Humanitext Reader

테르툴리아누스 · 기도에 관하여 §3-4

이름의 거룩하심과 뜻이 이루어지심에 대한 기도

10개 구절 중 2번째 · 라틴어

요약

제3장에서는 “당신의 이름이 거룩히 여김을 받으소서”라는 청원을 하나님의 영광과 우리의 구원이라는 두 가지 관점에서 설명한다. 제4장에서는 “당신의 뜻이 이루어지소서”라는 청원을 육과 영의 관계, 그리고 그리스도의 수난에서의 인내의 모범에 비추어 고찰한다.

§3Nomen dei patris nemini proditum fuerat.
아버지 하나님의 이름은 아무에게도 밝혀지지 않았었다.
etiam qui de ipso interrogauerat, Moyses, aliud quidem nomen audierat.
그분에 대해 여쭈었던 사람, 곧 모세조차도 실로 다른 이름을 들었었다.
nobis reuelatum est in filio.
우리에게는 아들 안에서 그것이 계시되었다.
iam quis enim filius? nouum patris nomen est.
이제, 아들은 과연 누구인가? 그것은 아버지의 새로운 이름이다.
ego ueni, inquit, in nomine patris, et rursus: pater, glorifica nomen tuum, et apertius: nomen tuum manifestaui hominibus. id ergo ut sanctificetur postulamus.
그분께서 말씀하십니다. “나는 아버지의 이름으로 왔다.” 또다시, “아버지여, 당신의 이름을 영광스럽게 하소서.” 그리고 더 분명하게는, “내가 당신의 이름을 사람들에게 나타내었나이다.” 그러므로 우리는 그 이름이 거룩하게 되기를 청구한다.
non quod deceat homines bene deo optare, quasi sit et alius de quo ei possit optari aut laboret, nisi optemus.
그것은 인간이 하나님께 복을 빌어드리는 것이 합당해서가 아니다. 마치 그분을 위해 복을 빌어다 줄 수 있는 다른 어떤 존재가 있는 것처럼, 혹은 우리가 빌지 않으면 그분께서 곤궁해지시기라도 하는 것처럼 말이다.
plane benedici deum omni loco ac tempore condecet ob debitam semper memoriam beneficiorum eius ab omni homine.
분명, 모든 사람이 그분의 은혜를 언제나 기억해야 마땅한 의무가 있기에, 모든 장소와 시간에서 하나님께서 찬미받으시는 것은 지극히 합당하다.
sed et hoc benedictionis uice fungitur.
그러나 이 청원 역시 찬미의 역할을 수행한다.
ceterum quando non sanctum et sanctificatum est per semetipsum nomen dei, cum ceteros sanctificet ex semetipso? cui illa angelorum circumstantia non cessat dicere: sanctus, sanctus, sanctus.
하기야, 하나님의 이름이 그 자체로 거룩하고 거룩하게 되지 않은 때가 언제 있겠는가? 그분 스스로 다른 모든 것들을 거룩하게 하시는 터에. 그분을 둘러싼 저 천사들은 “거룩하시도다, 거룩하시도다, 거룩하시도다”라고 말하기를 그치지 않는다.
proinde igitur et nos angelorum, si meruerimus, candidati, iam hinc caelestem illam in deum uocem et officium futurae claritatis ediscimus. hoc quantum ad gloriam dei.
그러므로 우리 역시, 만일 합당한 자가 된다면 천사들의 지원자로서, 벌써부터 하나님을 향한 저 하늘의 목소리와 미래의 영광스러운 직무를 배우는 것이다. 여기까지가 하나님의 영광에 관한 부분이다.
alioquin quantum ad nostram petitionem, cum dicimus: BANCTIFICETUR \'NOMEN TUUM, id petimus, ut sanctificetur in nobis, qui in illo sumus, simul et in ceteris, quos adhuc gratia dei expectat, ut et huic praecepto pareamus orando pro omnibus, etiam pro inimicis nostris.
반면에, 우리의 청원에 관한 한, 우리가 “당신의 이름이 거룩히 여김을 받으소서”라고 말할 때, 우리는 그것이 그분 안에 있는 우리 안에서, 아울러 하나님의 은혜가 아직 기다리고 있는 다른 사람들 안에서도 거룩하게 되기를 청하는 것이다. 이는 원수들을 포함하여 모든 사람을 위해 기도함으로써 이 계명에도 따르기 위함이다.
ideoque suspensa enuntiatione non dicentes, sanctificetur in nobis, in omnibus dicimus.
그리하여 우리는 한정하는 표현을 보류하여, “우리 안에서 거룩하게 되소서”라고 말하지 않고, “모든 이 안에서”라고 말하는 것이다.
§4Secundum hanc formam subiungimus: FIAT UOLUNTAS TUA IN CAEIIIS ET IN TERRA, non quod aliquis obsistat, quo minus uoluntas dei fiat, et ei successum uoluntatis suae oremus, sed in omnibus petimus fieri uoluntatem eius.
이 형식에 따라 우리는 “당신의 뜻이 하늘에서와 같이 땅에서도 이루어지소서”라는 간구를 덧붙인다. 이는 누군가가 하나님의 뜻을 가로막아 그 뜻이 이루어지지 못하게 하므로 우리가 그분께 뜻의 성취를 빌어드린다는 것이 아니라, 모든 것 안에서 그분의 뜻이 이루어지기를 청하는 것이다.
ex interpretatione enim figurata carnis et spiritus nos sumus caelum et terra.
육과 영에 대한 비유적 해석에 따르면, 우리 자신이 바로 하늘과 땅이기 때문이다.
quamquam etsi simpliciter intellegendum est, idem tamen est sensus petitionis, ut in nobis fiat uoluntas dei in terris, ut possit scilicet fieri et in caelis.
비록 문자 그대로 이해한다 하더라도 이 청원의 의미는 동일하니, 곧 지상에 있는 우리 안에서 하나님의 뜻이 이루어짐으로써 하늘에서도 이루어질 수 있게 되기를 바라는 것이다.
quid autem deus uult quam incedere nos secundum suam disciplinam? petimus ergo substantiam et facultatem uoluntatis suae subministret nobis, ut salui simus et in caelis et in terris, quia summa est uoluntatis eius salus eorum quos adoptauit.
그렇다면 하나님께서 우리로 하여금 당신의 규율에 따라 걸어가게 하시는 것 외에 무엇을 원하시겠는가? 그러므로 우리는 우리가 하늘에서나 땅에서나 구원을 받도록, 그분께서 당신 뜻의 실체와 능력을 우리에게 공급해 주시기를 청한다. 왜냐하면 그분 뜻의 핵심은 당신께서 자녀로 삼으신 자들의 구원이기 때문이다.
est et illa dei uoluntas, quam dominus administrauit praedicando operando sustinendo.
또한 주님께서 선포하시고, 일하시고, 견디심으로써 수행하신 하나님의 저 뜻도 있다.
si enim ipse pronuntiauit non suam, sed patris facere se uoluntatem, sine dubio, quae faciebat, ea erat uoluntas patris, ad quae nunc nos uelut ad exemplaria prouocamur, ut et praedicemus et operemur et sustineamus ad mortem usque.
참으로 그분 친히 당신의 뜻이 아니라 아버지의 뜻을 행하노라고 선언하셨다면, 그분께서 하신 일들이야말로 의심할 여지 없이 아버지의 뜻이었으며, 이제 우리는 이를 모범으로 삼아 분발하여 선포하고, 일하며, 죽음에 이르기까지 견뎌내야 하는 것이다.
quae ut implere possimus, opus est dei uoluntate.
우리가 이것들을 완수할 수 있기 위해서는 하나님의 뜻이 필요하다.
item dicentes, fiat uoluntas tua, uel eo nobis bene optamus, quod nihil mali sit in dei uoluntate, etiam si quid pro meritis cuiusque secus inrogatur.
마찬가지로 “당신의 뜻이 이루어지소서”라고 말할 때, 우리는 각자의 공과에 따라 다른 형벌이 부과된다 하더라도 하나님의 뜻에는 악한 것이 전혀 없다는 바로 그 점 때문에라도 우리 자신을 위해 복을 빌고 있는 것이다.
iam hoc dicto ad sufferentiam nosmetipsos praemonemus.
실로 이 말로써 우리는 인내하도록 우리 자신을 미리 일깨우는 것이다.
dominus quoque cum sub instantiam passionis infirmitatem carnis demonstrare iam in sua carne uoluisset, pater, inquit, transfer poculum istud, et recordatus, nisi quod mea non, sed tua fiat uoluntas.
주님께서도 수난이 임박했을 때 당신의 육신 안에서 육의 연약함을 보이고자 하셨을 제, “아버지여, 이 잔을 치워 주소서” 하셨으나, 다시 생각하시어 “그러나 내 뜻이 아니라 당신의 뜻이 이루어지게 하소서” 하셨던 것이다.
ipse erat uoluntas et potestas patris et tamen ad demonstrationem sufferentiae debitae uoluntati se patris tradidit.
그분 친히 아버지의 뜻이며 권능이셨음에도 불구하고, 아버지의 뜻에 마땅히 드려야 할 인내를 보여주시기 위해 당신 자신을 넘겨주셨던 것이다.

