[ULPIANUS libro octauo decimo ad edictum. ] §9.2.9.prItem si obstetrix medicamentum dederit et inde mulier perierit, Labeo distinguit, ut, si quidem suis manibus supposuit, uideatur occidisse: sin uero dedit, ut sibi mulier offerret, in factum actionem dandam, quae sententia uera est: magis enim causam mortis praestitit quam occidit.
[울피아누스, 『고시주해』 제18권] 마찬가지로, 만약 산파가 약을 주어 그로 인해 임산부가 사망한 경우, 라베오는 다음과 같이 구별한다. 즉, 만약 그녀가 자신의 손으로 (약을) 투여했다면 죽인 것으로 간주되지만, 만약 임산부가 스스로에게 바르도록 (약을) 건네준 것에 불과하다면 사실관계에 기한 소송이 주어져야 하며, 이 견해가 옳다. 왜냐하면 그녀는 죽였다기보다는 오히려 사망의 원인을 제공했기 때문이다.
§9.2.9.1Si quis per uim uel suasum medicamentum alicui infundit uel ore uel clystere uel si eum unxit malo ueneno, lege Aquilia eum teneri, quemadmodum obstetrix supponens tenetur.
만약 누군가가 폭력이나 설득을 통해 타인에게 입으로나 관장기로 약을 주입했거나, 혹은 해로운 독을 그에게 발랐다면, 약을 투여하는 산파가 책임을 지는 것과 마찬가지로 아퀼리아법에 따라 책임을 진다.
§9.2.9.2Si quis hominem fame necauerit, in factum actione teneri Neratius ait.
만약 누군가가 사람을 굶겨 죽였다면, 사실관계에 기한 소송에 의해 책임을 진다고 네라티우스는 말한다.
§9.2.9.3Si seruum meum equitantem concitato equo effeceris in flumen praecipitari atque ideo homo perierit, in factum esse dandam actionem Ofilius scribit: quemadmodum si seruus meus ab alio in insidias deductus, ab alio esset occisus.
만약 나의 노예가 말을 타고 가고 있을 때, 당신이 그 말을 흥분시킴으로써 그가 강에 빠지게 만들고 그로 인해 그 사람이 죽었다면, 사실관계에 기한 소송이 주어져야 한다고 오필리우스는 쓴다. 이는 마치 나의 노예가 어떤 사람에 의해 함정으로 유인되어 다른 사람에 의해 죽임을 당한 경우와 마찬가지이다.
§9.2.9.4Sed si per lusum iaculantibus seruus fuerit occisus, Aquiliae locus est: sed si cum alii in campo iacularentur, seruus per eum locum transierit, Aquilia cessat, quia non debuit per campum iaculatorium iter intempestiue facere.
그러나 만약 장난으로 창을 던지고 있는 사람들 사이에서 노예가 죽임을 당했다면 아퀼리아법이 적용될 여지가 있다. 하지만 다른 사람들이 광장에서 창던지기를 하고 있을 때 노예가 그곳을 지나갔다면 아퀼리아법은 적용되지 않는데, 왜냐하면 그가 창던지기 광장을 통과하는 길을 부적절한 때에 가서는 안 되었기 때문이다.
qui tamen data opera in eum iaculatus est, utique Aquilia tenebitur:
그럼에도 일부러 그를 향해 창을 던진 자는 어떻게든 아퀼리아법에 따라 책임을 질 것이다.