Humanitext Reader

아우구스티누스 · 에메리투스와의 토론 기록 §6-7

주교직 사임 서약의 회상과 화해의 호소

7개 구절 중 4번째 · 라틴어

요약

아우구스티누스는 회담 전에 약 300명의 주교들이 그리스도의 일치를 위해 자신의 지위를 내려놓을 준비가 되었던 일을 회상하며, 주교직이 신자들의 구원과 평화를 위해 존재함을 역설하고 도나투스파와의 화해를 호소한다.

§6Et cum legeret, Augustinus episcopus dixit: Dicam caritati uestrae et commemorem rem dulcissimam et suauissimam, quam domino adiuuante sumus experti.
그리고 그가 낭독하고 있을 때, 주교 아우구스티누스가 말했다. "여러분의 사랑에, 우리가 주님의 도우심으로 경험한 지극히 달콤하고 감미로운 일을 말씀드리고 상기시키고자 합니다.
cum ante ipsam collationem inter nos aliqui fratres de hac re colloqueremur, quia pro pace Christi episcopi debent esse aut debent non esse, quod nobis fatendum est, circumspicientes omnes fratres et coepiscopos nostros, non facile nobis occurrebant, qui hoc uellent suscipere et de hac humilitate domino sacrificare.
회담 자체에 앞서 우리 중 몇몇 형제들이 이 일에 관하여, 즉 그리스도의 평화를 위해 주교가 주교로 있어야 하는지 혹은 있지 않아야 하는지 — 이는 우리가 인정해야만 하는 바입니다만 — 서로 대화하고 있을 때, 우리의 모든 형제들과 동료 주교들을 둘러보아도, 이 일을 기꺼이 떠맡아 이 겸손으로부터 주님께 제물을 바치고자 하는 이들이 쉽게 떠오르지 않았습니다.
dicebamus, ut fieri solet, \'ille potest, ille non potest, ille consentit hoc, ille non tolerat\', loquentes pro suspicionibus nostris magis, qui corda illorum uidere minime poteramus.
우리는 흔히 그러하듯, '저 사람은 할 수 있고, 저 사람은 할 수 없으며, 저 사람은 이것에 동의하고, 저 사람은 견디지 못할 것이다'라고 말하며, 그들의 마음을 도저히 볼 수 없었던 우리 자신의 추측에 따라 더 많이 말하고 있었습니다.
quando autem uentum est ut hoc palam fieret, in concilio uniuersorum tam frequenti paene trecentorum episcoporum sic placuit omnibus, sic exarserunt omnes, ut parati essent episcopatum pro Christi unitate deponere et non perdere, sed deo tutius commendare.
그러나 이 일이 공개적으로 드러나야 할 때가 되었을 때, 거의 300명의 주교들이 모인 지극히 성황을 이룬 전체 공의회에서, 모든 이들이 이토록 기뻐하고 모든 이들이 이토록 열렬히 타올라, 그리스도의 일치를 위해 주교직을 내려놓을 준비가 되었으며, 그것을 잃는 것이 아니라 하느님께 더 안전하게 의탁하고자 했습니다.
duo ibi uix inuenti sunt quibus displiceret, unus annosus senex, qui hoc etiam dicere liberius ausus est; alter uoluntatem suam tacito uultu significauit.
거기서 그것을 마뜩잖아한 이들은 겨우 둘밖에 발견되지 않았는데, 한 명은 나이 지긋한 노인으로 이 일을 한층 더 자유롭게 감히 말하였고, 다른 한 명은 침묵하는 얼굴빛으로 자신의 뜻을 나타냈습니다.
sed posteaquam illum senem liberius hoc dicentem obruit omnium fraterna correptio, illo mutante sententiam uultum etiam ille mutauit.
그러나 그 노인이 한층 자유롭게 말하는 것을 모든 이의 형제애 어린 책망이 압도한 뒤, 그가 생각을 바꾸자, 저 다른 한 명 역시 얼굴빛을 바꾸었습니다.
audite ergo, quibus modis etiam ipsa exhortatio facta est propter illum qui ait: qui se humiliat exaltabitur.
그러므로 '자신을 낮추는 이는 높아질 것이다'라고 말씀하신 분을 위하여, 그 권고 자체가 또한 어떤 방식으로 행해졌는지 들으십시오." 그가 다시 낭독했다.
§7Item legit: Quid enim dubitemus redemptori nostro sacrificium istius humilitatis offerre? an uero ille de caelis in membra descendit humana, ut membra eius essemus, et nos, ne ipsa eius membra crudeli diuisione lanientur, de cathedris descendere formidamus? propter nos nihil sufficientius quam christiani fideles et oboedientes sumus; hoc ergo semper simus.
"우리가 어찌 우리의 구속주께 이 겸손의 제물을 바치기를 주저하겠습니까? 진정 그분께서는 우리가 그분의 지체가 되도록 하늘에서 인간의 지체 안으로 내려오셨는데, 우리는 그분의 지체 자체가 잔혹한 분열로 갈라지지 않도록 주교좌에서 내려오기를 두려워한단 말입니까? 우리 자신을 위해서는 우리가 충실하고 순종하는 그리스도인인 것보다 더 충분한 것은 없으니, 그러므로 우리는 항상 이것이 됩시다.
episcopi autem propter christianos populos ordinamur; quod ergo christianis populis ad christianam pacem prodest, hoc de nostro episcopatu faciamus.
그러나 우리는 그리스도인 백성들을 위해 주교로 서품되는 것이니, 그러므로 그리스도인 백성들에게 그리스도교적 평화를 위해 유익한 것을 우리의 주교직을 가지고 행합시다." 주교 아우구스티누스가 말했다.
Augustinus episcopus dixit: Propter nos hoc debemus esse quod uos.
"우리 자신을 위해 우리는 여러분과 같은 이것이어야 합니다.
quid debes esse tu cuicumque loquor uestrum? christianus fidelis oboediens.
내가 여러분 중 누구에게 말하든, 당신은 무엇이어야 합니까? 충실하고 순종하는 그리스도인입니다.
hoc tu propter te, hoc et ego propter me.
이것은 당신 자신을 위한 당신의 몫이요, 이것은 또한 나 자신을 위한 나의 몫입니다.
