Humanitext Reader

테르툴리아누스 · 순교자들에게 §2-3

영적 훈련과 은둔의 처소로서의 감옥

3개 구절 중 2번째 · 라틴어

요약

저자는 감옥을 세상의 어둠과 속박에서 벗어난 정결한 은둔의 처소로 재규정하며, 그리스도인들이 세상의 악덕과 박해로부터 차단되어 영적인 진보를 이룰 수 있는 공간이라고 역설합니다. 나아가 감옥에서의 가혹한 노고를 영원한 면류관을 얻기 위해 하나님과 성령께서 부과하신 운동선수의 훈련이자 군대의 복무와 같은 것으로 견뎌내도록 순교자들을 격려합니다.

§2Cetera aeque animi impedimenta usque ad limen carceris deduxerint vos, quousque et parentes vestri.
마음의 다른 유사한 장애물들도, 여러분의 부모들과 마찬가지로, 여러분을 감옥의 문턱까지 배웅했을 것입니다.
Exinde segregati estis ab ipso mundo, quanto magis a saeculo rebusque eius? Nec hoc vos consternet, quod segregati estis a mundo.
그곳에서부터 여러분은 세상 자체와 분리되었으니, 세상의 일과 그 사물들과는 얼마나 더 분리되었겠습니까? 여러분이 세상으로부터 격리되었다는 사실이 여러분을 당황하게 하지 않도록 하십시오.
Si enim recogitemus ipsum magis mundum carcerem esse, exisse vos e carcere quam in carcerem introisse intellegemus.
만일 우리가 세상 자체를 오히려 하나의 감옥이라고 다시 생각한다면, 여러분이 감옥에 들어간 것이 아니라 감옥에서 나온 것이라고 이해하게 될 것이기 때문입니다.
Maiores tenebras habet mundus, quae hominum praecordia excaecant.
세상은 인간의 마음을 멀게 하는 더 큰 어둠을 지니고 있습니다.
Graviores catenas induit mundus, quae ipsas animas hominum constringunt.
세상은 인간의 영혼 자체를 옭아매는 더 무거운 사슬을 채웁니다.
Peiores immunditias expirat mundus, libidines hominum.
세상은 인간의 욕망이라는 더 악독한 더러움을 뿜어냅니다.
Plures postremo mundus reos continet, scilicet universum hominum genus.
마지막으로 세상은 더 많은 죄인들, 즉 전 인류를 가두고 있습니다.
Iudicia denique non proconsulis, sed dei sustinet.
그리고 세상은 총독의 재판이 아니라 하나님의 심판을 견디고 있습니다.
Quo vos, benedicti, de carcere in custodiarium, si forte, translatos existimetis.
이로 인해 여러분은 여러분 자신이 감옥에서 파수소로, 말하자면 이송된 것이라고 생각하십시오.
Habet tenebras, sed lumen estis ipsi.
그곳에는 어둠이 있지만 여러분 자신이 빛입니다.
Habet vincula, sed vos soluti deo estis.
그곳에는 결박이 있지만 여러분은 하나님께 풀려나 있습니다.
Triste illic expirat, sed vos odor estis suavitatis.
그곳에서는 불쾌한 냄새가 뿜어져 나오지만, 여러분은 향기로운 냄새입니다.
Iudex expectatur, sed vos estis de iudicibus ipsis iudicaturi.
재판관이 기다려지지만, 여러분이 바로 그 재판관들 자체를 심판할 자들입니다.
Contristetur illi qui fructum saeculi suspirat.
세상의 열매를 갈망하며 탄식하는 자는 그곳에서 슬퍼하도록 하십시오.
Christianus etiam extra carcerem saeculo renuntiavit, in carcere autem etiam carceri.
그리스도인은 감옥 밖에서도 세상을 거부했으며, 감옥 안에서는 감옥 자체마저도 거부했습니다.
Nihil interest, ubi sitis in saeculo, qui extra saeculum estis.
세상 밖에 있는 여러분에게, 세상의 어디에 있든 무슨 상관이 있겠습니까?
Et si aliqua amisistis vitae gaudia, negotiatio est aliquid amittere, ut maiora lucreris.
그리고 만일 여러분이 삶의 어떤 즐거움들을 잃었다 하더라도, 더 큰 것을 얻기 위해 무언가를 잃는 것은 하나의 거래입니다.
Nihil adhuc dico de praemio, ad quod deus martyres invitat.
하나님께서 순교자들을 부르시는 그 상급에 대해서는 아직 아무 말도 하지 않겠습니다.
Ipsam interim conversationem saeculi et carceris comparemus, si non plus in carcere spiritus acquirit, quam caro amittit.
우선 세상에서의 생활과 감옥에서의 생활 자체를 비교해 봅시다. 육신이 잃는 것보다 영혼이 감옥에서 얻는 것이 더 많지 않습니까?
Immo et quae iusta sunt caro non amittit per curam ecclesiae et agapen fratrum, et insuper quae semper utilia fidei, spiritus adipiscitur.
오히려 육신은 교회의 돌봄과 형제들의 사랑을 통해 필요한 것들을 잃지 않으며, 나아가 영혼은 신앙에 항상 유익한 것들을 얻게 됩니다.
Non vides alienos deos, non imaginibus eorum incurris, non sollemnes nationum dies ipsa commixtione participas, non nidoribus spurcis verberaris, non clamoribus spectaculorum, atrocitate vel furore vel impudicitia celebrantium caederis, non in loca libidinum publicarum oculi tui impingunt, vacas a scandalis, a temptationibus, a recordationibus malis, iam et a persecutione.
여러분은 이방의 신들을 보지 않고, 그 신상들과 마주치지 않으며, 이방인들의 축제일에 직접 섞여 참여하지 않고, 불경한 연기 냄새에 시달리지 않으며, 구경거리의 소음이나 그것을 즐기는 자들의 잔혹함, 광기, 혹은 음란함에 상처받지 않고, 공공연한 음란의 장소에 여러분의 눈길이 부딪히지도 않습니다. 여러분은 걸림돌과 유혹, 악한 기억들로부터, 그리고 이제는 박해로부터도 자유롭습니다.
Hoc praestat carcer Christiano, quod eremus prophetis.
감옥이 그리스도인에게 베풀어 주는 것은 광야가 예언자들에게 베풀어 준 것과 같습니다.
Ipse dominus in secessu frequentius agebat, ut liberius oraret, ut saeculo cederet: gloriam denique suam discipulis in solitudine demonstravit.
