§22#1Qui ita concedunt, recogitare debent de statu uocabuli ipsius.
그와 같이 허용하는 자들은 그 단어 자체의 지위에 대해 재고해야 한다.
quid est mulier a primis quidem litteris sanctorum commentariorum? iam inueniunt sexus esse nomen, non gradum sexus;
성스러운 기록의 첫 글자들로부터 여자(mulier)란 무엇인가? 그들은 곧 그것이 성별의 이름이지 성별의 단계가 아님을 발견할 것이다.
siquidem Euam nondum uirum expertam deus mulierem et feminam cognominauit, feminam, qua sexus generaliter, mulierem, qua gradus sexus specialiter.
왜냐하면 아직 남자를 경험하지 않은 하와를 하나님께서 '여자(mulier)'이자 '여성(femina)'이라 명명하셨기 때문인데, '여성'으로는 성별을 일반적인 방식으로, '여자'로는 성별의 단계를 구체적인 방식으로 명명하셨다.
ita quoniam tunc innupta adhuc Eua mulieris uocabulo fuit, commune id uocabulum et uirgini factum est.
이처럼 당시 아직 미혼이었던 하와가 '여자'라는 단어로 불렸기 때문에, 그 단어는 처녀에게도 공통적인 것이 되었다.
nec mirum, si apostolus eodem utique spiritu actus, quo cum omnis scriptura diuina, tum et illa Genesis digesta est,. eadem uoce usus est mulierem ponendo, quae exemplo Euae innuptae et uirgini competat.
따라서 사도가 모든 성경뿐만 아니라 저 창세기가 기록되게 한 바로 그 동일한 영에 이끌려, 미혼인 하와의 예에 따라 처녀에게도 적용되는 '여자'라는 단어를 사용하였다고 해도 전혀 이상할 것이 없다.
cetera denique consonant.
결국 다른 모든 것들도 일치한다.
nam et hoc ipso, quod uirgines non nominauit, sicut alio in loco, ubi de nubendo docet, satis praedicat de omni muliere et de toto sexu dictum, nec distinctum esse inter mulierem et uirginem, quam omnino non nominat.
왜냐하면 그가 (결혼에 대해 가르치는 다른 곳에서처럼) 처녀들을 명시하지 않았다는 바로 그 사실에 의해, 모든 여자와 전체 성별에 대해 말해진 것이며, 그가 전혀 명명하지 않은 '여자'와 '처녀' 사이에 아무런 구별도 없음을 충분히 보여주기 때문이다.
qui enim alibi distinguere meminit, ubi scilicet differentia postulat (distinguit autem utramque speciem suis uocabulis designans), ubi non distinguit, dum utramque non nominat, nullam uult differentiam intellegi.
다른 곳에서 구별이 필요할 때 구별하는 것을 기억하는 자는(그는 각 종류를 자신의 단어로 지칭하며 둘을 구별한다), 구별하지 않고 둘 다 명명하지 않는 곳에서는 아무런 차이도 이해되기를 원치 않는 것이다.
quid? quod Graeco sermone, quo litteras apostolus fecit, usui est mulieres uocare quam feminas, id est γυναῖκας quam θηλεiας.
게다가 사도가 편지를 쓴 그리스어에서는 '여성(femina)'보다 '여자(mulier)'라고 부르는 것, 즉 θήλεια보다 γυνή라고 부르는 것이 관습이라는 사실이 있지 않은가.
igitur si pro sexus nomine uocabulum istud frequentatur, quod est in interpretatione pro eo quod est femina, sexum nominauit, dicens γυναῖκα.
그러므로 만일 이 단어가 번역에서 '여성'에 해당하는 말로서 성별의 이름 대신 자주 쓰인다면, 그는 γυναῖκα라고 말함으로써 성별을 명명한 것이다.
in sexu autem et uirgo contingitur.
그리고 성별 안에는 처녀도 포함된다.
sed et manifesta pronuntiatio est: omnis, inquit, mulier adorans et prophetans intecto capite dedecorat caput suum.