어휘·문법 주석

  1. §3iam quis enim filius? nouum patris nomen est. — 테르툴리아누스의 수사학적 의문문. “아버지”라는 호칭은 “아들”의 존재를 전제하므로, 아들의 나타나심이야말로 “아버지”라는 이 새로운 이름(구약에서는 밝혀지지 않았던 이름)의 계시임을 논증하고 있다.
  2. §3non quod deceat homines bene deo optare — 접속법을 이끄는 `non quod`는 사실이 아닌 부정의 이유를 나타낸다(“~해서가 아니다”). `quasi sit... aut laboret` 역시 반사실적 혹은 허위의 가정을 나타내는 접속법으로 “마치 ~인 것처럼”이라는 의미를 형성한다.
  3. §4non quod aliquis obsistat, quo minus uoluntas dei fiat — 방해를 나타내는 동사 `obsistat` 뒤에 `quo minus`가 이끄는 접속법 종속절(`fiat`)이 이어져, “누군가가 하나님의 뜻이 이루어지는 것을 가로막다”라는 의미를 구성한다.
  4. §4petimus ergo substantiam et facultatem uoluntatis suae subministret nobis — 동사 `petimus`(우리는 청한다)의 목적어절로서 접속법 현재 `subministret`(공급해 주시기를)가 접속사 `ut` 없이 직접 인도되고 있다(간접 명령 및 요구 구문).

이 구절 인용하기

테르툴리아누스, 기도에 관하여 §3-4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa020.humanitext-lat2:3-4

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.