주님께서도 더 자유롭게 기도하시고 세상에서 물러나시기 위해 은둔지에서 더 자주 지내셨으며, 결국 자신의 영광을 제자들에게 광야에서 보여주셨습니다.
Auferamus carceris nomen, secessum vocemus.
감옥이라는 이름을 치워 버리고, 은둔지라 부릅시다.
Etsi corpus includitur, etsi caro detinetur, omnia spiritui patent.
비록 육체가 갇혀 있고 육신이 억류되어 있을지라도, 영혼에게는 모든 것이 열려 있습니다.
Vagare spiritu, spatiare spiritu et non stadia opaca aut porticus longas proponens tibi, sed illam viam, quae ad deum ducit.
영혼으로 거닐고 영혼으로 산책하십시오. 여러분 자신에게 그늘진 경기장이나 긴 회랑을 제시하지 말고, 하나님께로 인도하는 저 길을 제시하십시오.
Quotiens eam spiritu deambulaveris, totiens in carcere non eris.
여러분이 영혼으로 그 길을 걸을 때마다, 그만큼 여러분은 감옥에 있지 않게 될 것입니다.
Nihil crus sentit in nervo, cum animus in caelo est.
마음이 하늘에 있을 때, 차꼬에 채워진 다리는 아무것도 느끼지 못합니다.
Totum hominem animus circumfert et, quo velit, transfert.
마음은 사람 전체를 데리고 다니며, 원하는 곳으로 이동시킵니다.
Ubi autem erit cor tuum, illic erit et thesaurus tuus.
그리고 너의 마음이 있는 곳에 너의 보물도 있을 것입니다.
Ibi ergo sit cor nostrum, ubi volumus habere thesaurum.
그러므로 우리가 보물을 두고자 하는 그곳에 우리의 마음을 둡시다.
§3Sit nunc, benedicti, carcer etiam Christianis molestus.
복되신 이들이여, 이제 감옥이 그리스도인들에게도 성가신 곳이라 가정해 봅시다.
Vocati sumus ad militiam dei vivi iam tunc, cum in sacramenti verba respondemus.
우리는 군인 선서의 말씀에 응답했던 바로 그때 이미 살아 계신 하나님의 군대로 부르심을 받았습니다.
Nemo miles ad bellum cum deliciis venit nec de cubiculo ad aciem procedit, sed de papilionibus expeditis et substrictis, ubi omnis duritia et inbonitas et insuavitas constitit.
어떤 군인도 사치품을 지니고 전쟁터로 나가지 않으며 침실에서 전선으로 나아가지도 않고, 모든 가혹함과 불편함과 불쾌함이 깃들어 있는 간이 텐트에서 나아갑니다.
Etiam in pace labore et incommodis bellum pati iam ediscunt in armis deambulando, campum decurrendo, fossam moliendo, testudinem destinando, desudando.
평화로울 때조차 그들은 무장을 하고 행군하며, 연병장을 달리고, 참호를 파고, 거북이 대형을 형성하고, 땀을 흘림으로써 노고와 불편함 속에서 전쟁을 견디는 법을 미리 배웁니다.
Sudore omnia constant, ne corpora atque animi expavescant de umbra ad solem et sole ad gelum, de tunica ad loricam, de silentio ad clamorem, de quiete ad tumultum.
모든 것은 몸과 마음이 그늘에서 햇볕으로, 햇볕에서 추위로, 튜닉에서 갑옷으로, 침묵에서 아우성으로, 평정에서 요동으로 나아갈 때 두려워하지 않도록, 땀으로 이루어집니다.
Proinde vos, benedicti, quodcunque hoc durum est, ad exercitationem virtutum animi et corporis deputate.
그러므로 복되신 이들이여, 이 모든 고난을 마음과 몸의 힘을 기르는 훈련으로 여기십시오.
Bonum agonem subituri estis, in quo agonothetes deus vivus est, xystarches spiritus sanctus, corona aeternitatis brabium angelicae substantiae, politia in caelis, gloria in saecula saeculorum.
여러분은 훌륭한 경기를 치르려 하고 있습니다. 그 경기에서 심판관은 살아 계신 하나님이시고, 경기 감독관은 성령이시며, 면류관은 영원이고, 상품은 천사와 같은 실체이며, 시민권은 하늘에 있고, 영광은 영원무궁토록 지속됩니다.
Itaque epistates vester Christus Iesus, qui vos spiritu unxit et ad hoc scamma produxit, voluit vos ante diem agonis ad duriorem tractationem a liberiore condicione seponere, ut vires corroborarentur in vobis.
그러므로 여러분의 지도자이시며, 성령으로 여러분에게 기름 부으시고 이 경기장으로 이끄신 그리스도 예수께서는, 여러분 안에 힘이 굳건해지도록 경기 날 전에 자유로운 상태로부터 여러분을 격리하여 더 혹독한 다룸에 처하게 하기를 원하셨습니다.
Nempe enim et athletae segregantur ad strietiorem disciplinam, ut robori aedificando vacent.
실제로 운동선수들 역시 힘을 기르는 데 전념하기 위해 더 엄격한 규율 속으로 격리되지 않습니까?
Continentur a luxuria, a cibis laetioribus, a potu iocundiore, coguntur, cruciantur, fatigantur: quanto plus in exercitationibus laboraverint, tanto plus de victoria sperant.
그들은 사치와 즐거운 음식, 기분 좋은 음료로부터 자제하며, 강제되고 괴로움을 당하고 지치게 됩니다. 훈련에서 더 많이 수고할수록, 그들은 승리에 대해 더 많은 희망을 품습니다.
Et illi, inquit apostolus, ut coronam corruptibilem consequantur.
사도가 말하듯, "그들은 썩어 없어질 면류관을 얻기 위해" 그렇게 합니다.
Nos aeternam consecuturi carcerem nobis pro palaestra interpretamur, ut ad stadium tribunalis bene exercitati incommodis omnibus producamur, quia virtus duritia extruitur, mollitia vero destruitur.
영원한 면류관을 얻을 우리는 감옥을 우리를 위한 훈련장으로 해석하며, 모든 불편함으로 단련된 채 재판정이라는 경기장으로 나아가고자 합니다. 힘은 가혹함에 의해 세워지고 유약함에 의해 무너지기 때문입니다.

