Humanitext Reader

아우구스티누스 · 인내에 관하여 §16-17

세속적 정욕에 의한 인내와 은총인 하나님 사랑

10개 구절 중 7번째 · 라틴어

요약

악인의 인내를 격동하는 정욕은 세상으로부터 기원하는 반면, 의인의 참된 인내의 원천인 하나님에 대한 사랑은 하나님의 은총의 선물임을 논하며 성경을 인용해 선택의 교리를 설명한다.

§16Hic dicet aliquis: si ex mundo est concupiscentia malorum, per quam fit, ut mala omnia pro eo quod \'ab illis concupiscitur perferant, quo modo ex eorum dicitur uoluntate? quasi uero non et ipsi ex mundo sint, cum ab eis diligitur mundus deserto eo, per quem factus est mundus;
여기서 누군가는 이렇게 말할 것이다. 만약 악한 자들의 정욕(그로 인해 그들이 갈망하는 대상을 위해 모든 악을 견뎌내게 되는 정욕)이 세상으로부터 온 것이라면, 어찌하여 그것이 그들의 의지로부터 온 것이라고 말하는가? 마치 그들 자신도 세상으로부터 온 것이 아니기라도 한 것처럼 말이다. 세상이 그들에 의해 사랑받고, 세상을 만드신 분은 버림을 받았을 때에 그러하다.
seruiunt enim creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula.
참으로 그들은 영원히 찬양받으실 창조주보다 피조물을 더 섬기기 때문이다.
siue itaque mundi uocabulo Iohannes apostolus dilectores significauerit mundi, uoluntas, quae ex ipsis est, utique ex mundo est;
그러므로 사도 요한이 '세상'이라는 말로 세상을 사랑하는 자들을 뜻한 것이라면, 그들 자신 에게서 나오는 의지는 당연히 세상으로부터 오는 것이다.
siue mundi nomine caelum et terram et quaecumque in eis sunt, hoc est uniuersam conplexus sit creaturam, uoluntas procul dubio creaturae, quae non est creatoris, ex mundo est.
혹은 그가 '세상'이라는 이름으로 하늘과 땅과 그 안에 있는 모든 것, 즉 온 피조물을 포괄한 것이라면, 창조주의 것이 아닌 피조물의 의지는 의심할 여지 없이 세상으로부터 오는 것이다.
propter quod talibus dominus dicit: uos de deorsum estis, ego de sursum sum; uos de hoc mundo estis, ego non sum de hoc mundo.
이 때문에 주님께서는 그러한 자들에게 말씀하신다. "너희는 아래에서 났고 나는 위에서 났으며, 너희는 이 세상에 속하였고 나는 이 세상에 속하지 아니하였느니라." 그러나 사도들에게는 말씀하신다.
apostolis autem dicit: si de hoc mundo essetis, mundus quod suum est diligeret. sed ne sibi amplius adrogarent, quam eorum mensura poscebat, et hoc, quod eos non esse dixit ex mundo, naturae putarent esse, non gratiae, quia uero, inquit, de mundo non estis, sed ego elegi uos de mundo, propterea odit uos mundus. ergo de mundo erant;
"너희가 세상에 속하였으면 세상이 자기의 것을 사랑하였을 것이라." 그러나 그들이 자신의 분량 이상으로 거만해지지 않도록, 그리고 그들이 세상에 속하지 않았다고 주께서 말씀하신 이것이 은총이 아니라 본성에 의한 것이라고 생각하지 않도록 하기 위하여, 주께서는 "실로" 하고 말씀하신다. "너희가 세상에 속하지 아니하고 내가 너희를 세상에서 택하였기 때문에 세상이 너희를 미워하느니라." 그러므로 그들은 세상에 속해 있었다.
nam, ut non essent de mundo, electi sunt de mundo.
참으로 그들이 세상에 속하지 않게 되기 위하여, 세상에서 택함을 받았던 것이다.
§17Hanc autem electionem non praecedentium in bonis operibus meritorum, sed electionem gratiae demonstrans apostolus sic inquit: et in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae saluae factae sunt;
그러나 이 택하심이 선한 행실에서 선행하는 공로에 의한 것이 아니라 은총의 택하심임을 보여주며 사도는 이와 같이 말한다. "또한 이와 같이 지금도 은총의 택하심을 따라 남은 자가 구원을 얻었느니라.
si autem gratia, iam non ex operibus; alioquin gratia iam non est gratia. haec est electio gratiae, id est electio, qua per dei gratiam homines eliguntur, haec est, inquam, electio gratiae.
만일 은총으로 된 것이면 행위로 말미암지 않음이니, 그렇지 않으면 은총이 은총 되지 못하느니라." 이것이 바로 은총의 택하심, 즉 그것을 통해 하나님의 은총으로 인간이 택함을 받는 택하심이며, 내가 말하거니와, 이것이 인간의 모든 선한 공로에 앞서는 은총의 택하심이다.
