§10Sed omissis quidam divinis exhortationibus illum magis Graecum versiculum saecularis sententiae sibi adhibent: Qui fugiebat, rursus proeliabitur; ut et rursus forsitan fugiat.
그러나 어떤 이들은 신성한 권고들을 제쳐두고, 오히려 세속적인 격언인 저 그리스어 시구를 자신들에게 적용합니다. "도망친 자는 다시 싸울 것이다." 어쩌면 다시 도망치기 위해서 말입니다.
Et quando vincet qui, cum fugerit, victus est? Bonum militem Christo imperatori suo praestat qui tam plene ab apostole armatus tuba persecutionis audita diem deserit persecutionis.
도망쳤을 때 이미 패배한 자가 언제 승리하겠습니까? 사도에 의해 이토록 완전히 무장하고서도 박해의 나팔 소리를 듣자마자 박해의 날을 버리는 자는, 자신의 황제이신 그리스도께 참으로 훌륭한 군인의 모습을 보여주는 셈입니다.
Respondebo et ego de saeculo aliquid: Usque adeone mori miserum est? Moriatur quoquo modo aut victus aut victor.
나 역시 세속에서 무언가 답하겠습니다. "죽는 것이 그토록 비참한 일인가?" 패자로서든 승자로서든 어떤 방식으로든 죽게 하십시오.
Nam etsi negando ceciderit, cum tormentis tamen proeliatus.
비록 그가 부정함으로써 넘어졌을지라도, 고문과 싸웠기 때문입니다.
Malo miserandum quam erubescendum.
나는 부끄러워해야 할 자보다 가련히 여겨야 할 자를 원합니다.
Pulchrior est miles in pugna pilo transmissus quam in fuga salvus.
전투 중에 투창에 뚫린 군인이 도망쳐서 안전한 군인보다 더 아름답습니다.
Times hominem, Christiane, quem timeri oportet ab angelis, siquidem angelos iudicaturus es: quem timeri oportet a daemoniis, siquidem et in daemonas accepisti potestatem: quem timeri oportet ab universo mundo, siquidem et in te mundus iudicatur? Christum indutus es, siquidem in Christum tinctus es, qui fugis diabolum.
그리스도인이여, 그대는 인간을 두려워합니까? 인간이야말로 천사들에게 두려움의 대상이 되어야 마땅한데도 말입니다. 참으로 그대는 천사들을 심판할 것이기 때문입니다. 악령들에게 두려움의 대상이 되어야 마땅한데도 말입니다. 참으로 그대는 악령들에 대한 권한마저 받았기 때문입니다. 온 세상에게 두려움의 대상이 되어야 마땅한데도 말입니다. 참으로 세상 역시 그대 안에서 심판을 받기 때문입니까? 그리스도 안에서 세례를 받았다면 그대는 그리스도를 입은 것입니다. 그런데도 그대는 악마를 피해 도망칩니까?
Depretiasti Christum, qui in te est, fugitivum cum diabolo te reddidisti.
그대는 그대 안에 계신 그리스도를 가벼이 여겼고, 악마와 함께 자신을 도망자로 만들었습니다.
Sed dominum fugiens exprobras omnibus fugitivis sui vanitatem consilii.
그러나 주님을 피해 도망치는 것은 모든 도망자에게 그들의 계획이 참으로 허무함을 폭로하는 것입니다.
Fugerat et quidam animosus prophetes dominum, traiecerat ab Ioppe Tarsum, quasi et a deo transfretaret, sed illum non dico in mari et in terra, verum in uterum etiam bestiae invenio, in quo nec mori per triduum potuit nec vel sic deum evadere.
어떤 성미 급한 예언자도 주님을 피해 도망쳐, 마치 하느님을 피해 바다를 건너려는 듯이 요파에서 타르시스로 건너갔으나, 나는 그를 바다와 육지뿐만 아니라 실로 야수의 배 속에서도 발견하는데, 그 안에서 그는 사흘 동안 죽을 수도 없었고 그렇게 해서 하느님을 피할 수도 없었습니다.
Quanto melius qui sive inimicum dei timens non fugit eum, sed potius contemnit, confidens scilicet de tutela domini, sive deum reformidat quanto magis sub oculis eius astitit, dicens: Dominus est, potens est.
하느님의 원수를 두려워하면서도 그를 피해 도망치지 않고 오히려 주님의 보호를 확신하며 그를 멸시하는 이, 혹은 하느님을 경외하기에 그분의 눈앞에 서서 "주님이시다, 그분은 강력하시다.
Omnia illius sunt;
모든 것이 그분의 것이다.
ubi fuero, in manu eius sum;
내가 어디에 있든 나는 그분의 손안에 있다.
faciat quod vult, non discedo, et si perire me volet, ipse me perdat, dum me ego servo illi.
그분께서 원하시는 대로 하소서, 나는 떠나지 않으리라. 설령 그분께서 나를 멸망시키고자 하실지라도, 내가 나 자신을 그분을 위해 보존하는 한 그분께서 직접 나를 멸망시키소서"라고 말하는 이는 얼마나 더 훌륭합니까!
Malo invidiam ei facere per voluntatem ipsius pereundo, quam bilem per meam evadendo.
나는 나의 뜻에 따라 도망침으로써 그분의 분노를 사기보다, 그분의 뜻에 따라 죽음으로써 그분께 원망을 돌리는 쪽을 택하겠습니다.
