§5Nec ideo tamen contemnenda et abicienda sunt corpora defunctorum maximeque iustorum atque fidelium, quibus tamquam organis et uasis ad omnia bona opera sancte usus est spiritus.
그러나 그렇다고 해서 죽은 이들의, 특히 의인들과 신자들의 육신이 경멸당하고 버려져야 하는 것은 아닙니다. 영이 그것들을 온갖 선한 일을 위해 도구와 그릇처럼 거룩하게 사용했기 때문입니다.
si enim paterna uestis et anulus ac si quid huius modi tanto carius est posteris, quanto erga parentes maior affectus, nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique multo familiarius atque coniunctius quam quaelibet indumenta gestamus.
만일 부모의 의복과 반지, 그리고 이와 같은 것들이 부모에 대한 사랑이 크면 클수록 후손들에게 그만큼 더 소중한 것이라면, 결코 육신 자체를 경멸해서는 안 됩니다. 우리는 확실히 그 어떤 의복보다도 훨씬 더 친밀하고 긴밀하게 육신을 지니고 다니기 때문입니다.
haec enim non ad ornamentum uel adiutorium, quod adhibetur extrinsecus, sed ad ipsam naturam hominis pertinent.
이것들은 외적인 장식이나 도움으로 외부에서 덧붙여지는 것이 아니라, 인간 본성 자체에 속하는 것입니다.
unde et antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt et exequiae celebratae et sepultura prouisa, ipsique, cum uiuerent, de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt.
따라서 고대 의인들의 장례도 의무적인 경건함으로 보살쳐졌고, 장례 행렬이 거행되었으며, 매장이 예비되었습니다. 그리고 그들 스스로가 살아 있을 때에, 자신의 육신을 매장하거나 심지어 이송하는 일에 관하여 아들들에게 당부하였습니다.
et Tobis sepeliendo mortuos deum promeruisse teste angelo commendatur.
또한 토비트는 죽은 이들을 매장함으로써 하느님의 은총을 얻었다고 천사의 증언을 통해 칭찬받고 있습니다.
ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit.
사흘째 되는 날 부활하게 되어 있었던 주님께서도 경건한 여인의 선한 행동을 칭찬하시고 칭찬받도록 권장하셨으니, 곧 그녀가 주님의 지체 위에 값비싼 향유를 부었고 주님의 매장을 위해 이 일을 행했다는 것입니다.
et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt.
그리고 복음서에서는 주님의 시신을 십자가에서 받아 정성스럽고도 공경스럽게 감싸고 매장하도록 보살핀 이들이 찬사 속에 언급되고 있습니다.
uerum istae auctoritates non hoc admonent, quod insit ullus cadaueribus sensus, sed ad dei prouidentiam, cui placent etiam talia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectionis astruendam.
그러나 이러한 권위 있는 사례들이 경고하는 바는 시신에 어떤 감각이 있다는 것이 아니라, 죽은 이들의 육신 역시 부활에 대한 신앙을 확립하기 위해, 그러한 경건한 의무를 기뻐하시는 하느님의 섭리에 속한다는 것을 의미합니다.
ubi et illud salubriter discitur, quanta possit esse remuneratio pro elemosynis, quas uiuentibus et sentientibus exhibemus, si neque hoc apud deum perit, quod exanimis hominum membris officii diligentiaeque persoluitur.
거기서 또한 우리가 살아 있고 느끼는 이들에게 베푸는 자선에 대해 얼마나 큰 보상이 있을 수 있는지를 유익하게 배우게 됩니다. 만일 인간의 혼이 빠져나간 지체에 대해 다하는 의무와 정성조차도 하느님 앞에서 사라지지 않는다면 말입니다.
sunt quidem et alia, quae sancti patriarchae de corporibus suis uel condendis uel transferendis prophetico spiritu dicta intellegi uoluerunt;
참으로 성스러운 선조들이 자신들의 육신을 매장하거나 혹은 이송하는 일에 관하여 예언자적인 영으로 이야기한 것으로 이해되기를 바랐던 다른 일들도 있습니다.
non autem hic locus est, ut ea pertractemus, cum sufficiant ista quae diximus.