게다가 선언도 명백하다. 그가 이르기를, "머리를 가리지 않고 기도하거나 예언하는 모든 여자는 그 머리를 욕되게 하는 것이다"라고 한다.
quid est omnis mulier, nisi omnis aetatis, omnis ordinis, omnis condicionis? nihil mulieris excipit dicendo omnis, sicut nec uiri nec uelandi;
'모든 여자'란 모든 연령, 모든 신분, 모든 조건의 여자가 아니고 무엇이겠는가? '모든'이라고 말함으로써 여자의 그 어떤 것도 제외하지 않은 것은, 남자나 가리는 일에 대해서도 제외하지 않은 것과 같다.
perinde enim omnis uir inquit.
왜냐하면 마찬가지로 '모든 남자'라고 말하기 때문이다.
sicut ergo in masculino sexu sub uiri nomine etiam inuestis uelari uetatur, ita et in feminino sub nomine mulieris etiam uirgo uelari iubetur.
그러므로 남성 성별에서 '남자(uir)'라는 이름 아래 아직 성인복을 입지 않은 소년(inuestis)조차 머리를 가리는 것이 금지되는 것처럼, 여성 성별에서도 '여자(mulier)'라는 이름 아래 처녀조차 머리를 가리도록 명령받는 것이다.
aequaliter in utroque sexu minor aetas maioris sequatur disciplinam, aut uelentur et uirgines masculi, si non uelantur et uirgines feminae, quia nec isti nominatim tenentur;
양성 모두에서 동등하게 젊은 연령이 연장자의 규율을 따라야 하며, 만일 여성 처녀들이 머리를 가리지 않는다면 남성 처녀들(소년들)도 머리를 가려야 할 것이다. 왜냐하면 이들 또한 명시적으로 구속되는 것이 아니기 때문이다.
aliud sit uir et inuestis, si aliud est mulier et uirgo.
'여자'와 '처녀'가 다른 것이라면, '남자'와 '미성년 소년'도 다른 것이 되게 하라.
nempe propter angelos ait uelari oportere, quod angeli propter filias hominum desciuerunt a deo.
과연 천사들 때문에 머리를 가려야 마땅하다고 사도는 말하는데, 천사들이 '사람의 딸들' 때문에 하나님을 배반했기 때문이다.
quis ergo contendat solas mulieres, id est nuptas iam et uirginitate defunctas, concupiscentiae esse, nisi si non licet et uirgines specie praestare et amatores inuenire? immo uideamus, ne uirgines solas concupierint, cum dicat scriptura filias hominum, quia potuit uxores hominum nominasse uel feminas indifferenter.
그렇다면 이미 결혼하여 처녀성을 잃은 여자들만이 탐욕의 대상이라고 누가 주장하겠는가? 처녀들이 외모로 빼어나고 연인을 찾는 것이 허용되지 않는다면 모를까. 오히려 천사들이 처녀들만을 탐했을지도 모른다고 생각해보자. 성경이 '사람의 딸들'이라고 말하기 때문이다. 성경은 '사람의 아내들'이나 '여성들'이라고 무분별하게 명명할 수도 있었을 것이기 때문이다.
etiam quod ait: et acceperunt sibi in uxores, eo facit, quod accipiuntur in uxores quae uacant scilicet.
또한 "그들이 자기들의 아내로 삼았다"라고 말한 것도, 당연히 비어 있는(미혼인) 자들이 아내로 삼아진다는 사실을 가리킨다.
de non uacantibus autem aliter enuntiasset.
비어 있지 않은 자들에 대해서라면 다르게 표현했을 것이다.
itaque uacant tam uiduitate quam et uirginitate.
그러므로 그녀들은 과부로서나 처녀로서나 비어 있는 상태이다.
adeo sexum nominando generaliter filias, et species in genere commiscuit.
이와 같이 '딸들'이라고 성별을 일반적으로 명명함으로써, 속(genus) 안에 종(species)들을 혼합해 놓은 것이다.