ergo, quod tu propter te et ego propter me, semper esse debemus, quod autem sum propter te, sim si tibi prodest, non sim si tibi obest.
그러므로 당신이 당신 자신을 위해, 그리고 내가 나 자신을 위해 항상 있어야 하는 것은 우리가 항상 있어야 하고, 내가 당신을 위해 있는 그것은 그것이 당신에게 유익하다면 내가 그것으로 있고, 당신에게 해가 된다면 있지 않도록 합시다.
ecce quod dictum est attendite.
보십시오, 말한 바에 주의를 기울이십시오." 그가 다시 낭독했다.
item legit: Si serui utiles sumus, cur domini aeternis lucris pro nostris temporalibus sublimitatibus inuidemus? episcopalis dignitas fructuosior nobis erit, si gregem Christi deposita magis collegerit quam retenta disperserit.
"만일 우리가 쓸모 있는 종들이라면, 왜 우리는 우리 자신의 일시적인 지위 때문에 주인의 영원한 이익을 시기합니까? 주교의 품위는, 그것을 유지하여 흩어버리기보다 내려놓음으로써 그리스도의 양 떼를 모은다면, 우리에게 더 열매를 맺게 될 것입니다." 그가 낭독하고 있을 때, 주교 아우구스티누스가 말했다.
cumque recitaret, Augustinus episcopus dixit: Fratres mei, si dominum cogitamus, locus iste altior specula uinitoris est, non fastigium superbientis.
"나의 형제들이여, 우리가 주님을 생각한다면, 이 자리는 포도밭 파수꾼의 망대이지 교만한 자의 높은 자리가 아닙니다.
si, cum uolo retinere episcopatum meum, dispergo gregem Christi, quomodo est damnum gregis honor pastoris? item legit: Nam qua fronte in futuro saeculo promissum a Christo sperabimus honorem, si christianam in hoc saeculo noster honor impedit unitatem? haec propterea praelostantiae tuae scribenda curauimus et ut per innotescant omnibus postulamus, ut in adiutorio domini dei nostri, quo admonente ista promittimus et quo adiuuante nos implere posse confidimus, etiam ante collationem, si fieri potest, corda hominum uel infirma uel dura pia caritas aut sanet aut edomet ac sic iam pacificis mentibus non resistamus manifestissimae ueritati et disputationem uel praecedamus concordia uel sequamur.
만일 내가 나의 주교직을 유지하고자 함으로써 그리스도의 양 떼를 흩어버린다면, 어떻게 양 떼의 손실이 목자의 영예가 되겠습니까?" 그가 다시 낭독했다. "만일 우리의 영예가 이 세상에서 그리스도인들의 일치를 방해한다면, 우리가 무슨 낯으로 내세에 그리스도께서 약속하신 영예를 바라겠습니까? 그러므로 우리는 이 일들을 귀하의 탁월함에 서신으로 전하고자 유념하였으며, 우리 주 하느님의 도우심 안에서 — 그분의 권고로 우리가 이 일들을 약속하고 그분의 도우심으로 우리가 이행할 수 있다고 확신합니다만 — 회담 전이라도 가능하면 경경한 사랑이 약하거나 완고한 이들의 마음을 치료하거나 길들여, 그리하여 이미 평화로운 마음으로 우리가 지극히 명백한 진리에 저항하지 않고, 토론에 앞서 화합을 이루거나 토론에 따르도록, 모든 이에게 널리 알려지기를 청합니다.
neque enim desperare debemus, si recolunt esse pacificos beatos, quoniam ipsi filii dei uocabun-. tur, multo dignius et facilius eos uelle, ut pars Donati uniuerso orbi christiano reconcilietur quam uniuersus orbis christianus a parte Donati rebaptizetur, cum praesertim de Maximiani sacrilego e t damnato schismate uenientes, quos etiam terrenarum potestatum iussionibus insectando emendare curarunt, tanta diligentia quaesierunt, ut nec baptismum ab eis datum rescindere auderent et quosdam eorum damnatos sine ulla honoris diminutione susciperent, quosdam uero in illius discissionis societate impollutos esse censerent.
그러므로 평화를 이루는 이들은 행복하며 그들은 하느님의 자녀라 불릴 것이다라는 점을 그들이 기억한다면, 전 세계의 그리스도교계가 도나투스파에 의해 다시 세례를 받기보다는, 도나투스파가 전 세계의 그리스도교계와 화해하기를 그들이 훨씬 더 마땅하고 쉽게 원하리라는 것에 대해 우리는 결코 절망해서는 안 되기 때문입니다. 더구나 그들 스스로가 막시미아누스의 독성적이고 단죄받은 분열에서 나온 이들 — 그들이 지상의 권력자들의 명령에 따라 그들을 추적하여 바로잡고자 애썼던 이들 — 에 대하여, 그들에게 베풀어진 세례를 무효화할 엄두도 내지 못할 만큼 대단한 열성으로 그들을 찾아다녔고, 단죄받은 이들 중 일부를 품위의 어떠한 격하도 없이 받아들였으며, 다른 이들에 대해서는 그 분열의 동반 관계 안에서 더러워지지 않았다고 판단했기 때문입니다.
quorum inter se concordiae non inuidemus, sed eos oportet aduertere, quam pie ramum a se fractum tanto studio radix catholica inquirit, si ramus ipse similiter a se paruum fragmen incisum sic colligere laborauit. et alia manu: optamus te, fili, in domino bene ualere.
우리는 그들 상호 간의 화합을 시기하지 않습니다. 그러나 가지 자체가 자신에게서 잘려 나간 작은 파편을 그토록 모으고자 애썼다면, 자신에게서 꺾인 가지를 가톨릭이라는 뿌리가 얼마나 경건하게 그리고 이토록 대단한 열성으로 찾고 있는지 그들이 알아차려야 마땅합니다." 그리고 다른 필체로: "아들아, 주님 안에서 그대가 평안하기를 바란다."

