§12Et ecce id ipsum quale est unde nobis cum maxime sermo est, quod nos infestatis innoxios, quod in contumeliam Dei inpugnatis adque opprimitis Dei seruos? parum est quod furentium uarietate uitiorum, quod iniquitate feralium criminum, quod cruentarum conpendio rapinarum uita uestra maculatur, quod superstitionibus falsis religio uera subuertitur, quod Deus omnino nec quaeritur nec timetur: adhuc insuper Dei seruos et maiestati ac numini eius dicatos iniustis persecutionibus flagitatis.
그리고 보라, 우리가 지금 가장 많이 이야기하고 있는 바로 그 일 자체, 즉 당신들이 무고한 우리를 괴롭히고, 하느님을 모욕하여 하느님의 종들을 공격하고 억압하는 일이 어떠한지를. 당신들의 삶이 미쳐 날뛰는 온갖 악덕과, 참혹한 범죄의 불의와, 피비린내 나는 약탈의 손쉬운 축적으로 더럽혀지고, 거짓된 미신들로 인해 참된 종교가 전복되며, 하느님을 전혀 찾지도 두려워하지도 않는다는 것만으로는 부족하단 말인가? 그 위에 더하여, 당신들은 하느님의 종들이자 그분의 위엄과 신성에 봉헌된 이들을 부당한 박해로 들볶고 있다.
satis non est quod ipse tu Deum non colis: adhuc insuper eos qui colunt sacrilega infestatione persequeris.
당신 자신이 하느님을 예배하지 않는 것만으로는 충분하지 않은가? 그 위에 더하여, 예배하는 이들을 신성모독적인 공격으로 박해하고 있다.
Deum nec colis nec coli omnino permittis, et cum ceteri qui non tantum ista inepta idola et manu hominis facta simulacra sed et portenta quaedam et monstra uenerantur tibi placeant, solus displicet Dei cultor.
당신은 하느님을 예배하지도 않고, 전혀 예배받으시도록 허용하지도 않는다. 그리고 저 어리석은 우상들과 사람의 손으로 만든 모조품들뿐만 아니라 어떤 괴이한 것들과 괴물들을 숭배하는 다른 이들은 당신 마음에 드는 반면, 오직 하느님의 예배자만이 마음에 들지 않는구나.
fumant ubique in templis uestris hostiarum busta et rogi pecorum, et Dei altaria uel nulla sunt uel occulta.
당신들의 신전 도처에서 희생 제물의 화장터와 가축의 장작더미가 연기를 뿜고 있으며, 하느님의 제단은 전혀 없거나 숨겨져 있다.
crocodili et cynocephali et lapides et serpentes coluntur, et Deus solus in terris aut non colitur aut non est inpune quod colitur.
악어와 개머리 원숭이와 돌과 뱀들이 예배받고 있으나, 세상에서 오직 하느님만이 예배받지 못하거나, 혹은 그분을 예배하는 일이 처벌받지 않고는 끝나지 않는다.
innoxios, iustos, Deo caros domo priuas, patrimonio spolias, catenis premis [carcere includis], bestiis, gladio, ignibus punis.
무고하고 의로우며 하느님께 사랑받는 이들을 집에서 내쫓고, 가산을 빼앗고, 사슬로 누르고 [감옥에 가두고], 맹수와 칼과 불로 처벌하고 있다.
nec saltim contentus es dolorum nostrorum conpendio et simplici ac ueloci breuitate poenarum: admoues laniandis corporibus longa tormenta, multiplicas lacerandis uisceribus numerosa supplicia, nec feritas adque immanitas tua usitatis potest contenta esse tormentis: excogitat nouas poenas ingeniosa crudelitas.
우리 고통의 단축과 형벌의 단순하고도 신속한 짧음에조차 만족하지 못하여, 찢겨야 할 육체에 오랜 고문을 가하고, 갈라져야 할 내장에 수많은 형벌을 겹겹이 더하며, 당신의 포악함과 야만성은 통상적인 고문에는 만족할 수 없어, 기발한 잔혹함이 새로운 형벌들을 고안해 낸다.
§13Quae haec est insatiabilis carnificinae rabies, quae inexplebilis libido saeuitiae? quin potius elege tibi alterum de duobus: christianum esse aut est crimen aut non est.
이 지칠 줄 모르는 도살의 광기는 무엇이며, 채워질 수 없는 잔혹함에 대한 갈망은 무엇인가? 차라리 둘 중 하나를 선택하라. 그리스도인이 된다는 것은 죄악이거나, 죄악이 아니거나 둘 중 하나다.
si crimen est, quid non interficis confitentem P si crimen non est, quid persequeris innocentem? torqueri enim debui, si negarem.
