§5Quamobrem unigenitus filius dei neque factus est a patre, quia, sicut dicit euangelista, omnia per ipsum facta sunt, neque ex tempore genitus, quoniam sempiterne deus sapiens sempiternam secum habet sapientiam suam;
그러므로 하나님의 독생자는 성부에 의해 만들어지신 것이 아닙니다. 왜냐하면 복음사가가 말하듯이, 만물이 그분을 통하여 만들어졌기 때문입니다. 또한 시간 안에서 태어나신 것도 아닙니다. 왜냐하면 영원히 지혜로우신 하나님은 자신과 함께 영원한 지혜를 지니고 계시기 때문입니다.
neque inpar est patri, id est in aliquo minor, quia et apostolus dicit: qui cum in forma dei esset constitutus, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo. hac igitur fide catholica et illi excluduntur, qui eundem dicunt filium esse, qui pater est, quia et hoc uerbum apud deum esse non posset nisi apud patrem deum et nulli est aequalis qui solus est;
또한 성부와 불균등하신 것도 아닙니다, 즉 어떤 면에서도 더 낮으신 것이 아닙니다. 왜냐하면 사도 또한 이렇게 말하기 때문입니다. “그분은 하나님의 모습이셨으나, 하나님과 동등함을 움켜쥐어야 할 것으로 여기지 않으셨다.” 그러므로 이 보편 신앙에 의해, 성부와 성자가 동일한 분이라고 말하는 자들도 배제됩니다. 왜냐하면 이 ‘말씀’은 성부 하나님 곁에 계시지 않았다면 하나님 곁에 계실 수 없었을 것이며, 오직 홀로 계신 분은 누구와도 동등하지 않기 때문입니다.
excluduntur etiam illi, qui creaturam dicunt esse filium, quamuis non talem, quales sunt ceterae creaturae.
또한 성자를 피조물이라고 말하는 자들도 배제됩니다, 비록 나머지 피조물들과는 다른 피조물이라고 말할지라도 말입니다.
quantamcumque enim creaturam dicant, si creatura est, condita et facta est;
왜냐하면 그들이 아무리 위대한 피조물이라 말할지라도, 그것이 피조물이라면 세워지고 만들어진 것이기 때문입니다.
nam idem est condere, quod creare.
참으로 세우는 것과 창조하는 것은 같은 것입니다.
quamquam in latinae linguae consuetudine dicatur aliquando creare pro eo, quod est gignere; sed graeca discernit.
비록 라틴어의 관습에서는 때로 낳는 것 대신에 창조한다고 말하기도 하지만, 그리스어는 이를 구분합니다.
hoc enim dicimus creaturam, quod illi xtfofwi uel xtlatv uocant;
왜냐하면 우리가 피조물이라 부르는 것을 그들은 xtfofwi 또는 xtlatv라 부르기 때문입니다.
et cum sine ambiguitate loqui uolumus, non dicimus creare, sed condere.
그리고 우리가 모호함 없이 말하기를 원할 때, 우리는 창조한다고 하지 않고 세운다고 합니다.
ergo si creatura est filius, quamlibet magna sit, facta est.
그러므로 만일 성자가 피조물이라면, 아무리 위대할지라도 만들어진 것입니다.
nos autem in eum credimus, per quem facta sunt omnia, non in eum, per quem facta sunt cetera;
그러나 우리는 만물이 그것을 통해 만들어진 분을 믿는 것이지, 나머지 것들이 그것을 통해 만들어진 분을 믿는 것이 아닙니다.
neque enim aliter hic possumus accipere omnia, nisi quaecumque sunt facta.
왜냐하면 여기서 우리는 ‘만물’을 만들어진 모든 것 외에 다른 것으로는 받아들일 수 없기 때문입니다.
§6Sed quoniam uerbum caro factum est et habitauit in nobis, eadem sapientia, quae de deo genita est, dignata est etiam in hominibus creari.
그러나 “말씀이 육신이 되어 우리 가운데 거하셨기에”, 하나님으로부터 나신 바로 그 ‘지혜’가 사람들 가운데서도 창조되기를 영광스레 허락하셨습니다.
quo pertinet illud: dominus creauit me in principio uiarum suarum; uiarum enim eius principium caput est ecclesiae, quod est Christus hominem indutus, per quem uiuendi exemplum nobis daretur, hoc est uia certa, qua perueniremus ad deum.
여기에 다음의 말씀이 연관됩니다. “주님께서 그분의 길의 시작에 나를 창조하셨다.” 왜냐하면 그분의 길의 시작은 교회의 머리이며, 그것은 인성을 입으신 그리스도이시기 때문입니다. 그분을 통하여 우리에게 살아가는 모범, 즉 하나님께 이르는 확실한 길이 주어지게 하려는 것이었습니다.
non enim redire potuimus nisi humilitate, qui superbia lapsi sumus, sicut dictum est primae nostrae creaturae: gustate, et eritis tamquam dii.
