Humanitext Reader

아우구스티누스 · 죽은 이들을 돌봄에 관하여 §12-13

꿈에 나타나 매장을 요구하는 죽은 이들의 현상 해명

13개 구절 중 7번째 · 라틴어

요약

꿈속에서 죽은 이가 나타나 매장을 요구하는 현상에 대해, 그것이 죽은 이 자신의 의식에 의한 것이 아니라 살아 있는 이가 꿈에 나타나는 것과 마찬가지로 천사의 작용이나 모습의 투영에 의한 것임을 밀라노에서의 일화와 저자 자신의 경험을 예로 들어 논한다.

§12Narrantur uisa quaedam, quae huic disputationi non neglegendam uideantur inferre quaestionem.
어떤 환시들이 전해지는데, 그것들은 이 토론에 소홀히 다룰 수 없는 문제를 제기하는 것처럼 보입니다.
feruntur quippe mortui nonnulli uel in somnis uel alio quocumque modo adparuisse uiuentibus atque ubi eorum corpora iacerent inhumata nescientibus locisque monstratis admonuisse, ut sibi sepultura quae defuerat praeberetur.
실제로 어떤 죽은 이들이 꿈속이나 혹은 다른 어떤 방법으로 살아 있는 이들에게 나타났고, 그들의 육신이 어디에 묻히지 않은 채 누워 있는지 알지 못하는 살아 있는 이들에게 그 장소를 가리켜 주며, 자신들에게 결여되었던 매장이 제공되도록 권고했다는 이야기가 전해집니다.
haec si falsa esse responderimus, contra quorundam scripta fidelium et contra eorum sensus, qui talia sibi accidisse confirmant, inpudenter uenire uidebimur.
만일 우리가 이것들이 거짓이라고 답한다면, 우리는 몇몇 신자들의 저술과, 자신들에게 그런 일이 일어났다고 확언하는 이들의 감각에 파렴치하게 반대하는 것처럼 보일 것입니다.
sed respondendum est non ideo putandum esse mortuos ista sentire, quia haec dicere uel indicare uel petere uidentur in somnis.
그러나 죽은 이들이 꿈속에서 이러한 일을 말하거나 지시하거나 요구하는 것처럼 보인다고 해서, 그 때문에 그들이 이러한 일을 느끼고 있다고 생각해서는 안 된다고 답해야 합니다.
nam et uiuentes adparent saepe uiuentibus dormientibus, dum se ipsi nesciant adparere, et ab eis haec quae somniauerint audiunt dicentibus, quod eos in somnis uiderint agentes aliquid uel loquentes.
왜냐하면 살아 있는 이들도 자주 잠들어 있는 다른 살아 있는 이들에게 나타나는데, 그들 자신은 자신들이 나타나고 있다는 것을 알지 못하며, 잠에서 깨어나 자신들이 꿈꾸었던 바를 말하는 이들로부터, 꿈속에서 그들이 무언가를 하거나 말하는 것을 보았다는 이야기를 듣기 때문입니다.
si ergo me potest aliquis in somnis uidere sibi aliquid quod factum est indicantem uel etiam quod futurum est praenuntiantem, cum id ego prorsus ignorem et omnino non curem, non solum quid ille somniet, sed utrum dormiente me uigilet, an uigilante me dormiat, an uno eodemque tempore uigilemus ambo siue dormiamus, quando ille somnium uidet, in quo me uidet: quid mirum, si nescientes mortui nec ista sentientes tamen a uiuentibus uidentur in somnis et aliquid dicunt, quod euigilantes uerum esse cognoscant? angelicis igitur operationibus fieri crediderim, siue permittatur desuper siue iubeatur, ut aliquid dicere de sepeliendis corporibus suis uideantur in somnis, cum id penitus nesciant, quorum illa sunt corpora.
그러므로 만일 누군가가 꿈속에서, 이미 일어난 어떤 일을 지시하거나 또는 미래에 일어날 일을 예언하는 나를 볼 수 있고, 정작 나는 그 일을 전혀 알지 못하며, 그가 무슨 꿈을 꾸는지뿐만 아니라 내가 잘 때 그가 깨어 있는지, 내가 깨어 있을 때 그가 자고 있는지, 혹은 그가 나를 보는 꿈을 꾸는 바로 그 시간에 우리 둘 다 깨어 있는지 아니면 자고 있는지에 대해서도 전혀 신경 쓰지 않는다면, 아무것도 알지 못하고 이러한 일들을 느끼지도 못하는 죽은 이들이 꿈속에서 살아 있는 이들에게 보이고, 깨어났을 때 참되다고 인식하게 될 무언가를 말한다고 해서 무슨 신기한 일이겠습니까? 그러므로 나는 천사들의 작용에 의해 일어나는 일이라고 믿고 싶습니다. 위로부터 허락되든 명령을 받든 간에, 그 육신이 누구의 것이든 정작 본인들은 그것을 전혀 알지 못하는 상황에서, 그들이 꿈속에서 매장될 자신들의 육신에 대해 무언가를 말하는 것처럼 보이는 것입니다.
id autem aliquando utiliter fit siue ad uiuorum qualecumque solacium, ad quos pertinent illi mortui, quorum adparent imagines somniantibus, siue ut his admonitionibus generi humano sepulturae commendetur humanitas, quae, licet defunctis non opituletur, culpanda tamen inreligiositate neglegitur.
그러나 이 일은 때로는 유익하게 일어납니다. 꿈꾸는 이들에게 그 모습이 나타나는 저 죽은 이들과 관계가 있는 살아 있는 이들의 어떤 위로를 위해서이거나, 혹은 이러한 권고를 통해 인류에게 매장이라는 인도주의가 추천되도록 하기 위함입니다. 이 인도주의는 비록 죽은 이들에게는 도움이 되지 않는다 하더라도, 그것이 소홀히 다루어진다면 비난받아 마땅한 불경함이 되기 때문입니다.
aliquando autem fallacibus uisis homines in magnos mittuntur errores, quos talia perpeti iustum est.
그러나 때로는 기만적인 환시로 인해 사람들이 커다란 오류에 빠지기도 하는데, 그런 사람들이 그러한 일을 겪는 것은 공평한 일입니다.
uelut si quisquam uideat in somnis, quod Aeneas uidisse apud inferos poetica falsitate narratur, et ei cuiuspiam non sepulti adpareat imago loquaturque talia, qualia fertur locutus illi fuisse Palinurus, et cum euigilauerit, ibi corpus eius inueniat, ubi iacere inhumatum, cum somniaret, audiuit, admonitus et rogatus, ut sepeliret inuentum, et quia id uerum esse comperit, credat ideo mortuos sepeliri, ut eorum animae ad loca transeant, unde insepultorum animas inferna prohiberi lege somniauit: nonne ita credens plurimum a tramite ueritatis exorbitat?
