Humanitext Reader

키프리아누스 · 주님의 기도에 대하여 §32-34

선행을 동반한 기도와 삼위일체의 기도 시간

12개 구절 중 11번째 · 라틴어

요약

결실 있는 기도에는 단식과 자선 같은 선행이 동반되어야 함을 주장하며, 코르넬리우스와 토비야, 이사야의 말씀을 예로 듭니다. 또한 삼위일체의 신비를 나타내는 제삼시, 제육시, 제구시 기도 시간의 의의에 대해 설명합니다.

§32Orantes autem non infructuosis nec nudis precibus ad Deum. ueniant.
그러나 기도하는 이들은 열매가 없거나 알맹이 없는 기도를 가지고 하느님께 나아가서는 안 됩니다.
inefficax petitio est, cum precatur Deum sterilis oratio.
열매 맺지 못하는 기도가 하느님께 간청할 때, 그 청원은 효력이 없습니다.
nam cum omnis arbor non faciens fructum excidatur et in ignem mittatur, utique et sermo non habens fructum promereri Deum non potest, quia nulla operatione fecundus est.
열매를 맺지 못하는 모든 나무가 베여 불 속에 던져지는 것처럼, 열매를 갖지 못한 말 역시 아무런 실천으로도 풍요롭지 못하기 때문에 결코 하느님의 은혜를 얻을 수 없기 때문입니다.
et ideo scriptura diuina instruit dicens: bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna. nam qui in die iudicii praemium pro operibus et eleemosynis redditurus est hodie quoque ad orationem cum operatione uenienti benignus auditor est.
그러므로 성경은 다음과 같이 말하며 가르칩니다. "단식과 자선을 겸한 기도는 좋은 것이다." 심판의 날에 행실과 자선에 따라 보상을 돌려주실 그분께서는, 오늘날에도 실천을 가지고 기도하러 나오는 이에게 자비로운 경청자가 되어 주시기 때문입니다.
sic denique Cornelius centurio cum oraret, meruit audiri.
그리하여 백인대장 코르넬리우스는 기도했을 때 마침내 기도가 들어받을 자격을 얻었습니다.
fuit faciens multas eleemosynas in plebem et semper orans Deum.
그는 백성에게 많은 자선을 베풀고 항상 하느님께 기도하고 있었습니다.
huic circa horam nonam oranti adstitit angelus testimonium reddens sui operis et dicens: Corneli, orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt ad memoriam coram Deo. §33Cito orationes ad Deum ascendunt quas ad Deum menta nostri operis inponunt.
제구시쯤에 그가 기도하고 있을 때 천사가 그의 곁에 서서 그의 행실을 증언하며 말하였습니다. "코르넬리우스야, 너의 기도와 너의 자선이 하느님 앞으로 올라가 기억되게 하였다." 우리 행실의 공로가 하느님께 올려드리는 기도는 신속히 하느님께로 올라갑니다.
sic et Raphael angelus Tobiae oranti semper et semper operanti adstitit dicens: opera Dei reuelare et confiteri honorificum est.
이와 같이 라파엘 천사도 항상 기도하고 항상 선행을 실천하던 토비야 곁에 서서 말하였습니다. "하느님의 업적을 드러내고 찬양하는 것은 영광스러운 일이다.
nam quando orabas tu et Sarra, ego optuli memoriam orationis uestrae in conspectu claritatis Dei: et cum sepelires tu mortuos simpliciter, et quia non es cunctatus exurgere et derelinquere prandium tuum, sed abisti et condidisti mortuum, et missus sum temptare te: et iterum me misit Deus curare te et Sarram nurum tuam.
네가 사라와 함께 기도할 때, 내가 너희 기도의 기억을 하느님의 영광스러운 대전으로 올렸다. 또한 네가 한결같은 마음으로 죽은 이들을 묻어 줄 때, 그리고 네가 밥상을 버려두고 지체 없이 일어나 가서 죽은 이를 묻어 주었기에, 나 역시 너를 시험하도록 파견되었다. 그리고 이제 하느님께서는 너와 네 며느리 사라를 고쳐 주라고 나를 다시 보내셨다.
ego enim sum Raphael, unus ex septem angelis iustis qui adsistimus et conuersamur ante claritatem Dei. per Esaiam quoque Dominus admonet et docet similia contestans, solue, inquit, omnem nodum iniustitiae, resolue suffocationes inpotentium commerciorum: dimitte quassatos in requiem et omnem consignationem iniustam dissipa: frange esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam: si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies.
나는 하느님의 영광 대전에 서서 오고가는 일곱 명의 거룩한 천사 중 하나인 라파엘이다." 주님께서는 이사야를 통해서도 비슷한 일을 증언하시며 권고하고 가르치십니다. "불의의 모든 결박을 풀어 주고, 강압적인 거래의 억압을 풀어 주어라. 억눌린 자들을 자유롭게 놓아주고, 부당한 모든 채무 증서를 찢어 버려라. 굶주린 이에게 네 양식을 나누어 주고, 지붕 없는 가난한 이들을 네 집으로 맞아들여라. 헐벗을 이를 보거든 입혀 주고, 네 혈육인 집안사람들을 외면하지 마라.
tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestimenta tua cito orientur et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te.
그러면 네 빛이 이른 아침처럼 터져 나오고, 네 의복이 신속히 솟아날 것이며, 네 의로움이 네 앞에 서서 가고 하느님의 영광이 너를 둘러싸리라.
tunc exclamabis, et Deus exaudiet te: dum adhuc loqueris, dicit: ecce adsum. adesse se repromittit et audire ac protegere se eos dicit qui iniustitiae nodos de corde soluentes et eleemosynas circa domesticos Dei secundum eius praecepta facientes, dum audiunt quod Deus praecipit fieri, ipsi quoque a Deo merentur audiri.
그때 네가 부르짖으면 하느님께서 들어주시고, 네가 말을 마치기도 전에 그분께서 '보라, 내가 여기 있다' 하고 말씀하시리라." 그분께서는 당신께서 친히 함께 계시겠다고 다시 약속하시며, 마음으로부터 불의의 결박을 풀고 그분의 계명에 따라 하느님의 집안사람들에게 자선을 베푸는 이들, 즉 하느님께서 하라고 명령하시는 것을 귀담아듣는 이들을 당신께서 들어주시고 보호해 주겠다고 말씀하십니다. 이들은 또한 스스로 하느님께 기도가 들어받을 자격을 얻는 것입니다.
beatus apostolus Paulus in necessitate pressurae adiutus a fratribus opera quae fiunt sacrificia Deo dixit esse.
복된 사도 바오로는 환난의 궁핍 속에서 형제들에게 도움을 받았을 때, 실천하는 선행들은 하느님께 바치는 제물이라고 말하였습니다.
saturatus sum, inquit, recipiens ab Epaphrodito ea quae a uobis missa sunt, odores suauitatis, sacrificium acceptum et placitum Deo. nam quando qui miseretur pauperi, Deo faenerat et qui dat minimis Deo donat, spiritaliter Deo suauitatis odores sacrificat.
그는 이렇게 말합니다. "나는 여러분이 보낸 것을 에파프로디토스 편에 받아 풍족합니다. 그것은 향기로운 제물이며, 하느님께서 기꺼이 받으시고 마음에 들어 하시는 제사입니다." 가난한 이를 가엾이 여기는 이는 하느님께 꾸어 드리는 것이고 가장 보잘것없는 이들에게 주는 이는 하느님께 드리는 것이니, 그럴 때 그는 영적으로 하느님께 향기로운 제물을 바치고 있는 것이기 때문입니다.
§34In orationibus uero celebrandis inuenimus obseruasse cum Daniele tres pueros in fide fortes et in captiuitate uictores horam tertiam sextam nonam sacramento scilicet trinitatis quae in nouissimis temporibus manifestari habebat.
참으로 기도를 바침에 있어, 신앙 안에서 굳건하고 유배 중에도 승리자였던 세 청년이 다니엘과 함께 제삼시, 제육시, 제구시를 지켰음을 우리는 보게 되는데, 이는 다름 아닌 마지막 때에 드러나기로 되어 있었던 삼위일체의 신비에 따른 것이었습니다.
nam et prima hora in tertiam ueniens consummatum numerum trinitatis ostendit, itemque ad sextam quarta procedens declarat alteram trinitatem, et quando a septima nona conpletur, per ternas horas trinitas perfecta numeratur.
첫째 시간부터 셋째 시간에 이르는 것은 삼위일체의 완성된 수를 보여주며, 마찬가지로 넷째 시간부터 여섯째 시간으로 나아가는 것은 또 하나의 삼위일체를 드러내고, 일곱째 시간부터 아홉째 시간이 채워질 때, 세 시간씩의 묶음을 통해 완전한 삼위일체가 헤아려지기 때문입니다.
quae horarum spatia iam pridem spiritaliter determinantes adoratores Dei statutis et legitimis ad precem temporibus seruiebant.
하느님을 예배하는 이들은 이미 오래전부터 이러한 시간의 간격을 영적으로 규정하여, 기도하기로 정해진 법적인 시간들을 준수하고 있었습니다.
et manifestata postmodum res est sacramenta olim fuisse, quod ante sic iusti precabantur.
그리고 예전에 의인들이 그처럼 기도했던 것이 옛날의 신비였음이 나중에 명백히 드러났습니다.
nam super discipulos hora tertia descendit Spiritus sanctus qui gratiam dominicae promissionis inpleuit.
참으로 제자들 위에 제삼시에 성령께서 내리시어 주님 약속의 은총을 실현하셨기 때문입니다.
item Petrus hora sexta in tectum superius ascendens signo pariter et uoce Dei monentis instructus est, ut omnes ad gratiam salutis admitteret, cum de emundandis gentibus ante dubitaret.
또한 베드로는 제육시에 지붕 위로 올라갔다가, 전에는 이방인들을 정화하는 일에 대해 의구심을 품고 있었으나, 모든 이를 구원의 은총으로 맞아들이도록 하느님의 표징과 훈계하시는 목소리를 통해 동시에 가르침을 받았습니다.
et Dominus hora sexta crucifixus ad nonam peccata nostra sanguine suo abluit et ut redimere et uiuificare nos posset, tunc uictoriam sua passione perfecit.
그리고 주님께서는 제육시에 십자가에 못 박히시어 제구시까지 당신의 피로 우리의 죄를 씻어 주셨고, 우리를 구원하시고 살리실 수 있도록, 그때 당신의 수난을 통해 승리를 완성하셨습니다.