만일 죄악이라면, 고백하는 자를 왜 죽이지 않는가? 만일 죄악이 아니라면, 왜 무고한 이를 박해하는가? 왜냐하면 만일 내가 부인했다면 고문을 받아야 마땅했기 때문이다.
si poenam tuam metuens id quod prius fueram et quod deos tuos non colueram mendacio fallente celarem, tunc torquendus fuissem, tunc ad confessionem criminis cum ui doloris adigendus, sicut in quaestionibus ceteris torquentur rei qui se negant crimine quo accusantur teneri, ut facinoris ueritas quae indice uoce non promitur dolore corporis exprimatur.
만일 내가 당신의 형벌을 두려워하여 이전에 내가 누구였는지, 그리고 당신의 신들을 예배하지 않았다는 사실을 기만하는 거짓말로 숨겼다면, 그때야말로 내가 고문을 받았어야 했고, 고통의 힘으로 죄의 고백으로 내몰렸어야 했다. 이는 다른 심문들에서 자신이 기소된 죄에 얽매여 있음을 부인하는 피고인들이 고문을 받는 것과 같으니, 밀고하는 목소리로 드러나지 않는 범죄의 진실이 육체의 고통을 통해 짜내어지도록 하기 위함이다.
nunc uero cum sponte confitear et clamem et crebris ac repetitis identidem uocibus christianum me esse contester, quid tormenta admoues confitenti et deos tuos non in abditis et secretis locis sed palam, sed publice, sed in foro ipso magistratibus et praesidibus audientibus destruenti? ut et si parum fuerat quod in me prius criminabaris, creuerit quod et odisse et punire plus debeas.
그러나 이제 내가 자발적으로 고백하고 외치며, 빈번하고 거듭 반복되는 목소리로 내가 그리스도인임을 증언하고 있는데, 왜 고백하는 자에게 고문을 가하는가? 더구나 당신의 신들을 은밀하고 비밀스러운 장소가 아니라 공공연히, 공적으로, 광장 한가운데서, 정무관들과 총독들이 듣고 있는 가운데 타파하고 있는 자에게 말이다. 그리하여 설령 당신이 이전에 나에 대해 기소한 것이 부족했다 하더라도, 당신이 더 미워하고 더 처벌해야 할 것이 늘어나도록 하기 위함인가.
quid dum me christianum celebri loco et populo circumstante pronuntio et uos et deos uestros clara et publica praedicatione confundo, quid te ad infirmitatem corporis uertis, quid cum terrenae carnis inbecillitate contendis? cum animi uigore congredere, uirtutem mentis infringe, fidem destrue, disceptatione si potes uince, uince ratione.
내가 군중이 붐비는 곳에서 주위의 민중이 둘러선 가운데 나 자신이 그리스도인임을 선언하고, 명백하고 공개적인 선포로 당신들과 당신들의 신들을 당황하게 만드는 동안, 왜 당신은 육체의 유약함으로 눈을 돌리며, 왜 지상의 육체의 무력함과 싸우려 하는가? 정신의 활력과 맞붙으라. 마음의 힘을 꺾으라. 신앙을 파괴하라. 만일 할 수 있다면 변론으로 이기라. 이성으로 이기라.
§14Vel si quid diis tuis numinis et potestatis est, ipsi in ultionem suam surgant, ipsi se sua maiestate defendant.
혹은 만일 당신들의 신들에게 어떤 신성과 권능이 있다면, 그들 스스로 자신들의 복수를 위해 일어나고, 스스로 자신들의 위엄으로 자신들을 방어하게 하라.
at quid praestare colentibus possunt qui se de non colentibus uindicare non possunt? nam si eo qui uindicatur pluris est ille qui uindicat, tu diis tuis maior es.
그러나 자신들을 예배하지 않는 자들에게 스스로 복수할 수도 없는 자들이, 예배하는 자들에게 도대체 무엇을 베풀 수 있겠는가? 왜냐하면 만일 복수를 당하는 자보다 복수를 하는 자가 더 가치 있다면, 당신이 당신들의 신들보다 더 위대한 것이기 때문이다.
si ergo his quos colis maior es, non tu eos colere, sed ab illis coli debes.
그러므로 만일 당신이 당신이 예배하는 신들보다 더 위대하다면, 당신이 그들을 예배해야 할 것이 아니라 그들이 당신에게 예배를 드려야 마땅하다.
sic illos laesos ultio uestra defendit, quomodo et clausos ne pereant tutela uestra custodit.
상처 입은 그들을 당신들의 복수가 방어하는 방식은, 갇힌 그들이 소멸하지 않도록 당신들의 보호가 지켜주는 방식과 같다.
pudeat te eos colere quos ipse defendis, pudeat tutelam de iis sperare quos tu tueris.
당신이 직접 방어하는 신들을 예배하는 것을 부끄러워하라. 당신이 보호하는 신들에게서 보호를 기대하는 것을 부끄러워하라.