마치 누군가가 꿈속에서, 아이네아스가 저승에서 보았다고 시적 허구에 의해 전해지는 바를 보고, 그에게 묻히지 못한 어떤 이의 모습이 나타나 팔리누루스가 그에게 말했다고 전해지는 것과 같은 말을 하며, 잠에서 깨어났을 때, 꿈을 꿀 때 묻히지 않은 채 누워 있다고 들었던 바로 그 자리에서 그의 육신을 발견하고, 발견된 시신을 묻어달라는 권고와 요청을 받아, 그것이 참된 일임을 알게 됨으로써, 죽은 이들이 매장되는 이유가 그들의 영혼이 저승의 법에 의해 묻히지 못한 영혼들이 들어가지 못하도록 금지되어 있다고 꿈꾸었던 그런 장소로 건너가기 위함이라고 믿는 것과 같습니다. 이와 같이 믿는 자는 진리의 길에서 크게 벗어나는 것이 아니겠습니까?
§13Sic autem infirmitas humana sese habet, ut, cum mortuum in somnis quisque uiderit, ipsius animam se uidere arbitretur, cum autem uiuum similiter somniauerit, non eius animam neque corpus, sed hominis similitudinem sibi adparuisse non dubitet.
그러나 인간의 약함은 이러하여, 누구든지 꿈속에서 죽은 이를 보았을 때에는 그의 영혼 자체를 보고 있다고 생각하는 반면, 살아 있는 이를 이와 같이 꿈꾸었을 때에는 그의 영혼도 육신도 아니라 단지 그 사람의似姿(닮은 모습)가 자신에게 나타났을 뿐이라고 의심치 않습니다.
quasi non possint et mortuorum hominum eodem modo nescientium non animae, sed similitudines adparere dormientibus.
마치 똑같이 아무것도 알지 못하는 죽은 사람들의 영혼이 아니라 그 닮은 모습들이 잠자는 이들에게 나타나는 것이 불가능하기라도 한 것처럼 말입니다.
pro certo, cum Mediolani essemus, audiuimus, quod cum debitum repeteretur a quodam defuncti patris cautione prolata, quod filio nesciente a patre iam fuerat persolutum, contristari homo grauissime coepit atque mirari.
확실히 우리가 밀라노에 있을 때, 세상을 떠난 아버지의 차용증이 제시되어 어떤 사람으로부터 채무 상환이 요구되었을 때, 그것은 아들이 모르는 사이에 아버지에 의해 이미 지불된 상태였는데, 그 사람이 매우 무겁게 슬퍼하고 의아해하기 시작했다는 이야기를 들었습니다.
quod ei pater moriens non dixerit, quid deberet, cum fecisset etiam testamentum.
아버지가 유언장까지 작성했음에도 죽어가면서 자신이 무엇을 빚지고 있는지 말해주지 않았기 때문입니다.
tunc ei nimis anxio adparuit idem pater eius in somnis et ubi esset recautum, quo illa cautio uacuata fuerat, indicauit.
그때 너무나 안타까워하던 그에게 꿈속에서 그의 동일한 아버지가 나타나, 그 차용증을 무효화한 영수증이 어디에 있는지 가리켜 주었습니다.
quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit, sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta.
젊은이는 그것을 찾아 제시함으로써 허위 채무라는 모함을 물리쳤을 뿐만 아니라, 돈이 지불되었을 때 아버지가 돌려받지 못했던 아버지 친필의 차용증서까지 되찾았습니다.
hic utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio et ad eum uenisse dormientem, ut docens.
여기서는 확실히 그 사람의 영혼이 아들을 위해 마음을 쓰고 잠들어 있는 그에게 찾아와, 그가 알지 못했던 바를 가르쳐 줌으로써 큰 괴로움에서 구해주었다고 생각됩니다.
quod ignorabat, magna molestia liberaret. sed eodem ipso ferme tempore, quo id audiuimus, id est nobis apud Mediolanum constitutis Carthaginis rhetor Eulogius, qui meus in eadem arte discipulus fuit, sicut mihi ipse, posteaquam in Africam remeauimus, retulit, cum rhetoricos Ciceronis libros discipulis suis traderet, recensens lectionem, quam postridie fuerat traditurus, quendam locum offendit obscurum, quo non intellecto uix potuit dormire sollicitus.
그러나 우리가 그 소식을 들은 것과 거의 같은 시기에, 즉 우리가 밀라노에 머물고 있을 때, 나와 동일한 기술에서 제자였던 카르타고의 수사학자 에울로기우스가(후에 우리가 아프리카로 돌아간 뒤에 그 자신이 나에게 전해준 바에 따르면), 그의 제자들에게 키케로의 수사학 책들을 강의하고 있을 때, 다음 날 강의할 대목을 예습하다가 어떤 난해한 부분을 만나 이를 이해하지 못해 몹시 불안해하며 거의 잠을 이루지 못했습니다.
qua nocte somnianti ego illi quod non intellegebat exposui, immo non ego, sed imago mea nesciente me et tam longe trans mare aliquid aliud siue agente siue somniante et nihil de illius curis omnino curante.
그날 밤 꿈을 꾸고 있는 그에게 내가 그가 이해하지 못하던 바를 설명해 주었는데, 아니, 내가 아니라 나의 모습이, 나는 전혀 알지 못하고 저 바다 건너 멀리서 다른 일을 하거나 꿈을 꾸며 그의 걱정거리에는 전혀 마음을 쓰지 않고 있었는데도 그러했던 것입니다.
quomodo fiant ista nescio;
이 일들이 어떻게 일어나는지 나는 알지 못합니다.
sed quomodolibet fiant. cur non eodem modo fieri credimus, ut in somnis quisque uideat mortuum, quomodo fit, ut uideat et uiuum? ambobus utique nescientibus neque curantibus, quis uel ubi uel quando eorum imagines somniet.
그러나 어떻게 일어나든 간에, 누구든지 꿈속에서 죽은 이를 보는 것도 살아 있는 이를 보는 것과 완전히 똑같은 방식으로 일어난다고 왜 믿지 않습니까? 두 경우 모두, 정작 본인들은 누가 어디서 언제 자신들의 모습을 꿈꾸고 있는지 전혀 알지도 못하고 신경 쓰지도 않는데 말입니다.

