§22Voluptas autem creatoris, de qua scriptum est: et torrente uoluptatis tuae potabis eos, longe alterius generis est;
그러나 창조주의 감미로움은(그에 대하여 "당신 감미로움의 강물을 그들이 마시게 하시리이다"라고 기록되어 있거늘) 전혀 다른 성질의 것이다.
neque enim, sicut nos, creatura est.
왜냐하면 그것은 우리처럼 피조물이 아니기 때문이다.
nisi ergo amor eius detur inde nobis, non est, unde esse possit in nobis.
그러므로 그분의 사랑이 그곳으로부터 우리에게 주어지지 않는 한, 우리 안에 그것이 존재할 수 있는 원천은 없다.
ac per hoc uoluntas bona, qua diligitur deus, in homine non potest esse, nisi in quo deus operatur et uelle.
그리하여 하나님을 사랑하는 선한 의지는, 하나님께서 그 안에서 '바라는 것' 또한 일하지 않으시는 한, 인간 안에 존재할 수 없다.
haec igitur uoluntas bona, id est uoluntas deo fideliter subdita, uoluntas sanctitate superni ardoris accensa, uoluntas, quae diligit deum et proximum propter deum, siue amore, de quo respondet apostolus Petrus: domine, tu scis quia amo te, siue timore, de quo dicit apostolus Paulus: in timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini, siue gaudio, de quo dicit: spe gaudentes, in tribulatione patientes, siue tristitia, qualem se dicit habuisse magnam pro fratribus suis, quaecumque amara et aspera sufferat, caritas dei est, quae omnia tolerat, quae non diffunditur in cordibus nostris, nisi per spiritum sanctum, qui datus eat nobis.
그러므로 이 선한 의지, 즉 신실하게 하나님께 복종하는 의지, 천상의 열정의 성스러움으로 불타오르는 의지, 하나님을 사랑하고 하나님 때문에 이웃을 사랑하는 의지는, 사도 베드로가 "주님, 제가 당신을 사랑하는 줄을 당신께서 아시나이다"라고 대답한 사랑에 의한 것이든, 사도 바울이 "두려움과 떨림으로 너희 자신의 구원을 이루라"고 말한 두려움에 의한 것이든, 그가 "소망 중에 즐거워하며 환난 중에 참으라"고 말한 기쁨에 의한 것이든, 혹은 그가 자기 형제들을 위하여 가졌다고 말한 큰 슬픔과 같은 슬픔에 의한 것이든 간에, 그것이 어떠한 쓰고 거친 것들을 견디어내든지 그것은 모든 것을 참아내는 하나님의 사랑이며, 이 사랑은 우리에게 주신 성령을 통하지 않고는 우리의 마음에 부어지지 않는다.
Vnde nequaquam dubitante pietate sicut caritas sancte amantium, ita patientia pie tolerantium dei donum est.
그러므로 경건함은 결코 의심치 않으니, 성스럽게 사랑하는 자들의 사랑이 그러하듯, 경건하게 참아내는 자들의 인내 또한 하나님의 선물이다.
neque enim scriptura diuina fallit aut fallitur, quae non solum in ueteribus libris habet huius rei testimonia, cum deo dicitur: patientia mea tu es, et: ab ipso est patientia mea, et ubi alius propheta dicit accipere nos spiritum fortitudinis, uerum etiam in apostolicis litteris legitur: quia uobis donatum est pro Christo non solum ut credatis in eum, sed ut etiam patiamini pro eo.
참으로 신성한 성경은 속이지도 않고 속지도 않으니, 성경은 옛 책들에서 하나님께 "당신은 나의 인내이시니"라거나 "그분에게서 나의 인내가 오나이다"라고 말하는 곳이나, 다른 예언자가 우리가 굳셈의 영을 받는다고 말하는 곳에서 이 일에 대한 증언을 가질 뿐만 아니라, 사도들의 서간에서도 "그리스도를 위하여 너희에게 주어지기를, 그분을 믿을 뿐만 아니라 그분을 위하여 고난도 받게 하려 하심이라"고 읽히기 때문이다.
non ergo quasi de proprio faciat animum elatum quod sibi audit esse donatum.
그러므로 자신에게 주어졌다고 들은 것을 마치 자기 자신의 것에서 난 것처럼 여겨 마음을 드높이지 말지어다.