qua omnia bona merita praeueniuntur humana. si enim ullis bonis meritis datur, iam non gratis donatur, sed debita redditur, ac per hoc non uero nomine gratia nuncupatur, ubi merces, sicut idem dicit apostolus, non inputatur secundum gratiam, sed secundum debitum.
왜냐하면 만일 그것이 어떤 선한 공로에 주어지는 것이라면, 더 이상 무상으로 주어지는 것이 아니라 채무로서 돌려받는 것이 되기 때문이며, 이로 말미암아 같은 사도가 말하듯이 보상이 은총 에 따라 계산되지 않고 채무에 따라 계산되는 곳에서는, 그것이 참된 이름으로 은총이라 불리지 않기 때문이다.
si autem, ut uera sit gratia, id est gratuita, nihil inuenit in homine, cui merito debeatur — quod bene intellegitur et in eo, quod dictum est: pro nihilo saluos facies eos — profecto ipsa dat merita, non meritis datur.
그러나 은총이 참된 것, 즉 무상으로 주어지는 것이 되기 위하여, 인간 안에서 공로로서 그것을 당연히 받아야 할 그 어떤 것도 발견하지 못한다면 — 이 점은 "당신은 무상으로 그들을 구원하시리라" 하고 말씀하신 것에서도 잘 이해되듯이 — 참으로 은총 자체가 공로를 주는 것이지, 공로에 주어지는 것이 아니다.
praeuenit ergo etiam fidem, ex qua omnia bona opera incipiunt;
그러므로 그것은 모든 선한 행실이 시작되는 믿음 보다도 앞선다.
iustus enim, sicut scriptum est, ex fide uiuit.
참으로 기록된 바와 같이 "의인은 믿음으로 살리라" 하기 때문이다.
porro autem gratia non solum adiuuat iustum, uerum etiam iustificat inpium.
게다가 은총은 의인을 도울 뿐만 아니라 불경건한 자를 의롭게 하기도 한다.
et ideo etiam cum adiuuat iustum et uidetur eius meritis reddi, nec sic desinit esse gratia, quoniam id adiuuat, quod est ipsa largita.
그리하여 은총이 의인을 돕고 그의 공로에 주어지는 것처럼 보일 때에도, 역시 그 때문에 은총이기를 그치는 것은 아니니, 그것은 자신이 거저 베풀어준 것을 돕기 때문이다.
propter hanc itaque gratiam, quae cuncta bona merita humana praecedit, non solum Christus ab inpiis occisus est, uerum etiam pro inpiis mortuus est.
그러므로 인간의 모든 선한 공로에 앞서는 이 은총 때문에, 그리스도께서는 불경건한 자들에 의해 죽임을 당하셨을 뿐만 아니라, 불경건한 자들을 위하여 죽으셨다.
et antequam moreretur, non utique iustos, sed iustificandos elegit apostolos, quibus ait: ego uos de mundo elegi.
그리고 죽으시기 전에, 당연히 이미 의로운 자들이 아니라 의롭게 되어야 할 자들로서 사도들을 택하셨으니, 그들에게 말씀하셨다.
quibus enim dixit: de mundo non estis, et, ne putarent se numquam fuisse de mundo. mox addidit: sed ego uos de mundo elegi, profecto, ut de mundo non essent, ipsius in eos electione conlatum est.
"내가 너희를 세상에서 택하였노라." 참으로 "너희는 세상에 속하지 아니하였다"라고 말씀하신 대상이요, 또한 그들이 자신은 한 번도 세상에 속한 적이 없었다고 생각하지 않도록 즉시 "그러나 내가 너희를 세상에서 택하였노라" 하고 덧붙이신 대상인 저 사람들에게 있어, 그들이 세상에 속하지 않게 되었다는 것은 참으로 그들에 대한 그분의 택하심에 의해 베풀어진 것이다.
quocirca si per suam iustitiam, non per gratiam eius eligerentur, non de mundo electi essent, quoniam de mundo iam non essent, si iam iusti essent.
그러므로 만일 그들이 자신의 의로움에 의해서가 아니라 그분의 은총에 의해 택함을 받은 것이라면, 세상에서 택함을 받지 못했을 것이다. 만약 이미 의로웠다면 더 이상 세상에 속하지 않았을 것이기 때문이다.
deinde propterea sunt electi, quia iam iusti erant; ipsi priores iam dominum elegerant.
다음으로, 만일 그들이 이미 의로웠기 때문에 택함을 받은 것이라면, 그들 자신이 먼저 주님을 택했을 것이다.
quis enim potest esse iustus, nisi eligendo iustitiam? finis autem legis Christus ad iustitiam omni credenti, qui factus est nobis sapientia a deo et iustitia et sanctificatio et redemptio, ut, quemadmodum scriptum est, qui gloriatur in domino glorietur.
참으로 정의를 택하지 않고서 누가 의로울 수 있겠는가? 그러나 모든 믿는 자에게 의를 이루기 위하여 율법의 마침은 그리스도이시며, 이 그리스도께서 하나님께로부터 나와서 우리에게 지혜와 의로움과 거룩함과 구원함이 되셨으니, 이는 기록된 바 "자랑하는 자는 주 안에서 자랑하라" 함과 같게 하려 하심이라.
ipse est ergo nostra iustitia.
그러므로 그분 자신이 우리의 의로움이시다.