그러나 우리가 말한 이것들로 충분하므로, 그것들을 여기서 상세히 다룰 자리는 아닙니다.
sed si ea quae sustentandis uiuentibus sunt necessaria, sicut uictus et amictus, quamuis cum graui afflictione desint, non frangunt in bonis perferendi tolerandique uirtutem nec eradicant ex animo pietatem, sed exercitatam faciunt fecundiorem: quanto magis, cum desunt ea, quae curandis funeribus condendisque corporibus defunctorum adhiberi solent, non efficiunt miseros in occultis piorum sedibus iam quietos! ac per hoc, quando ista cadaueribus Christianorum in illa magnae urbis uel etiam aliorum oppidorum uastatione defuerunt, nec uiuorum culpa est, qui non potuerunt ista praebere, nec poena mortuorum, qui non possunt ista sentire\\ haec est mea de sepulturae causa atque ratione sententia.
하지만 만일 살아 있는 이들을 부양하는 데 필요한 것들, 예컨대 먹을 것과 입을 것이 비록 심한 고통과 함께 결핍되어 있다 하더라도, 그것이 선한 이들 안에서 인내하고 견뎌내는 덕을 꺾지 못하며 마음속에서 경건함을 뿌리 뽑지 못하고, 오히려 연단된 경건함을 더욱 풍성하게 만든다면, 하물며 장례를 치르고 죽은 이들의 육신을 매장하는 데 쓰이기 마련인 것들이 결핍되어 있다 하더라도, 그것이 이미 경건한 이들의 은밀한 거처에서 안식에 든 이들을 불행하게 만들지 못한다는 것은 얼마나 더 분명한 일이겠습니까! 그리하여, 저 대도시나 혹은 다른 읍성들의 유린 속에서 그리스도인들의 시신에 이러한 것들이 결핍되었을 때, 이는 그것들을 제공할 수 없었던 살아 있는 이들의 잘못도 아니요, 그것들을 느낄 수 없는 죽은 이들의 형벌도 아닙니다.\ 이것이 매장의 이유와 이치에 대한 나의 생각입니다.
quam propterea ex alio libro meo in istum transtuli, quia facilius hoc a me recenseri potuit, quam\' id ipsum alio modo eloquendum fuit.
이것을 내가 나의 다른 책에서 이 책으로 옮겨 온 것은, 그것 자체를 다른 방식으로 표현하는 것보다 이것을 내가 다시 검토하는 편이 더 쉬웠기 때문입니다.
§6Quod si uerum est, profecto etiam prouisus sepeliendis corporibus apud memorias sanctorum locus bonae affectionis humanae est erga funera suorum, quoniam, si nonnulla religio est, ut sepeliantur, non potest nulla esse, quando ubi sepeliantur adtenditur.
만일 이것이 사실이라면, 성인들의 기념비 곁에 육신을 매장하기 위해 마련된 장소 역시 자기 친족의 장례에 대한 인간의 선량한 애정의 표시임이 분명합니다. 왜냐하면 만일 매장하는 것에 얼마간의 종교적 의의가 있다면, 어디에 매장할 것인가를 고려할 때에 의의가 전혀 없을 수는 없기 때문입니다.
sed cum talia uiuorum solacia requiruntur, quibus eorum pius in suos animus adpareat, non uideo quae sunt adiumenta mortuorum nisi ad hoc, ut, dum recolunt, ubi sint posita eorum quos diligunt corpora, eisdem sanctis illos tamquam patronis susceptos apud dominum adiuuandos orando commendent.
그러나 그들의 경건한 마음이 친족들에게 나타날 수 있는, 살아 있는 이들을 위한 그러한 위안이 요구될 때, 죽은 이들에게는 다음과 같은 점 외에 무슨 도움이 있는지 나는 알지 못합니다. 즉, 그들이 사랑하는 이들의 육신이 어디에 놓여 있는지를 회상하는 동안, 기도함으로써 그들을 보호자로서 받아들여진 이들처럼 바로 그 성인들에게 주님 앞에서 도움을 받도록 천거하는 것 말입니다.
quod quidem facere possent, etiamsi talibus locis eos humare non possent.