어휘·문법 주석

  1. 15quod nobis fatendum est — `quod`은 바로 앞의 절(주교가 있어야 하는가 혹은 있지 않아야 하는가)의 내용 전체를 가리키는 관계대명사 중성 단수 대격입니다. `fatendum est`는 당위의 동형용사(futur passive participle) 중성형을 사용한 비인칭 구문으로 '(우리가) 인정해야만 한다'를 뜻합니다.
  2. 20non facile nobis occurrebant, qui hoc uellent suscipere — `occurrebant`의 주어는 관계대명사 `qui`가 이끄는 관계절 전체입니다. 접속법 미완료 과거 `uellent`와 `sacrificare`는 그러한 의향이나 성향을 지닌 인물의 존재를 한정하는 '특징의 접속법'으로 기능하고 있습니다.
  3. 20quod autem sum propter te, sim si tibi prodest, non sim si tibi obest — `quod`은 관계대명사로 `sum`의 서술 주격이며 선행사는 생략되었습니다. `sim`과 `non sim`은 접속법 현재형으로 주체의 의사 표명 또는 자기 권고를 나타냅니다.
  4. 20de Maximiani sacrilego et damnato schismate uenientes — `uenientes`는 현재분사 주격 복수 명사적 용법입니다. 도나투스파에서 분열되어 나온 막시미아누스파 사람들을 가리키며, 관계대명사 대격 `quos`의 선행사가 됩니다. 이 대격 관계절 `quos... curarunt`는 `quaesierunt`(그들이 그토록 대단한 열성으로 찾았다)의 직접 목적어를 이룹니다.

이 구절 인용하기

아우구스티누스, 에메리투스와의 토론 기록 §6-7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa066c.humanitext-lat1:6-7

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.