어휘·문법 주석

  1. 19pro eo quod 'ab illis concupiscitur' — 전치사 `pro`가 지배하는 중성 대명사 `eo`와, 이를 선행사로 삼는 관계절 `quod...`로 이루어진 구문으로, '~을 위하여'라는 의미를 나타낸다.
  2. 19siue itaque mundi uocabulo... siue mundi nomine... — 상관접속사 `siue... siue...`(~이든 ~이든)에 의해 두 가지 양보적 조건이 제시된다. 동사 `significauerit`와 `conplexus sit`는 접속법으로, 가정적 양보절을 형성한다.
  3. 20cui merito debeatur — 선행사 `nihil`을 수식하는 특성의 관계절로, 동사 `debeatur`는 접속법 현재 수동태이다. `merito`는 명사 `meritum`의 탈격으로서 '공로에 의해(마땅히)'로 해석되거나 부사적으로 '마땅히'로 해석된다.
  4. 20deinde propterea sunt electi — 직설법 과거형(`sunt electi`, `erant`, `elegerant`)이 사용되었으나, 문맥상 펠라기우스주의적인 '공로에 따른 선택'이라는 반대자의 주장을 가정하는 귀류법적(반어적 가정) 표현이다. 따라서 번역 시 '~라고 한다면'이라는 가정의 어조를 가미하여 해석하는 것이 자연스럽다.

이 구절 인용하기

아우구스티누스, 인내에 관하여 §16-17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa056b.humanitext-lat1:16-17

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.