어휘·문법 주석

  1. 12nescientibus — 여격 현재분사 nescientibus는 바로 앞의 uiuentibus(살아 있는 이들)를 수식하여, '(죽은 이들의 육신이 어디에 누워 있는지) 알지 못하는 살아 있는 이들에게'라는 의미를 형성한다.
  2. 12unde insepultorum animas inferna prohiberi lege somniauit — 관계부사 unde(~로부터)는 수동 부정사 prohiberi(금지되다)와 함께 쓰여 선행사 loca를 수식하며, '그가 묻히지 못한 자들의 영혼이 저승의 법에 의해 [그곳으로부터] 들어가는 것이 금지되어 있다고 꿈꾸었던 장소'를 나타낸다.
  3. 13quod ei pater moriens non dixerit — 접속사 quod가 이끄는 절에서 접속법 완료 dixerit가 사용된 것은, 채무 청구에 대해 그 남자가 '어째서 아버지가 말해주지 않았는가' 하며 슬퍼하고 의아해한 주관적인 이유를 나타내기 때문이다.
  4. 13imago mea nesciente me — nesciente me는 절대탈격('내가 알지 못하는 사이에')이며, 주어 imago mea(나의 모습)와 대조되어 아우구스티누스 본인이 전혀 모르는 사이에 그의 모습이 꿈에 나타났다는 초자연적 현상을 강조한다.

이 구절 인용하기

아우구스티누스, 죽은 이들을 돌봄에 관하여 §12-13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa037c.humanitext-lat1:12-13

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.