§10Hunc affectum martyres Christi certantes pro ueritate uicerunt.
그리스도의 순교자들은 진리를 위해 투쟁하면서 이 애정을 극복했습니다.
nec mirum quia contempserunt, quod non fuerant peracta morte sensuri, qui non potuerunt eis, quos uiuentes sentiebant, cruciatibus uinci.
그리고 살아 있는 동안 느끼고 있었던 고문들에 굴복할 수 없었던 이들이, 죽음이 완료된 뒤에는 느끼지 못할 일들을 대수롭지 않게 여긴 것은 결코 놀라울 일이 아닙니다.
poterat utique deus. qui leonem prophetae corpus, quod ipse occiderat, ulterius non permisit adtingere et fecit de peremptore custodem, poterat, inquam, a suorum interfectis corporibus canes, quibus fuerant proiecta, prohibere;
물론 하느님께서는, 예언자의 몸을 (비록 자신이 죽인 것이었으나) 사자가 더 이상 건드리지 못하게 하시고 죽인 자를 수호자로 만드셨는데, 거듭 말하거니와, 하느님께서는 던져진 개들이 당신의 죽임 당한 이들의 육신에 접근하지 못하도록 막으실 수도 있었습니다.
poterat et ipsorum hominum innumerabilibus modis terrere saeuitiam, ne cadauera incendere, ne cineres dispergere auderent: sed hoc quoque experimentum multiplici uarietati temptationum deesse non debuit, ne fortitudo confessionis, quae inmanitati persecutionis pro corporis salute non cederet, pro sepulcri honore trepidaret, postremo, ne fides resurrectionis consumptionem corporum formidaret.
또한 그 인간들 자체의 잔학함을 무수한 방법으로 위협하셔서, 그들이 감히 시신을 불태우거나 재를 흩뿌리지 못하게 하실 수도 있었습니다. 그러나 이 시련 역시 다채롭고 다양한 유혹들에 결여되어서는 안 되었습니다. 이는 육신의 안전을 위해 박해의 잔혹함에 굴복하지 않았던 신앙고백의 굳건함이 무덤의 영예를 위해 요동치지 않도록, 마지막으로 부활에 대한 믿음이 육신의 소멸을 두려워하지 않도록 하기 위함이었습니다.
debuerunt ergo et ista permitti, ut etiam post haec tanti horroris exempla martyres in Christi confessione feruentes huius quoque testes fierent ueritatis, in qua didicerant eos, a quibus sua corpora interficerentur, postea nihil habere quod facerent, quoniam quidquid mortuis corporibus facerent, utique nihil facerent, quando in carne omni uita carente nec aliquid sentire posset, qui inde migrauit, nec aliquid inde perdere, qui creauit.
그러므로 이러한 일들도 허용되어야만 했습니다. 그래야 이토록 끔찍한 여러 선례 뒤에도 그리스도를 고백하는 데 열렬한 순교자들이 이 진리의 증인들이 될 수 있었기 때문입니다. 그 진리 안에서 그들은, 자신의 육신을 죽이는 자들이 그 뒤에는 아무것도 할 수 없다는 것을 배웠습니다. 왜냐하면 그들이 죽은 육신에 무슨 짓을 하든 그것은 확실히 아무런 소용이 없기 때문입니다. 모든 생명을 잃은 육신 안에서는, 그곳을 떠난 이가 아무것도 느낄 수 없으며, 그것을 창조하신 분께서 그곳으로부터 아무것도 잃어버리지 않으시기 때문입니다.
sed inter haec, quae fiebant de corporibus occisorum, cum martyres non ea metuentes magna fortitudine paterentur, tamen apud fratres luctus ingens erat, quod nulla dabatur potestas sanctorum funeribus iusta persoluere nec occulte subtrahere aliquid, sicut eadem testatur historia, crudelium custodum uigiliae permittebant.
그러나 죽임 당한 이들의 육신에 가해진 이 일들 속에서, 순교자들은 그것을 두려워하지 않고 위대한 굳건함으로 감내하고 있었던 반면, 형제들 사이에는 커다란 슬픔이 있었습니다. 성인들의 장례에 합당한 예를 다하는 것도, 몰래 무언가를 빼내 오는 것도 전혀 허용되지 않았기 때문입니다. 동일한 역사가 증언하듯이, 잔인한 파수꾼들의 야간 보초가 그것을 허락하지 않았습니다.
ita cum illos, qui occisi fuerant, in dilaceratione membrorum suorum, in conflagratione ossuum, in dispersione cinerum miseria nulla contingeret, istos tamen, qui nihil eorum sepelire poterant, magna misericordia cruciabat, quia in nullo modo sentientibus ipsi quodam modo sentiebant et, ubi iam illorum nulla erat passio, erat istorum misera conpassio.
