Humanitext Reader

테르툴리아누스 · 세례에 관하여 §11-12

그리스도께서 세례를 주지 않으신 이유와 사도들의 구원

8개 구절 중 5번째 · 라틴어

요약

그리스도께서 친히 세례를 주지 않으신 이유를 해명하고, "세례 없이는 구원받지 못한다"는 원칙과 바오로 이외의 사도들이 세례를 받지 않은 것처럼 보이는 문제에 대해 논하며 사도들의 구원의 확실성을 변호한다.

§11Sed ecce, inquiunt, uenit dominus et non tinxit. legimus enim: et tamen is non tinguebat, uerum discipuli eius. quasi reuera ipsum suis manibus tincturum Iohannes praedicasset.
"그러나 보라," 그들이 말한다. "주님께서 오셨으나 세례를 주지 않으셨다." 왜냐하면 우리가 다음과 같이 읽기 때문이다. "그러나 그분 친히 세례를 주신 것이 아니라 그분의 제자들이 준 것이다." 마치 요한이 참으로 그분께서 자신의 손으로 세례를 주실 것이라고 선포하기라도 했던 것처럼 말이다.
non utique sic intellegendum est, sed simpliciter dictum more communi, sicut est uerbi gratia: imperator proposuit edictum aut praefectus fustibus cecidit: numquid ipse proponit aut numquid ipse caedit? semper is dicitur facere, cui praeministratur.
물론 그렇게 이해해서는 안 되며, 통상적인 관습에 따라 단순하게 말해진 것이다. 예를 들어, "황제가 칙령을 공포했다"라거나 "장관이 몽둥이로 때렸다"라고 하는 것처럼 말이다. 설마 황제 본인이 게시하거나, 장관 본인이 때리겠는가? 항상 그를 위해 봉사하는 사람이 행한 일을 그가 행했다고 말하는 법이다.
ita erit accipiendum, ipse uos tinguet, pro eo quod est, per ipsum tinguemini uel in ipsum.
따라서 "그분께서 너희에게 세례를 주실 것이다"라는 것은 "그분에 의해 혹은 그분 안에서 너희가 세례를 받는다"라는 표현을 대신하는 것으로 받아들여야 할 것이다.
sed ne moueat quosdam quod non ipse tinguebat.
그러나 그분 친히 세례를 주지 않으셨다는 사실이 어떤 이들을 동요하게 만들지 않기를 바란다.
in quem enim tingueret? in paenitentiam? quo ergo illi praecursorem? in peccatorum remissionem, quam uerbo dabat? in semetipsum, quem humilitate celabat? in spiritum sanctum, qui nondum ad patrem ascenderat? in ecclesiam, quam nondum apostoli struxerant? itaque tinguebant discipuli eius ut ministri, ut Iohannes antepraecursor, eodem baptismo Iohannis, ne qui alio putet, quia nec exstat alius nisi postea Christi, qui tunc utique a discentibus dari non poterat, utpote nondum adimpleta gloria domini, nec instructa efficacia lauacri per passionem et resurrectionem, quia nec mors nostra dissolui posset nisi domini passione nec uita restitui sine resurrectione ipsius.
왜냐하면 그분께서 누구를 향해 세례를 주시겠는가? 회개를 향해서인가? 그렇다면 무엇 때문에 그분에게 선구자가 필요했겠는가? 죄의 용서를 향해서인가? 그것은 그분께서 말씀으로 주지 않으셨는가? 그분 자신을 향해서인가? 그분께서는 겸손 속에서 자신을 숨기고 계시지 않았는가? 성령을 향해서인가? 성령께서는 아직 아버지께 올라가지 않으셨지 않은가? 교회를 향해서인가? 그것은 아직 사도들이 세우지 않았지 않은가? 그러므로 그분의 제자들은 봉사자로서, 요한은 선구자의 선구자로서, 요한의 동일한 세례로 세례를 주었던 것이다. 다른 세례라고 누군가 생각하지 않도록 하기 위함이다. 왜냐하면 나중에 있을 그리스도의 세례 외에는 다른 세례가 존재하지 않으며, 그것은 당시에는 제자들에 의해 제공될 수 없었기 때문이다. 주의 영광이 아직 채워지지 않았고, 수난과 부활을 통한 씻음의 효력이 준비되지 않았기 때문이다. 우리의 죽음은 주의 수난 없이는 해소될 수 없고, 생명은 그분의 부활 없이 복구될 수 없기 때문이다.
§12Cum uero praescribitur nemini sine baptismo competere salutem, ex illa maxime pronuntiatione domini qui ait: nisi natus ex aqua quis erit, non habet uitam, suboriuntur scrupulosi, immo temerarii retractatus quorundam, quomodo ex ista praescriptione apostolis salus competat, quos tinctos non inuenimus in domino praeter Paulum.
그러나 "세례 없이는 아무에게도 구원이 미치지 않는다"고 규정될 때, 특히 "물로 나지 아니하면 생명을 얻지 못하리라"고 하신 주님의 그 선언으로부터, 어떤 이들의 너무 세세하고 오히려 무모한 재논의가 일어난다. 즉, 저 규정으로부터 어떻게 사도들에게 구원이 미칠 수 있는가 하는 것이다. 우리는 바오로를 제외하고는 주님 안에서 그들이 세례를 받은 것을 발견하지 못하기 때문이다.
immo cum Paulus solus ex illis baptismum Christi induerit, aut praeiudicatum esse de ceterorum periculo qui careant aqua Christi, ut praescriptio salua sit, aut rescindi praescriptionem, si etiam non tinctis salus statuta est.
오히려 그들 중 바오로만이 그리스도의 세례를 입었으므로, 그 규정을 유효하게 지키기 위해 그리스도의 물을 결여한 나머지 이들의 위험에 대해 판결이 내려졌다고 하거나, 혹은 세례받지 않은 이들에게도 구원이 정해져 있다면 그 규정이 철회되어야 한다는 것이다.
audiui, domino teste, eiusmodi, ne quis me tam perditum existimet, ut ultro excogitem libidine stili, quae aliis scrupulum incutiant.
주님을 증인으로 삼아 말하건대, 나는 이와 같은 이야기를 들은 적이 있다. 내가 글을 쓰고 싶은 욕구 때문에 다른 이들에게 의구심을 불러일으킬 만한 일을 제멋대로 꾸며낼 만큼 타락한 자로 나를 여기지 않도록 하기 위함이다.
et nunc illis, ut potero, respondebo, qui negant apostolos tinctos.
그리고 이제, 사도들이 세례를 받지 않았다고 부정하는 이들에게 내가 할 수 있는 한 대답하겠다.
