§5VErrm-r quoque REGNUM TUUM ad id pertinet, quo et fiat uoluntas tua, in nobis scilicet.
“당신의 나라가 임하소서” 역시 마찬가지로, 곧 당신의 뜻이 우리 안에서 이루어지기를 바라는 바에 속한다.
nam deus quando non regnat, in cuius manu cor omnium regum est? sed quicquid nobis optamus, in illum auguramur, et illi deputamus quod ab illo expectamus.
모든 왕들의 마음이 그분의 손안에 있거늘, 하나님께서 통치하지 않으시는 때가 언제 있겠는가? 그러나 우리가 우리 자신을 위해 바라는 것이 무엇이든, 우리는 그것을 그분 안에서 예견하며, 그분께로부터 기대하는 바를 그분께 돌린다.
itaque si ad dei uoluntatem et ad nostram suspensionem pertinet regni dominici repraesentatio, quomodo quidam per tractum quendam in saeculo postulant, cum regnum dei, quod ut adueniat oramus, ad consummationem saeculi.
그러므로 만일 주님 나라의 현현이 하나님의 뜻과 우리의 기다림에 속한 것이라면, 우리가 임하기를 기도하는 하나님의 나라가 세상의 종말을 향해 나아가고 있음에도, 어찌하여 어떤 이들은 이 세상에서의 어떠한 연장을 간구하는가?
tendat? optamus maturius regnare et non diutius seruire.
우리는 더 속히 왕 노릇 하기를 바라고 더 오래 종노릇 하기를 바라지 않는다.
etiamsi praefinitum in oratione non esset de postulando regni aduentu, ultro eam uocem protulissemus festinantes ad spei nostrae complexum.
비록 기도 중에 나라의 임하심을 청구하라는 규정이 미리 정해져 있지 않았다 하더라도, 우리는 우리의 소망을 얼싸안고자 서두르며 자발적으로 그 말을 외쳤을 것이다.
clamant ad dominum inuidia animae martyrum sub altari: quonam usque non ulcisceris, domine, sanguinem nostrum de incolis terrae? nam utique ultio illorum a saeculi fine dirigitur.
제단 아래 있는 순교자들의 영혼들은 원통함 속에서 주님을 향해 외친다. “주여, 언제까지 땅의 주민들에게 우리의 피를 신원하여 주지 않으시려나이까?” 참으로 그들의 신원은 분명 세상의 끝에서부터 인도되기 때문이다.
immo quam celeriter ueniat, domine, regnum tuum, uotum Christianorum, confusio nationum, exultatio angelorum, propter quod conflictamur, immo potius propter quod oramus.
오히려 주여, 당신의 나라가 얼마나 신속히 임하겠나이까. 이는 그리스도인들의 염원이요, 이방 민족들의 혼란이며, 천사들의 환희요, 우리가 이를 위해 고투하며, 아니 오히려 이를 위해 기도하는 바이다.
§6Sed quam eleganter diuina sapientia ordinem orationis instruxit, ut post caelestia, id est post dei nomen, dei uoluntatem et dei regnum terrenis quoque necessitatibus petitioni locum faceret! nam et edixerat\' dominus: quaerite prius regnum, et tunc uobis etiam haec adicientur.
그러나 신성한 지혜가 기도의 순서를 얼마나 우아하게 구성하였는지, 하늘의 것들, 즉 하나님의 이름과 하나님의 뜻과 하나님의 나라 다음에 지상의 필요를 위한 청원에도 자리를 내주었다! 참으로 주님께서도 “먼저 그 나라를 구하라, 그리하면 너희에게 이것들도 더해질 것이다”라고 선언하셨기 때문이다.
quamquam PANEM NOSTRUM QVOTIDIANUM DA NOBIS HODIE spiritaliter potius intellegamus.
비록 “오늘 우리에게 일용할 양식을 주옵시고”를 우리가 오히려 영적으로 이해해야 하겠지만 말이다.
Christus enim panis noster est, quia uita Christus et uitae panis.
그리스도께서 우리의 양식이시니, 왜냐하면 그리스도께서 생명이시며 생명의 양식이시기 때문이다.
ego sum, inquit, panis uitae, et paulo supra: panis est sermo dei uiui, qui descendit de caelis, tunc quod et corpus eius in pane censetur: hoc est corpus meum.
그분께서 “나는 생명의 양식이다” 하셨고, 그보다 조금 앞서 “양식은 하늘에서 내려온 살아 계신 하나님의 말씀이다” 하셨다. 또한 그분의 몸이 떡 안에서 인정되기 때문이기도 하니, “이것은 나의 몸이다”라고 하셨다.
itaque petendo panem quotidianum perpetuitatem postulamus in Christo et indiuiduitatem a corpore eius.
그러므로 일용할 양식을 구함으로써 우리는 그리스도 안에서의 영속성과 그분의 몸으로부터 분리되지 않기를 청구하는 것이다.
sed et quia carnaliter admittitur ista uox, non sine religione potest fieri et spiritalis disciplinae.
그러나 이 말은 육적으로도 용납되기에, 종교적 경건과 영적 규율 없이 그렇게 될 수는 없다.
panem enim peti mandat, quod solum fidelibus necessarium est; cetera enim nationes requirunt.
