§10Qni alios iudicas aliquando esto et tui iudex, conscientiae tuae latebras intuere, immo, quia nullus iam delinquendi uel pudor est et sic peccatur quasi magis per ipsa peccata placeatur, qui perspicuus et nudus a cunctis uideris et ipse te respice.
타인을 심판하는 당신이여, 언젠가는 당신 자신의 심판관도 되어, 당신 양심의 은밀한 곳을 들여다보라. 아니, 이제는 죄를 짓는 것에 아무런 부끄러움도 없고, 오히려 죄악 그 자체를 통해 더 기쁨을 얻으려는 듯이 죄를 짓고 있으니, 모든 이에게 명백히 드러나고 적나라하게 보이는 당신 자신도 스스로를 돌아보라.
aut enim superbia inflatus es aut auaritia rapax es aut iracundia saeuus aut alea prodigus aut uinolentia temulentus aut liuore inuidus aut libidine incestus aut crudelitate uiolentus: et miraris in poenas generis humani iram Dei crescere, cum crescat cottidie quod puniatur? hostem quereris exurgere, quasi etsi hostis desit esse pax inter ipsas togas possit [hostem quereris exurgere], quasi non, etsi externa de barbaris arma et pericula conprimantur, ferocius intus et grauius de calumniis et iniuriis potentium ciuium domesticae inpugnationis tela grassentur: de sterilitate ac fame quereris, quasi famem maiorem siccitas quam rapacitas faciat, quasi non de captatis annonarum incrementis et pretiorum cumulis flagrantius inopiae ardor excrescat: quereris cludi imbribus caelum, cum sic horrea eludantur in terris: quereris minus nasci, quasi quae nata sunt indigentibus praebeantur: pestem et luem criminaris, cum peste ipsa et lue uel detecta sint uel aucta crimina singulorum, dum nec infirmis exhibetur misericordia et defunctis auaritia inhiat ac rapina.
당신은 교만으로 부풀어 올랐거나, 탐욕으로 약탈하거나, 분노로 잔인하거나, 도박으로 방탕하거나, 폭음으로 취해 있거나, 질투로 시기하거나, 음욕으로 부정하거나, 잔혹함으로 난폭하기 때문이다. 그런데 벌받아야 할 일이 날마다 늘어나고 있는데도, 인류에게 내려지는 형벌에 하느님의 진노가 커지는 것을 놀라워한단 말인가? 당신은 적이 일어난다고 불평하지만, 마치 적이 없더라도 토가를 입은 시민들 사이에 평화가 있을 수 있기라도 한 것처럼, [적이 일어난다고 불평하지만] 설령 야만인들의 외부적인 무력과 위험이 진압된다 하더라도, 권력 있는 시민들의 비방과 침해로 인한 국내 공격의 화살들이 내부에서 더 사납고 더 심각하게 기승을 부리지 않기라도 한 것처럼 불평한다. 당신은 불임과 기근에 대해 불평하지만, 마치 기근을 강탈보다 가뭄이 더 크게 만들기라도 하는 것처럼, 마치 매점매석으로 인한 곡물 가격의 폭등과 가격의 누적으로 인해 결핍의 뜨거운 불길이 더 격렬하게 타오르지 않기라도 한 것처럼 불평한다. 당신은 비가 내리지 않아 하늘이 닫혔다고 불평하지만, 땅 위에서는 이토록 창고들이 사람들을 기만하고 있는데도 말이다. 당신은 수확이 적다고 불평하지만, 마치 수확된 것들이 궁핍한 이들에게 제공되기라도 하는 것처럼 불평한다. 당신은 역병과 재앙을 탓하지만, 역병과 재앙 자체를 통해 개개인의 죄악이 드러나거나 늘어났으며, 병자들에게는 자비가 베풀어지지 않고 죽은 자들에게는 탐욕과 약탈이 입을 벌리고 노리고 있는데도 말이다.
idem ad pietatis obsequium timidi, ad impia lucra temerarii, fugientes morientium funera et adpetentes spolia mortuorum, ut appareat in aegritudine sua miseros ad hoc forsitan et derelictos esse ne possent dum curantur euadere: nam perire aegrum uoluit qui censum pereuntis inuadit.
같은 이들이 경건한 의무에는 소심하고, 불경한 이득에는 무모하여, 죽어가는 이들의 장례는 피하면서도 죽은 자들의 유품은 열망하니, 병중에 있는 비참한 이들이 어쩌면 그들이 치료받는 동안 도망치지 못하도록 하기 위해 버려진 것임이 분명해 보인다. 죽어가는 이의 재산을 침탈하는 자는 병자가 죽기를 바랐기 때문이다.