nam si humanum Iohannis baptismum inierant et dominicum desiderabant, quatenus unum baptismum definierat ipse dominus dicens Petro perfundi uolenti: qui semel lauit, non habet necesse rursum, quod utique non tincto non omnino dixisset, et haec est probatio exerta aduersus illos qui adimunt apostolis etiam Iohannis baptismum, ut destruant aquae sacramentum.
왜냐하면 만일 그들이 인간적인 요한의 세례를 받았고 주님의 세례를 바랐다면, 주님 자신께서 온몸을 씻고자 했던 베드로에게 "한 번 씻은 자는 다시 씻을 필요가 없다"라고 말씀하시어 하나의 세례를 정의하신 한에서, 이 말을 세례받지 않은 이에게는 결코 하지 않으셨을 것이기 때문이다. 그리고 이것이야말로 물의 성사를 파괴하기 위해 사도들에게서 요한의 세례마저 빼앗으려는 자들에 대항하는 명백한 증거이다.
an credibile uideri potest in his personis uiam tunc domini non praeparatam id est baptismum Iohannis, quae ad uiam domini per totum orbem aperiendam destinabantur? ipse dominus nullius paenitentiae debitor tinctus est: peccatoribus non fuit necesse? quod ergo alii tincti non sunt, non tamen comites Christi, sed aemuli fidei, legis doctores et Pharisaei? unde et suggeritur, cum aduersantes domini tingui noluerint, eos qui dominum sequebantur tinctos fuisse nec cum aemulis suis sapuisse, maxime quando dominus, cui adhaerebant, testimonio Iohannem extulisset, nemo, dicens, maior inter natos feminarum Iohanne baptizatore.
온 세상에 주님의 길을 열기 위해 운명 지어진 이 인물들에게 당시에 주님의 길, 곧 요한의 세례가 준비되지 않았다고 믿는 것이 가능해 보이는가? 아무런 회개의 의무도 없으신 주님 자신께서도 세례를 받으셨는데, 죄인들에게는 필요하지 않았단 말인가? 그렇다면 세례를 받지 않은 다른 이들은 그리스도의 동반자가 아니라, 신앙의 경쟁자들, 즉 율법 교사들과 바리사이들이 아니었는가? 이로부터 다음도 암시된다. 주님의 적대자들은 세례를 받으려 하지 않았던 반면, 주님을 따르던 이들은 세례를 받았으며 그들의 경쟁자들과 같은 생각을 품지 않았다는 것이다. 특히 그들이 따르던 주님께서 요한을 증언으로 드높이시며 "여자에게서 태어난 이들 가운데 세례자 요한보다 더 큰 이는 없다"고 말씀하셨으니 더욱 그러하다.
alii plane satis coacte iniciunt tunc apostolos baptismi uicem implesse, cum in nauicula fluctibus adspersi operti sunt; ipsum quoque Petrum per mare ingredientem satis mersum.
다른 이들은 분명 상당히 억지로, 사도들이 배 안에서 물결을 맞고 뒤덮였을 때 세례의 역할을 완수했다거나, 베드로 자신도 바다를 걸어갈 때 충분히 잠겼다고 주장한다.
ut opinor autem, aliud adspergi uel intercipi uiolentia maris, aliud tingui disciplina religionis.
그러나 내 생각에는, 바다의 사나움에 의해 물을 맞거나 차단당하는 것과, 종교의 규율 안에서 세례를 받는 것은 전혀 다른 일이다.
ceterum nauicula illa figuram ecclesiae praeferebat, quod in mari id est saeculo fluctibus id est persecutionibus et temptationibus inquietatur, domino per patientiam uelut dormiente, donec orationibus sanctorum in ultimis suscitatus compescat saeculum et tranquillitatem suis reddat.
게다가 그 배는 교회의 예표를 보여주고 있었으니, 바다 곧 이 세상에서 물결 곧 박해와 유혹에 의해 요동치지만, 주님께서는 인내로써 주무시는 듯하다가, 마침내 성인들의 기도로 깨어나시어 세례를 진정시키고 당신의 사람들에게 평온을 돌려주시는 것이다.
nunc siue tincti quoquo modo fuerunt siue illoti perseuerauerunt, ut et illud dictum domini de uno lauacro sub Petri persona ad nos tantummodo spectet, de salute tamen apostolorum satis temerarium est aestimare, quia illis uel primae adlectionis et exinde indiuiduae familiaritatis praerogatiua compendium baptismi conferre posset, cum illi, opinor, sequebantur illum qui credenti cuique salutem pollicebatur.
이제 그들이 어떤 방식으로든 세례를 받았든 혹은 씻지 않은 채로 남아 있었든 간에(베드로의 인격을 통해 이루어진 하나의 씻음에 관한 주님의 저 말씀이 우리에게만 해당된다 하더라도), 사도들의 구원에 대해 평가하는 것은 상당히 무모한 일이다. 왜냐하면 그들에게는 첫 선택과 그 이후의 뗄 수 없는 친밀함이라는 특권이 세례의 지름길을 제공할 수 있었기 때문이다. 내 생각에 그들은 믿는 모든 이에게 구원을 약속하신 분을 따르고 있었기 때문이다.
fides tua te, aiebat, saluum fecit, et, remittentur tibi peccata, credenti utique nec tamen tincto.
그분께서는 "네 믿음이 너를 구원하였다"라고 말씀하셨고, "네 죄가 용서받았다"라고 하셨으니, 이는 참으로 믿었으나 아직 세례는 받지 않은 이에게 하신 말씀이다.
id si apostolis defuit, nescio quorum fide uno uerbo domini suscitatus teloneum dereliquit, patrem et nauem et artem qua uitam sustentabat deseruit, patris exsequias despexit, summum illud domini praeceptum, qui patrem aut matrem mihi praetulerit, non est me dignus, ante perfecit quam audiuit.
만일 그것이 사도들에게 결여되어 있었다면, 나는 누구의 믿음으로, 주님의 한마디 말씀에 분발하여 세관을 버려두었는지, 아버지와 배와 삶을 유지하던 생업을 저버렸는지, 아버지의 장례를 돌보지 않았는지, 그리고 "아버지나 어머니를 나보다 더 사랑하는 사람은 나에게 합당하지 않다"라는 주님의 저 최고의 계명을 그것을 듣기도 전에 이미 완수했는지 알지 못한다.