§23Si quis autem non habens caritatem, quae pertinet ad unitatem spiritus et uinculum pacis, quo catholica ecclesia congregata conectitur, in aliquo schismate constitutus, ne Christum neget, patitur tribulationes, angustias, famem, nuditatem, persecutionem, pericula, carceres, uincula, tormenta, gladium uel flammas uel bestias uel ipsam crucem timore gehennarum et ignis aeterni, nullo modo ista culpanda sunt, immo uero et hic laudanda patientia est.
그러나 영의 일치와 평화의 띠(이로써 가톨릭 교회가 한데 모여 결합되거늘)에 속하는 사랑을 가지지 못한 어떤 사람이, 어떤 분열에 속해 있으면서도, 그리스도를 부인하지 않기 위하여, 지옥과 영원한 불에 대한 두려움으로 환난, 궁핍, 굶주림, 헐벗음, 박해, 위험, 감옥, 쇠사슬, 고문, 칼이나 불꽃이나 야수나 십자가 그 자체를 견디어낸다면, 이러한 것들은 결코 비난받을 일이 아니며, 오히려 참으로 여기서도 인내는 칭찬받아야 마땅하다.
non enim dicere poterimus melius ei fuisse, ut Christum negando nihil eorum pateretur, quae passus est confitendo, sed existimandum est fortasse tolerabilius ei futurum iudicium, quam si Christum negando cuncta illa uitaret, ut illud, quod ait apostolus: si tradidero corpus meum ut ardeam, caritatem autem non habeam, nihil mihi prodest, nihil [mihi] prodesse intellegatur ad regnum caelorum obtinendum, non ad extremi iudicii tolerabilius supplicium subeundum.
왜냐하면 우리가 그에게 그리스도를 부인하여 고백함으로써 겪은 그 고통들을 아무것도 겪지 않는 것이 더 나았으리라고 말할 수는 없기 때문이며, 오히려 그가 그리스도를 부인하여 그 모든 것을 피했을 때보다 그의 심판은 아마도 더 가벼운 것(더 견딜 만한 것)이 되리라고 생각해야 하기 때문이다. 사도가 "내가 내 몸을 불사르게 내어줄지라도 사랑이 없으면 내게 아무 유익이 없느니라"고 말한 것이, 하늘나라를 얻는 데에는 아무 유익이 없으나, 최후 심판의 더 무거운 형벌을 피하는(더 견딜 만한 형벌을 받는) 데에는 아무 유익이 없다고 이해되지 않도록 하기 위함이다.
§24Sed merito quaeri potest, utrum et ista patientia donum dei sit, an uiribus tribuenda sit uoluntatis humanae, qua quisque ab ecclesia separatus non pro errore.
그러나 이 인내 또한 하나님의 선물인지, 아니면 인간 의지의 힘에 돌려야 하는지 마땅히 질문될 수 있다.
qui eum separauit, sed pro ueritate sacramenti seu uerbi, quae apud eum remansit, timore poenarum aeternarum poenas patitur temporales.
교회에서 갈라져 나온 이가 자신을 갈라놓은 오류 때문이 아니라, 자신에게 남아 있는 성사나 말씀의 진리를 위하여 영원한 형벌에 대한 두려움으로 일시적인 형벌을 견디어낼 때 사용하는 의지 말이다.
cauendum est enim, ne forte, si dei donum istam patientiam dixerimus, hi quibus inest etiam ad regnum dei pertinere credantur; si autem illam donum dei esse negauerimus, cogamur fateri sine adiutorio et munere dei in uoluntate hominis esse posse aliquid boni.
왜냐하면 혹시라도 우리가 이 인내를 하나님의 선물이라고 말한다면, 그것을 가진 이들이 하나님의 나라에도 속한다고 믿어질까 경계해야 하고, 반대로 그것이 하나님의 선물임을 부인한다면, 하나님의 도우심과 선물 없이도 인간의 의지 안에 어떤 선한 것이 존재할 수 있다고 시인해야만 하기 때문이다.
neque enim hoc non est bonum, ut credat homo aeterno supplicio se esse puniendum, si negauerit Christum et pro ista fide qualecumque supplicium perferat et contemnat humanum.
왜냐하면 인간이 그리스도를 부인하면 자신이 영원한 형벌을 받게 되리라고 믿고, 이 믿음을 위하여 인간적인 어떤 형벌이라도 견디어내고 경멸하는 것이 선한 일이 아닐 수 없기 때문이다.