어휘·문법 주석

  1. §32ad orationem cum operatione uenienti — 여격 분사 `uenienti`(단수)는 생략된 지시대명사 `ei`(그 사람에게)를 수식하며, `benignus auditor est`의 대상이 됩니다. 즉, '실천을 가지고 기도하러 나오는 이에게'라는 의미를 나타냅니다.
  2. §32fuit faciens — 조동사 `fuit`와 현재분사 `faciens`가 결합한 곡용 표현(periphrastic)으로, 후기 라틴어와 성경 라틴어에서 흔히 발견되는 특징입니다. 고전 라틴어의 미완료 과거 `faciebat`와 같은 기능을 하며, 지속적인 습관('자선을 베풀곤 했다')을 나타냅니다.
  3. §33menta nostri operis — 본문의 `menta`는 사본 전승에서 `merita`(공로, 가치)의 오기이거나 이문(variant)으로 보입니다. 문맥상 우리 선행의 '공로(merita)'가 기도를 하느님께 올려드린다(`inponunt`)는 의미로 해석하는 것이 가장 자연스럽습니다.
  4. §34manifestari habebat — 부정사 `manifestari`와 `habebat`(`habeo`의 미완료 과거)의 결합은 후기 라틴어에서 미래의 의무, 예정, 또는 단순 미래('나타나기로 되어 있었다')를 나타내는 관용 표현입니다. 이 구문은 로망스어군 미래 시제의 기원이 되었습니다.
  5. §34quod ante sic iusti precabantur — 이 `quod` 절은 주절의 사실('의인들이 예전에 이처럼 기도했던 것')을 나타내는 명사절로 기능하며, 그것이 옛날의 신비였음(`sacramenta olim fuisse`)이 나중에 드러났다는 구조로 해석됩니다.

이 구절 인용하기

키프리아누스, 주님의 기도에 대하여 §32-34. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa015.humanitext-lat1:32-34

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.