§11Tantus cladium terror dare non potest innocentiae disciplinam et inter populum frequenti strage morientem nemo considerat et se esse mortalem.
이토록 큰 재앙의 공포도 무죄함의 규율을 부여하지 못하며, 빈번한 죽음으로 죽어가는 민중 속에서 아무도 자신이 죽을 운명임을 생각하지 않는다.
passim discurritur, rapitur, occupatur: praedandi dissimulatio nulla, nulla cunctatio: quasi liceat, quasi oporteat, quasi ille qui non rapit damnum et dispendium proprium sentiat, sic unusquisque rapere festinat.
사방으로 뛰어다니고, 빼앗고, 차지한다. 약탈에 대한 은폐도 없고, 주저함도 없다. 마치 허용된 것처럼, 마치 당연한 것처럼, 마치 약탈하지 않는 자가 자신의 손해와 불이익을 느끼기라도 하는 것처럼, 그렇게 저마다 약탈하기기를 서두른다.
in latronibus est utcumque aliqua scelerum uerecundia, auias fauces et desertas solitudines diligunt, et sic illic delinquitur, ut tamen delinquentium facinus tenebris et nocte ueletur.
강도들에게조차도 어떻게든 죄악에 대한 얼마간의 부끄러움은 있어서, 외진 길목이나 버려진 황야를 좋아하며, 비록 그곳에서 죄가 저질러지기는 하나 죄인들의 악행은 어둠과 밤에 의해 가려진다.
auaritia palam saeuit et ipsa audacia sua tuta in fori luce abruptae cupiditatis arma prostituit.
그러나 탐욕은 공공연히 기승을 부리며, 그 뻔뻔함 자체로 안전을 확보한 채 광장의 빛 속에서 무분별한 욕망의 무기를 드러내놓고 판다.
inde falsarii, uenefici inde, inde in media ciuitate sicarii tam ad peccandum praecipites quam inpune peccantes.
그리하여 위조범들, 그리하여 독살범들, 그리하여 도시 한가운데서 암살자들이 나타나니, 이들은 죄를 짓는 데 급급할 뿐만 아니라 처벌받지도 않고 죄를 짓는다.
a nocente crimen admittitur, nec innocens qui uindicet inuenitur.
가해자에 의해 죄악이 저질러지지만, 이를 처벌할 무고한 이가 발견되지 않는다.
de accusatore uel iudice metus nullus: inpunitatem consecuntur mali, dum modesti tacent, timent conscii, ueneunt iudicaturi.
고발자나 심판관에 대한 두려움은 전혀 없다. 악인들은 처벌을 면하니, 정숙한 이들은 침묵하고, 공모자들은 두려워하며, 심판할 자들은 매수되기 때문이다.
et idcirco per prophetam diuino spiritu et instinctu rei ueritas promitur, certa et manifesta ratio monstratur Dominum posse aduersa prohibere sed ne ille subueniat merita peccantium facere.
그리고 그리하여 예언자를 통해 신성한 영과 영감에 의해 사물의 진실이 밝혀지고, 주님께서 역경을 막으실 수 있으나 주님께서 도우러 오지 않으시는 것은 죄인들의 소치라는 확실하고 명백한 이유가 제시된다.
numquid, ait, non ualet manus Dei, ut saluos faciat, aut grauabit aurem ut non exaudiat? sed peccata uestra inter uos et Deum separant, et propter delicta uestra auertit faciem a uobis ne misereatur.
“보라, 하느님의 손이 구원하지 못할 만큼 짧아진 것도 아니고, 그분의 귀가 알아듣지 못할 만큼 먹먹해진 것도 아니다. 오히려 너희의 죄악이 너희와 너희 하느님 사이를 갈라놓았고, 너희의 범죄 때문에 그분께서 너희에게 자비를 베풀지 않으시려고 얼굴을 돌리신 것이다”라고 그분께서 말씀하신다.
peccata itaque et delicta reputentur, conscientiae uulnera cogitentur, et desinat unusquisque de Deo uel de nobis conqueri, si quod patitur intellegat se mereri.
그러므로 죄와 과실이 헤아려지고 양심의 상처가 성찰되어야 할 것이며, 자신이 겪는 일이 마땅한 것임을 깨닫는다면 저마다 하느님이나 우리에 대해 불평하기를 그쳐야 할 것이다.