§15Ceterum quae talis es nec operari in ecclesia potes: egentem [enim] et pauperem non uident oculi superfusi nigrore, tenebris et nocte contecti.
그러나 그러한 상태에 있는 그대는 교회에서 선행을 행할 수도 없습니다. 왜냐하면 검은 칠을 하고 어둠과 밤에 덮인 눈은 궁핍한 자와 가난한 자를 보지 못하기 때문입니다.
locuples et diues dominicum celebrare te credis quae corban omnino non respicis, quae in dominicum sine sacrificio uenis, quae partem de sacrificio quod pauper obtulit sumis? intuere in euangelio uiduam praeceptorum caelestium memorem, inter ipsas pressuras et angustias egestatis operantem, in gazophylacium duo quae sola sibi erant minuta mittentem, quam cum animaduerteret Dominus et uideret, non de patrimonio sed de animo opus eius examinans et considerans, non quantum sed ex quanto dedisset, respondit et dixit: amen dico uobis quoniam uidua ista omnibus plus misit in dona Dei.
부유하고 가멸진 그대는 자신이 주의 성찬을 거행하고 있다고 믿는 것입니까? 코르반을 전혀 돌아보지 않고, 제물 없이 주의 성전에 나아오며, 가난한 이가 바친 제물의 일부를 가져가는 그대가 말입니다. 하늘의 계명을 명심하고, 궁핍의 극심한 압박과 곤경 속에서도 선행을 행하며, 자신에게 남은 유일한 두 렙돈을 헌금함에 넣는 복음서 속의 과부를 바라보십시오. 주님께서 그녀를 눈여겨보시고 알아채셨을 때, 재산이 아니라 그 마음으로부터 그녀의 행위를 시험하고 고찰하시며, 얼마나 많이 바쳤는지가 아니라 얼마나 마음의 비축에서 바쳤는지를 헤아리시며 대답하여 말씀하셨습니다. "내가 진실로 너희에게 말하노니, 이 과부가 하나님의 예물 속에 다른 모든 이들보다 더 많이 넣었느니라.
omnes enim isti ex eo quod abundauit illis miserunt in dona Dei. haec autem de inopia sua omnem quemcumque habuit uictum misit. multum beata mulier et gloriosa quae etiam ante diem iudicii meruit iudicis uoce laudari.
저들은 모두 풍족한 가운데서 하나님의 예물 속에 넣었거니와, 이 과부는 궁핍한 가운데서 자기가 가진 모든 생활비를 넣었느니라." 심판의 날이 오기 전부터 재판관의 목소리로 찬양받기에 합당했던, 참으로 복되고 영광스러운 여인입니다!
pudeat diuites sterilitatis adque infelicitatis suae.
부자들은 자신들의 불임과 불행을 부끄러워해야 할 것입니다.
uidua et inops [uidua] in opere inuenitur, cumque uniuersa quae dantur pupillis et uiduis conferantur, dat illa quam oportebat accipere, ut sciamus quae poena sterilem diuitem maneat, quando hoc documento operari etiam pauperes debeant.
과부이자 궁핍한 여인이 선행 속에서 발견됩니다. 게다가 바쳐지는 모든 것들이 고아들과 과부들에게 주어지는 것임에도, 마땅히 받아야 할 그녀가 주고 있습니다. 이는 이 실례를 통해 가난한 이들조차 선행을 행해야 함을 볼 때, 열매 맺지 못하는 부자에게 어떤 형벌이 기다리고 있는지를 우리가 알게 하려는 것입니다.
adque ut intellegamus haec opera Deo dari et eum quisque haec faciat Deum promereri, Christus illud dona Dei appellat et in dona Dei uiduam duos quadrantes misisse significat, ut magis ac magis possit esse manifestum quia qui miseretur pauperis Deo faenerat.
그리고 이러한 선행이 하나님께 드려지는 것이며 이를 행하는 자는 누구나 하나님의 기쁨을 얻는다는 것을 우리가 깨닫게 하려고, 그리스도께서는 그것을 하나님의 예물이라 부르시고, 과부가 고드란트 두 개를 하나님의 예물 속에 넣었다고 의미하셨습니다. 이는 가난한 자를 불쌍히 여기는 자는 하나님께 꾸어 드리는 것임이 더욱더 명백해지도록 하기 위함입니다.
§16Sed nec illa res, fratres carissimi, a bonis operibus et iustis refrenet et reuocet christianum quod excusari se posse aliquis existimet beneficio filiorum, quando in inpensis spiritalibus Christum cogitare qui accipere se professus est debeamus nec conseruos liberis nostris, sed Dominum praeferamus ipso instruente et monente: qui diligit, inquit, patrem aut matrem super me non est me dignus, et qui diligit filium aut filiam super me non est me dignus. item in Deuteronomio ad corroborationem fidei et dilectionem Dei paria conscripta sunt.
그러나 가장 사랑하는 형제들이여, 어떤 이가 자녀들을 보살펴야 한다는 핑계로 스스로 핑계할 수 있다고 생각하는 일이, 그리스도인을 선하고 의로운 행위로부터 저지하고 돌아서게 만들어서는 안 됩니다. 영적인 지출에 있어서 우리는 그것을 받겠다고 선언하신 그리스도를 생각해야 하며, 우리 자녀들보다 동료 종들을 우선시할 것이 아니라, 주님 친히 가르치시고 훈계하시는 바에 따라 주님을 우선시해야 하기 때문입니다. 말씀하십니다. "아버지나 어머니를 나보다 더 사랑하는 자는 내게 합당하지 아니하고, 아들이나 딸을 나보다 더 사랑하는 자는 내게 합당하지 아니하니라." 마찬가지로 신명기에서도 믿음을 굳건히 하고 하나님을 사랑하기 위하여 이와 유사한 말씀이 기록되어 있습니다.
qui dicunt, inquit, patri et matri: non noui te, et filios suos non agnouerunt, hi custodierunt praecepta tua et testamentum tuum seruauerunt. nam si Deum toto corde diligimus, nec parentes nec filios Deo praeferre debemus.
말씀하십니다. "부모에게 이르기를 '내가 당신들을 알지 못한다' 하고 자기 자녀들을 인정하지 아니한 자들, 이들이 주의 말씀을 준수하고 주의 언약을 지켰나이다." 만일 우리가 온 마음으로 하나님을 사랑한다면, 부모도 자녀도 하나님보다 우선해서는 안 되기 때문입니다.
quod et Iohannes in epistula sua ponit caritatem Dei aput eos non esse quos uideamus operari in pauperem nolle.
요한 역시 그의 서신에서, 우리가 가난한 자에게 선행하기를 원치 않는 것을 보는 자들 안에는 하나님의 사랑이 없다고 적고 있습니다.
qui habuerit, inquit, substantiam mundi et uiderit fratrem suum desiderantem et cluserit uiscera sua, quomodo caritas Dei manet in illo? si enim Deus eleemosynis pauperum faeneratur et cum datur minimis Christo datur, non est quod quis terrena caelestibus praeferat nec diuinis humana praeponat.
말씀하십니다. "누가 이 세상의 재물을 가지고 있으면서 자기 형제의 궁핍함을 보고도 마음의 문을 닫는다면, 하나님의 사랑이 어찌 그 사람 안에 거하겠는가?" 가난한 자들의 자선이 하나님께 꾸어 드리는 것이 되고 가장 작은 자들에게 주는 것이 그리스도께 주는 것이라면, 누구든 지상의 것을 천상의 것보다 우선시하거나 인간의 것을 신적인 것보다 앞세울 이유가 없기 때문입니다.