어휘·문법 주석

  1. ¦15¦quo ergo illi praecursorem — 서술어 동사(`dedit` 또는 `opus erat` 등)가 생략된 목적을 나타내는 의문 표현. 여기서 `quo`는 의문부사로서 "무엇을 위해, 무엇을 향해"를 의미하며, 여격 `illi`(그분[그리스도]을 위해)와 함께 사용되었다.
  2. ¦10¦non habet necesse — 동사 `habet`와 비인칭 형용사 `necesse`(필요한)의 결합. `habet necesse`는 "~할 필요가 있다", "해야 한다"를 의미하는 관용 표현으로, 그리스어 ἔχει ἀνάγκην에 대응한다.
  3. ¦15¦nescio quorum fide — `nescio`(나는 알지 못한다)로 시작하고 사도들의 개별 소명 일화를 가리키는 일련의 단수 동사 절들(`dereliquit`, `deseruit`, `despexit`, `perfecit`)이 이어지는 구조. 이 문장은 "만일 사도들에게 믿음이 결여되어 있었다면, 그들이 누구의 믿음으로 [이러한 일들을 행했는지] 나는 알지 못한다"라는 반어적 표현으로, 사도들에게 매우 강력한 믿음이 있었음을 강조한다.

이 구절 인용하기

테르툴리아누스, 세례에 관하여 §11-12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa011.humanitext-lat2:11-12

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.