참으로 교만으로 인해 타락한 우리는 겸손을 통하지 않고는 돌아갈 수 없었기 때문입니다, 우리의 첫 피조물에게 “먹어라, 그러면 너희가 신들처럼 되리라”고 말해졌던 것처럼 말입니다.
huius igitur humilitatis exemplum, id est uiae, qua redeundum fuit, ipse reparator noster in se ipso demonstrare dignatus est, qui non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, sed semet ipsum euacuauit, formam serui accipiens, ut crearetur homo principio uiarum eius, uerbum, per quod facta sunt omnia.
그러므로 이 겸손의 모범, 즉 되돌아가야 했던 길의 모범을 우리의 재건자께서 몸소 자기 안에서 보여주기를 영광스레 허락하셨습니다. 그분은 하나님과 동등함을 움켜쥐어야 할 것으로 여기지 않으시고, 오히려 자신을 비우시어 종의 모습을 취하셨으니, 만물이 그것을 통해 만들어진 ‘말씀’이시면서도 그분의 길의 시작에서 인간으로서 창조되시게 하려는 것이었습니다.
quapropter secundum id, quod unigenitus est, non habet fratres, secundum id autem, quod primogenitus est, fratres uocare dignatus est omnes, qui post eius et per eius primatum in dei gratiam renascuntur per adoptionem filiorum, sicut apostolica disciplina commendat.
그러므로 그분이 독생자이신 점에 따라서는 형제를 갖지 않으시나, 맏아들이신 점에 따라서는 그분의 수위권 뒤에 그리고 그것을 통해, 자녀로 입양됨으로써 하나님의 은총 안으로 다시 태어나는 모든 이들을 형제라 부르기를 영광스레 허락하셨습니다, 사도의 가르침이 권하는 바와 같이 말입니다.
naturalis ergo filius de ipsa patris substantia unicus natus est, id existens, quod pater est, deus de deo, lumen de lumine;
그러므로 본성에 따른 아들은 성부의 본질 자체로부터 유일하게 태어나시어, 성부이신 것 자체로 존재하시니, 하나님에게서 나신 하나님이요 빛에서 나신 빛이십니다.
nos autem non lumen naturaliter sumus, sed ab illo lumine inluminamur, ut sapientia lucere possimus;
반면에 우리는 본성상 빛이 아니라 그 빛에 의해 비추어짐으로써 지혜로써 빛날 수 있는 것입니다.
erat enim, inquit, lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum.
“세상에 오는 모든 사람을 비추는 참빛이 있었다”고 기록된 바와 같습니다.
addimus itaque fidei rerum aeternarum etiam temporalem dispensationem domini nostri, quam gerere et ministrare nobis pro nostra salute dignatus est.
그리하여 우리는 영원한 것들에 대한 신앙에 우리 주님의 시간적 경륜 또한 더합니다. 주님께서 우리의 구원을 위해 그것을 짊어지시고 봉사하기를 영광스레 허락하신 경륜입니다.
nam secundum id, quod unigenitus est dei filius, non potest dici: fuit et erit, sed tantum: est, quia et quod fuit, iam non est, et quod erit, nondum est.
왜냐하면 하나님의 독생자이신 점에 따라서는 “있었고 있을 것이다”라고 말해질 수 없고 오직 “있다”고만 말해질 수 있기 때문입니다. 왜냐하면 있었던 것은 이미 없고, 있을 것은 아직 없기 때문입니다.
ille ergo est incommutabilis sine condicione temporum et uarietate.
그러므로 그분은 시간의 조건과 변화 없이 불변하십니다.
nec aliunde arbitror manare illud, quod famulo suo Moysi tale nomen suum insinuauit.
자신의 종 모세에게 그러한 자신의 이름을 알리신 것도 다른 데서 기원한 것이 아니라고 나는 생각합니다.
nam cum ab eo quaereret, si se populus, ad quem mittebatur, contemneret, a quo se diceret esse missum, responsum dicentis accepit: ego sum, qui sum.
왜냐하면 모세가 만일 자신이 파견되는 백성이 자신을 업신여긴다면 누구로부터 자신이 파견되었다고 말해야 하느냐고 그분께 물었을 때, 말씀하시는 분의 대답을 받았기 때문입니다. “나는 있는 나다.” 이어서 그분은 덧붙이셨습니다.
deinde subiunxit: haec dices filiis Israhel: qui est, misit me ad uos.
“너는 이스라엘 자손들에게 이렇게 말하여라. 〈있는 자〉가 나를 너희에게 보내셨다.”