae filius docuit.
따라서 그분에 의해 기도의 종교가 규율되었고, 신성한 입에서 흘러나온 바로 그때에 그분의 영으로부터 생명을 부여받아, 고유한 특권과 함께 아들이 가르친 바를 아버지께 위탁하며 하늘로 올라가는 것이다.
§10Quoniam tamen dominus prospector humanarum neces- 10 sitatum seorsum post traditam orandi disciplinam, petite, inquit, et accipietis, et sunt, quae petantur pro circumstantia cuiusque, praemissa legitima et ordinaria oratione quasi fundamento, accedentium ius est desideriorum superstruendi extrinsecus petitiones, cum memoria tamen praeceptorum.
그러나 인간의 필요를 예견하시는 주님께서는 기도의 규율을 전수하신 후에 따로 “구하라, 그러면 받을 것이다”라고 말씀하셨고, 각자의 처지에 따라 구해야 할 바가 있으므로, 합법적이고 통상적인 기도를 일종의 기초로서 미리 보낸 후에, 다가오는 이들에게는 밖으로부터 부가적인 원의들의 청원을 쌓아 올릴 권리가 있다. 다만 계명들을 기억하는 가운데 그래야 한다.
§11Ne quantum a praeceptis, tantum ab auribus dei longe simus, memoria praeceptorum uiam orationibus sternit ad, caelum;
우리가 계명들로부터 멀어지는 만큼 하나님의 귀로부터도 멀어지지 않도록, 계명들에 대한 기억이 기도를 위해 하늘로 가는 길을 닦아준다.
quorum praecipuum est, ne prius ascendamus ad altare dei, quam, si quid discordiae uel offensae cum fratribus contraxerimus, resoluamus.
그중 가장 으뜸은, 형제들과 불화나 감정의 상함을 겪었다면 이를 해결하기 전에는 하나님의 제단에 먼저 오르지 말라는 것이다.
quale est enim ad pacem dei accedere sine pace? ad remissionem debitorum cum retentione?.
화해 없이 하나님의 화평으로 다가가는 것이 도대체 어떠한 일이겠는가? 마음속에 앙금을 남겨둔 채 채무의 탕감으로 다가가는 것은 어떠한가?
quomodo placabit patrem iratus in fratrem, cum omnis ira ab initio interdicta sit nobis? nam et Ioseph dimittens fratres suos ad perducendum patrem, et ne, inquit, irascamini in uia.
형제에게 화를 내는 자가 어떻게 아버지를 달랠 수 있겠는가, 모든 분노는 처음부터 우리에게 금지되어 있거늘? 사실 요셉도 아버지께 인도하기 위해 형제들을 떠나보내며 “길에서 화내지 마십시오”라고 말했다.
nos scilicet monuit — alias enim uia cognominatur disciplina nostra — tum ne in uia orationis constituti ad patrem cum ira incedamus.
그는 분명 우리를 훈계한 것이다 — 참으로 다른 곳에서 우리의 규율은 ‘길’이라 불리기 때문이다 — 또한 우리가 기도의 길에 서서 아버지께 나아갈 때 분노를 품고 걷지 않도록 하기 위함이다.
exinde aperte dominus amplians legem iram in fratrem homicidio superponit.
이로부터 분명 주님은 율법을 확장하시어 형제에 대한 분노를 살인죄 위에 두신다.
ne uerbo quidem malo permittit expungi: etiam si irascendum est, non ultra solis receptum, ut apostolus admonet.
나쁜 말 한마디로도 분노를 배출하는 것을 허용하지 않으시며, 설령 화를 내야 하더라도 사도가 권고하듯 해가 질 때를 넘기지 말아야 한다.
quam autem temerarium est aut diem sine oratione transigere, dum cessas fratri satisfacere, aut orationem perseuerante iracundia perdere?
그런데 형제에게 사죄하기를 미루는 동안 기도 없이 하루를 보내거나, 분노를 지속하면서 기도를 망쳐버리는 것은 얼마나 무모한 일인가!
§12Nec ab ira solummodo, sed omni omnino confusione animi libera esse debet orationis intentio de tali spiritu emissa, qualis est spiritus ad quem mittitur.
분노뿐만 아니라 온갖 마음의 혼란으로부터 기도의 지향은 완전히 자유로워야 하며, 기도가 송출되는 대상인 그 영과 동등한 영으로부터 송출되어야 한다.
neque enim agnosci poterit spiritu sancto spiritus inquinatus aut tristis a laeto aut impeditus a libero.
더러워진 영이나, 기쁜 성령이 보기에 슬픈 영, 혹은 자유로운 성령이 보기에 얽매인 영은 성령에 의해 인정받을 수 없을 것이기 때문이다.
nemo aduersarium recipit, nemo nisi comparem suum admittit.
아무도 적대자를 영접하지 않으며, 오직 자신과 동등한 자가 아니면 아무도 들여보내지 않는다.