§18Et de patre quidem ac filio multis libris disseruerunt docti et spiritales uiri, quibus, quantum homines hominibus poterant, et quemadmodum non unus esset pater et filius, sed unum essent, et quid proprie pater esset et quid filius, insinuare conati sunt: quod ille genitor, ille genitus;
그리고 아버지와 아들에 관해서는 정녕 학식 있고 영적인 사람들이 많은 책에서 논하였으며, 그 책들 속에서 그들은 인간이 인간에게 할 수 있었던 한도 내에서, 어떻게 아버지와 아들이 한 분이 아니라 하나의 것인지, 그리고 고유한 의미에서 아버지는 무엇이고 아들은 무엇인지를 깨닫게 하려고 노력했습니다.
ille non de filio, ille de patre; ille huius principium, unde et caput Christi dicitur, quamuis et Christus principium, sed non patris; hic uero illius imago, quamuis nulla ex parte dissimilis et omnino indifferenter aequalis.
즉, 전자는 낳는 분이고 후자는 태어난 분이라는 것, 전자는 아들에게서 온 것이 아니고 후자는 아버지에게서 온 것이라는 것, 전자는 후자의 시작이며 이로부터 그리스도의 머리라 불리기도 하지만 그리스도 역시 시작이되 아버지의 시작은 아니라는 것, 반면에 후자는 전자의 모상이며 어떤 부분에서도 다르지 않고 완전히 동등하다는 것입니다.
tractantur haec latius ab eis, qui non tam breuiter quam nos totius Christianae fidei professionem uolunt explicare.
이러한 일들은 우리처럼 간략하게가 아니라 그리스도교 신앙 전체의 고백을 설명하고자 하는 사람들에 의해 더 널리 다루어집니다.
itaque, in quantum filius est, de patre accepit, ut sit, cum ille de filio id non acceperit: et in quantum hominem mutabilem, scilicet creaturam in melius commutandam, ineffabili misericordia temporali dispensatione suscepit, multa de illo in scripturis inueniuntur ita dicta, ut inpias haereticorum mentes prius uolentes docere quam nosse in errorem miserint, ut putarent eum non aequalem patri nec eiusdem esse substantiae, qualia sunt illa: quoniam pater maior me est, et: caput mulieris uir, caput uiri Christus, caput autem Christi deus, et: tunc et ipse subiectus erit ei, qui illi subiecit omnia, et: uado ad deum meum et deum uestrum, et nonnulla huius modi: quae omnia posita sunt, non ut naturae atque substantiae inaequalitatem significent, ne falsa sint illa: ego et pater unum sumus, et: qui me uidit, uidit et patrem meum, et: deus erat uerbum — non enim factus deus, cum omnia per ipsum facta sint — et: non rapinam arbitratus est esse aequalis deo et cetera talia, sed illa posita sunt partim propter administrationem suscepti hominis, qua dicitur: semet ipsum exinaniuit — non quia mutata est illa sapientia, cum sit omnino incommutabilis, sed quia tam humiliter hominibus innotescere uoluit — partim ergo propter hanc administrationem illa ita scripta sunt, de quibus haeretici calumniantur, partim propterea, quia filius patri debet, quod est, hoc etiam debens utique patri, quod eidem patri aequalis aut par est;
따라서 아들은, 아들인 한, 존재하는 것을 아버지로부터 받았으나 아버지는 그것을 아들로부터 받지 않으셨습니다. 그리고 변하기 쉬운 인간, 즉 더 나은 방향으로 변화되어야 할 피조물을 형언할 수 없는 자비로 시간적 경륜 속에서 받아들이신 한, 성경에서 그분에 대해 이와 같이 말씀하시는 많은 대목들이 발견되는데, 이는 알기보다 먼저 가르치고자 한 이단자들의 불경한 마음을 오류에 빠뜨려 그분이 아버지와 동등하지 않고 동일한 실체도 아니라고 생각하게 만들었습니다. 다음과 같은 대목들이 그러합니다. “아버지는 나보다 위대하시기 때문이다”, 그리고 “여자의 머리는 남자요, 남자의 머리는 그리스도요, 그리스도의 머리는 하나님이시다”, 그리고 “그때에는 아들 자신이도 만물을 자기에게 복종시키신 분께 복종하게 될 것이다”, 그리고 “나는 나의 하나님이며 너희의 하나님이신 분께로 간다”, 그리고 이와 유사한 몇몇 대목들입니다. 이 모든 것들은 본성과 실체의 불평등을 나타내기 위해 놓인 것이 아닙니다. 그렇지 않다면 다음과 같은 말씀들, 즉 “나와 아버지는 하나이다”, 그리고 “나를 본 사람은 내 아버지도 본 것이다”, 그리고 “말씀은 하나님이셨다” ――왜냐하면 모든 것이 그분을 통해 만들어졌으므로 그분은 만들어진 하나님이 아니기 때문입니다――, 그리고 “하나님과 동등함을 당연하게 여겨야 할 것으로 여기지 않으셨다” 등과 같은 다른 대목들이 거짓이 될 것이기 때문입니다. 오히려 그것들은 인수된 인간의 관리 때문에 부분적으로 놓인 것인데, 이에 대해 “그분은 자신을 비우셨다”고 일컬어집니다. ――그 지혜가 완전히 불변함에도 불구하고 변했기 때문이 아니라 그토록 겸손하게 인간들에게 알려지기를 원하셨기 때문입니다――. 따라서 부분적으로는 이단자들이 비방하는 이 관리 때문에 그것들이 그와 같이 기록되었으며, 부분적으로는 아들이 자신의 존재를 아버지에게 빚지고 있고 동일한 아버지와 동등하거나 동등하다는 것조차도 확실히 아버지에게 빚지고 있기 때문입니다.
pater autem nulli debet quidquid est.
반면에 아버지는 자신의 존재가 무엇이든 그것을 아무에게도 빚지고 있지 않습니다.