실상 그들이 그러한 장소에 그들을 묻을 수 없다 하더라도, 확실히 그렇게 할 수는 있을 것입니다.
sed non ob aliud uel \'memoriae\' uel (monumenta> dicuntur ea quae insignite fiunt sepulcra mortuorum, nisi quia eos, qui uiuentium oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus subtrahantur, in memoriam reuocant et admonendo faciunt cogitari.
그러나 죽은 이들의 무덤으로 두드러지게 만들어진 것들이 '기념비' 혹은 '기념물'이라 불리는 것은 다른 이유에서가 아니라, 죽음으로 인해 살아 있는 이들의 눈에서 사라진 이들이 망각에 의해 마음에서도 사라지지 않도록 기억 속으로 소환하고, 일깨움으로써 그들을 생각하게 만들기 때문입니다.
nam et (memoriae) nomen id apertissime ostendit et (monumentum) eo quod moneat mentem, id est admoneat, nuncupatur.
참으로 '기념비'라는 이름은 그것을 가장 명백히 보여주며, '기념물'은 정신을 일깨운다는, 즉 경고하고 생각나게 한다는 점에서 그렇게 일컬어집니다.
propter quod et Graeci μvημεῑοuocant, quod nos memoriam seu monumentum appellamus, quoniam lingua eorum memoria ipsa, qua meminimus, μvήμη dicitur.
이 때문에 그리스인들도 우리가 기념비 혹은 기념물이라 부르는 것을 '므네메이온'이라 부르는데, 그들의 언어에서는 우리가 기억하는 기억 자체가 '므네메'라 불리기 때문입니다.
cum itaque recolit animus, ubi sepultum sit carissimi corpus, et occurrit locus nomine martyris uenerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus.
따라서 마음이 가장 사랑하는 이의 육신이 어디에 매장되어 있는지를 회상하고, 존경할 만한 순교자의 이름이 붙은 장소가 떠오를 때, 기억하고 기도하는 이의 애정은 바로 그 순교자에게 사랑하는 영혼을 천거하는 것입니다.
qui cum defunctis a fidelibus carissimis exhibetur, eum prodesse non dubium est his, qui cum in corpore uiuerent, talia sibi post hanc uitam prodesse meruerunt.
이것이 가장 사랑하는 신자들에 의해 죽은 이들에게 바쳐질 때, 그것이 육신을 입고 살아 있을 동안에 이 삶이 끝난 후 자신에게 이러한 것이 유익하도록 공덕을 쌓은 이들에게 유익하다는 것은 의심의 여지가 없습니다.
uerum et si aliqua necessitas uel humari corpora uel in talibus locis humari nulla data facultate permittat, non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus in christiana et catholica societate defunctis etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes aut filii aut quicumque cognati uel amici, ab una eis exhibeantur pia matre communi.
그러나 설령 어떤 필요성 때문에 육신을 매장하는 일이나 그러한 장소에 매장하는 일이 아무런 기회도 주어지지 않아 허용되지 않는다 하더라도, 죽은 이들의 영을 위한 간구는 생략해서는 안 됩니다. 교회는 그리스도교적이고 가톨릭적인 공동체 안에서 죽은 모든 이들을 위해, 그들의 이름을 굳이 언급하지 않더라도 일반적인 기념 아래 이 간구를 거행하는 일을 맡아 왔습니다. 그리하여 이러한 일들을 해 줄 부모나 자녀, 또는 어떤 친척이나 친구가 결핍된 이들에게도, 그들의 유일하고 공통된 경건한 어머니에 의해 이것이 바쳐지도록 하려는 것입니다.
si autem deessent istae supplicationes, quae fiunt recta fide ac pietate pro mortuis, puto, quod nihil prodesset spiritibus eorum, quamlibet locis sanctis exanima corpora ponerentur.
그러나 만일 죽은 이들을 위해 바른 신앙과 경건함으로 바쳐지는 이 간구들이 결핍된다면, 비록 그들의 혼이 빠져나간 육신이 아무리 거룩한 곳에 놓인다 하더라도, 그들의 영에게는 아무런 유익도 되지 못하리라고 나는 생각합니다.