어휘·문법 주석

  1. §2deduxerint vos — 완료 접속법(3인칭 복수). 여기서는 '마음의 다른 세속적인 장애물들도 감옥 문턱까지만 배웅하게 하라(따라서 거기서 끝내라)'는 양보 또는 권고의 힘을 나타낸다. 'quousque et parentes vestri'(여러분 부모 또한 그러했던 곳까지)가 이를 한정하고 있다.
  2. §2Quo vos, benedicti, de carcere in custodiarium, si forte, translatos existimetis. — 관계부사(또는 연결 관계사) 'quo'는 '그리하여' 또는 '이로 인해'를 뜻하며 문장을 이끈다. 동사 'existimetis'는 현재 접속법(2인칭 복수)으로 권고('생각하십시오')를 나타낸다. 'de carcere in custodiarium'은 세상이라는 거대한 감옥에 비하면 현재의 감옥은 상대적으로 안전한 파수소(custodiaria)에 불과하다는 대비를 보여준다.
  3. §3Nemo miles ad bellum cum deliciis venit — 초기 기독교 문학에서 자주 나타나는 '그리스도의 군사(militia Christi)' 비유이다. 탈격 'deliciis'('사치품을 지니고')는 영적 전투를 앞둔 그리스도인의 결의를 군인의 엄격한 기율과 대비시키며 군 복무의 혹독함을 강조한다.
  4. §3Et illi, inquit apostolus, ut coronam corruptibilem consequantur. — 고린도전서 9장 25절의 느슨한 인용(패러프레이즈)이다. 종속절을 이끄는 'ut'이 있으나 주절의 동사('달리다' 혹은 '절제하다')가 생략된 생략 구문(ellipsis)으로, 앞 문맥에서 언급된 운동선수들의 가혹한 자기 절제의 목적을 간결하게 제시한다.

이 구절 인용하기

테르툴리아누스, 순교자들에게 §2-3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa001.humanitext-lat1:2-3

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.