이처럼 죽임 당한 이들에게는 그들의 지체가 찢기고, 뼈가 불타며, 재가 흩뿌려지는 속에서 아무런 불행도 미치지 않았으나, 그들의 시신을 전혀 묻어줄 수 없었던 이들에게는 커다란 동정심이 고통을 주었습니다. 왜냐하면 전혀 느끼지 못하는 이들을 대신하여 그들 자신이 어떤 식으로든 느끼고 있었으며, 전자의 수난이 이미 사라진 곳에서 후자의 비참한 동고가 있었기 때문입니다.
§11Secundum istam quam dixi miseram conpassionem laudantur illi et a rege Dauid benedicuntur, qui Saulis et Ionathae ossibus aridis sepulturae misericordiam praestiterunt.
제가 말한 저 비참한 동고에 따라, 사울과 요나탄의 마른 뼈에 매장의 자비를 베푼 이들이 칭찬을 받고 다윗 임금에게 축복을 받습니다.
quae tandem misericordia praestatur nihil sentientibus: an forte reuocandum est in opinionem, quod infernum fluuium insepulti non poterant transmeare? absit hoc a fide christiana: alioquin pessime actum est cum tanta martyrum multitudine, quorum non potuerunt corpora sepeliri, et fallaciter eis ueritas dixit: nolite timere eos, qui corpus occidunt et postea non habent quid faciant, si eis tanta mala facere potuerunt, quibus inpedirentur ad loca exoptata transire.
도대체 아무것도 느끼지 못하는 이들에게 무슨 자비가 베풀어진단 말입니까? 아니면 혹시 묻히지 못한 자들은 저승의 강을 건널 수 없다는 의견을 다시 상기해야 합니까? 그리스도교 신앙에서 이런 일은 결코 있을 수 없습니다! 그렇지 않다면 육신이 매장될 수 없었던 그 많은 순교자들의 처지는 가장 비참하게 된 것이며, 갈망하던 곳으로 건너가는 것을 방해할 만한 그토록 큰 악을 그들이 순교자들에게 행할 수 있었다면, 진리께서 그들에게 "육신을 죽이고 그 뒤에는 아무것도 할 수 없는 자들을 두려워하지 마라"고 하신 말씀은 거짓이 되고 맙니다.
sed quia hoc sine ulla dubitatione falsissimum est nec aliquid obest fidelibus negata eorum corporibus sepultura nec aliquid, si exhibeatur infidelibus, prodest, cur ergo illi, qui Saulem et eius filium sepelierunt, misericordiam fecisse dicuntur et ob hoc a rege pio benedicuntur, nisi quia bene afficiuntur corda miserantium, quando ea dolent in mortuorum corporibus alienis, quae illo affectu, quo nemo umquam carnem suam odio habet, nolunt fieri post mortem suam corporibus suis, et quod sibi exhiberi uolunt, quando sensuri non sunt, aliis non sentientibus curant exhibere, dum ipsi sentiunt?
그러나 이것이 아무런 의심의 여지 없이 전적으로 거짓이며, 신자들에게 그들의 육신에 대한 매장이 거부되는 것이 아무런 해가 되지 않고, 불신자들에게 그것이 제공된다 하더라도 아무런 이득이 되지 않는다면, 그렇다면 왜 사울과 그의 아들을 묻어준 이들이 자비를 베풀었다고 불리며 이 때문에 경건한 임금에게 축복을 받는 것입니까? 그것은 오직 동정하는 이들의 마음이 선하게 움직이기 때문이며, 그들은 타인의 죽은 육신에서 일어나는 일들에 아파하는데, 이는 아무도 자기 육신을 미워하지 않는다는 저 애정으로 인해 자기 죽음 뒤에 자기 육신에 일어나기를 원치 않는 일들이기 때문입니다. 그리고 자신이 아무것도 느끼지 못할 때 자신에게 베풀어지기를 바라는 바를, 타인이 느끼지 못하는 동안 자신들이 느끼고 있는 동안에 그들에게 베풀고자 배려하기 때문이 아니고 무엇이겠습니까?