참으로 그분은 신자들에게 오직 필요한 것인 양식을 구하라고 명령하시니, 그 밖의 것들은 이방인들이 구하는 것이기 때문이다.
ita et exemplis inculcat et parabolis retractat, cum dicit: numquid panem filiis pater aufert et canibus tradit? item: numquid filio panem poscenti lapidem tradit? ostendit enim, quid a patre filii expectent.
이처럼 그분은 예를 들어 가르치시고 비유를 통해 되풀이해 설명하시니, “아버지가 자녀들의 떡을 빼앗아 개들에게 던져주겠느냐?” 하시고, 또한 “떡을 달라는 아들에게 돌을 주겠느냐?” 하실 때 그러하다. 참으로 그분은 자녀들이 아버지로부터 무엇을 기대하는지를 보여주신다.
sed et nocturnus ille pulsator panem poscebat.
또한 밤중에 문을 두드리던 그 사람도 떡을 구하고 있었다.
merito autem adiecit: da nobis hodie, ut qui praemiserat: nolite de crastino cogitare quid edatis.
한편, 그분께서 “오늘 우리에게”라고 덧붙이신 것은 당연하니, 앞서 “내일 무엇을 먹을까 생각하여 염려하지 말라”고 하신 분이기 때문이다.
cui rei parabolam quoque accommodauit illius hominis, qui prouenientibus fructibus ampliationem horreorum et longae securitatis spatia cogitauit, is ipsa nocte moritur.
그분은 이 일에 대해, 소출이 풍성하여 창고를 넓히고 장기적인 안일을 생각했으나 바로 그날 밤에 죽은 저 사람의 비유도 적용하셨다.
§7Consequens erat, ut obseruata dei liberalitate etiam clementiam eius precaremur.
하나님의 관대하심에 주목한 뒤, 우리가 그분의 자비 또한 간구하는 것은 당연한 귀결이었다.
quid enim alimenta proderunt, si illi reputamur reuera quasi taurus ad uictimam? sciebat dominus se solum sine delicto esse.
만일 우리가 그분께 참으로 희생 제물로 바쳐질 황소처럼 여겨진다면, 양식이 도대체 무슨 소용이 있겠는가? 주님께서는 오직 자신만이 죄가 없으심을 알고 계셨다.
docet itaque petamus DI- MITTI NOBIS DEBITA NOSTRA. exomologesis est petitio ueniae, quia qui petit ueniam, delictum confitetur.
그리하여 그분은 우리에게 우리의 빚을 탕감해 주시기를 청하도록 가르치신다. 용서를 청하는 것은 고백이니, 왜냐하면 용서를 청하는 자는 자신의 잘못을 자백하는 것이기 때문이다.
sic et paenitentia demonstratur acceptabilis deo, quia uult eam quam mortem peccatoris.
이처럼 회개 역시 하나님께 받으실 만한 것으로 나타나니, 왜냐하면 그분은 죄인의 죽음보다 회개(그것)를 원하시기 때문이다.
debitum autem in scripturis delicti figura est, quod perinde iudicio debeatur et ab eo exigatur nec\' euadat iustitiam exactionis, nisi donetur exactio;
그런데 성경에서 ‘빚’은 잘못의 상징인데, 왜냐하면 그것은 마찬가지로 재판에 의해 빚진 것이며 청구되는 것이고, 청구의 정당성에서 벗어날 수 없기 때문이다, 청구 자체가 면제되지 않는 한은.
sicut illi seruo dominus debitum remisit.
마치 저 종에게 주인이 빚을 탕감해 준 것처럼 말이다.
huc enim spectat exemplum parabolae totius.
참으로 비유 전체의 모범은 바로 이것을 겨냥하고 있다.
nam et quod idem seruus a domino liberatus non perinde parcit debitori suo ac propterea delatus penes dominum tortori delegatur ad soluendum nouissimum quadrantem, id est modicum usque delictum, eo competit, quod remittere nos quo- \' que profitemur debitoribus nostris.
왜냐하면 그 똑같은 종이 주인에 의해 풀려났음에도 마찬가지로 자신의 채무자를 아껴주지 않았고, 그 때문에 주인에게 고발당해 마지막 한 푼(즉 아주 작은 잘못에 이르기까지)을 갚도록 고문관에게 넘겨졌다는 사실은, 우리 역시 우리의 채무자들을 탕감해 주겠다고 공언하는 점과 부합하기 때문이다.
iam et alibi ex hac specie orationis: remittite, inquit, et remittetur uobis.
이미 다른 곳에서도 이 종류의 기도에 관하여 그분은 말씀하셨다.
et cum interrogasset Petrus, si septies remittendum esset fratri, immo, inquit, septuagies septies; ut legem in melius reformaret, quod in Genesi de Cain septies, de Lamech autem septuagies septies ultio reputata est.
“탕감해 주어라, 그러면 너희도 탕감받을 것이다.” 그리고 베드로가 형제에게 일곱 번까지 용서해 주어야 하는지 물었을 때, 그분은 “아니라, 일흔 번씩 일곱 번까지”라고 말씀하셨으니, 이는 창세기에서 가인의 복수는 일곱 배이나 라멕의 복수는 일흔일곱 배(일흔 번씩 일곱 번)로 계산된 법을 더 나은 방향으로 개혁하기 위함이었다.