§11Hoc sentire et facere omnem servum dei oportet, etiam minoris loci, ut maioris fieri possit, si quem gradum in persecutionis tolerantia ascenderit.
낮은 지위에 있는 이라 할지라도 하느님의 모든 종은 이와 같이 생각하고 행동해야 마땅합니다. 그래야 그가 박해를 견뎌냄에 있어서 어떤 단계에 오른다면, 더 높은 지위에 이르게 될 수 있기 때문입니다.
Sed cum ipsi auctores, id est ipsi diaconi et presbyteri et episcopi fugiunt, quomodo laicus intellegere poterit, qua ratione dictum: Fugite de civitate in civitatem? Itaque cum duces fugiunt, quis de gregario numero sustinebit ad gradum in acie figendum suadere? Certe quidem honus pastor animan pro pecoribus ponit, ut Moyses non domino adhuc Christo revelato et iam in se figurato ait: Si perdis hunc populum, inquit, et me pariter cum eo disperde.
그러나 지도자들 자신, 즉 부제들과 사제들과 주교들 자신이 도망친다면, 평신도가 어떤 이유에서 "이 고을에서 저 고을로 도망쳐라"라는 말씀이 내려졌는지 어떻게 이해할 수 있겠습니까? 그러므로 지도자들이 도망치는데, 일반 신도들 중에서 누가 전투 대형에서 발을 붙이고 서 있으라고 감히 권하겠습니까? 참으로 착한 목자는 양들을 위해 목숨을 바칩니다. 모세가 아직 주 그리스도께서 밝혀지시지 않았으나 이미 자신 안에 예표되어 있을 때, "이 백성을 멸망시키시려거든 저도 그들과 함께 멸망시켜 주십시오"라고 말했듯이 말입니다.
Ceterum Christo confirmante figuras suas ma(??)us pastor est qui viso lupo fugit et pecora diripienda derelinquit.
그러나 그리스도께서 당신의 예표들을 확증하셨거늘, 이리를 보고 도망치며 양들을 약탈당하도록 내버려 두는 자는 나쁜 목자입니다.
Proicietur de villa pastor huiusmodi, detinebuntur illi missionis suae mercedes in compensationem, immo et de priore peculio eius exigetur detrimenti domini(??)i restitutio.
이러한 목자는 장원에서 쫓겨날 것이며, 그의 퇴직금은 보상금으로 억류될 것이고, 심지어 그의 이전 사유 재산에서 주인에게 입힌 손실의 배상이 청구될 것입니다.
Etenim qui habet, dabitur ei, ab eo autem, qui non habet, etiam quod videtur habere auferetur.
참으로 가진 자는 받을 것이요, 가지지 못한 자는 가진 것처럼 보이는 것마저 빼앗길 것이기 때문입니다.
Sic Zacharias comminatur: Ex(??)ge (??)homphaea in pastores et evellite oves, et superdueam m(??)num meam in pastores. In quos et Ezechiel et Hieremias iisdem minis perorant, quod non tantum de pecoribus improbe vescantur pascentes potius semetipses, verum et dispersum gregem faciant et in praedam esse omnibus bestiis agri, dum non est pastor illis.
즈카르야는 이와 같이 위협합니다. "칼아, 목자들을 거슬러 일어나 양들을 흩뜨려라. 나는 목자들 위에 내 손을 뻗치리라." 에제키엘과 예레미야 역시 그들을 거슬러 같은 위협으로 끝까지 설파하는데, 이는 그들이 양 떼를 부당하게 먹어 치우며 오히려 자기 자신만을 기를 뿐만 아니라, 목자가 없어서 양 떼를 흩어지게 만들고 들판의 모든 야수들의 먹이가 되게 하기 때문입니다.
Quod numquam magis fit, quam cum in persecutione destituitur ecclesia a clero.
이 일은 박해 중에 교회가 성직자단에 의해 버림받을 때만큼 더 심하게 일어나는 법이 없습니다.
Si et spiritum quis agnoverit, audiet fugitivos denotantem.
만일 누구든 성령을 인정한다면, 도망자들을 비난하시는 성령의 소리를 들을 것입니다.
Porro si eos qui gregi praesunt fugere, cum lupi irruunt, nec decet, immo nec licet (qui enim talem pastorem malum pronuntiavit, utique damnavit, omne autem quod damnatur, illicitum factum est sine dubio), ideo praepositos ecclesiae in persecutione fugere non oportebit.
나아가 이리들이 들이닥칠 때 양 떼를 이끄는 이들이 도망치는 것이 합당하지 않고 실로 허용되지 않는다면(그러한 목자를 나쁘다고 선언하신 분께서는 분명 그를 단죄하셨고, 단죄된 모든 것은 의심할 여지 없이 불법이 되기 때문입니다), 그러므로 교회의 지도자들이 박해 중에 도망쳐서는 안 됩니다.
Ceterum si grex fugere deberet, non deberet praepositus gregis stare, sine causa staturus ad tutelam gregis, quam grex non desideraret, ex licentia fugae scilicet.
만일 양 떼가 도망쳐야 한다면 양 떼의 지도자는 서 있을 필요가 없을 것이니, 양 떼가 도망의 허락으로 인해 당연히 원하지도 않을 양 떼의 보호를 위해 그가 무의미하게 서 있게 될 것이기 때문입니다.