[ULPIANUS libro quadragensimo primo ad Sabinum. ] §9.2.41.prSi quis testamentum deleuerit, an damni iniuriae actio competat, uideamus.
[울피아누스, 사비누스 주석 제41권] 누군가가 유언서를 파기한 경우, 불법손해의 소가 제기될 수 있는지 검토해 보자.
et Marcellus libro quinto digestorum dubitans negat competere: quemadmodum enim, inquit, aestimatio inibitur? ego apud eum notaui in testatore quidem hoc esse uerum, quia quod interest eius aestimari non potest, uerum tamen in herede uel legatariis diuersum, quibus testamenta paene chirographa sunt.
그리고 마르켈루스는 『학설휘찬』 제5권에서 의구심을 가지면서도 그것이 제기될 수 없다고 부정한다. 왜냐하면, 그는 말하기를, 어떻게 손해 평가액의 산정이 개시될 수 있겠는가? 나는 그의 기술에 대해, 유언자의 경우에는 이것이 참인데 왜냐하면 그의 이익은 평가될 수 없기 때문이지만, 상속인이나 유증수령자의 경우에는 달라서 그들에게 유언서는 거의 채무증서와도 같다고 주석하였다.
ibidem Marcellus scribit chirographo deleto competere legis Aquiliae actionem.
같은 곳에서 마르켈루스는 채무증서가 파기된 경우에는 아퀼리아법의 소가 제기될 수 있다고 쓰고 있다.
sed et si quis tabulas testamenti apud se depositas deleuerit uel pluribus praesentibus legerit, utilius est in factum et iniuriarum agi, si iniuriae faciendae causa secreta iudiciorum publicauit.
그러나 또한 누군가가 자신에게 기탁된 유언판을 파기하거나 여러 사람이 있는 앞에서 그것을 낭독한 경우, 만약 모욕을 가할 목적으로 유언의 비밀을 공표한 것이라면, 사실에 기한 소 및 모욕의 소를 제기하는 것이 더 유용하다.
§9.2.41.1Interdum euenire Pomponius eleganter ait, ut quis tabulas delendo furti non teneatur, sed tantum damni iniuriae, ut puta si non animo furti faciendi, sed tantum damni dandi deleuit: nam furti non tenebitur: cum facto enim etiam animum furis furtum exigit.
폼포니우스는 유언판을 파기함으로써 어떤 사람이 절도의 책임을 지지 않고 불법손해의 책임만을 지는 일이 때때로 일어난다고 우아하게 말한다. 예컨대 절도의 의사로써가 아니라 단지 손해를 입히려는 의사로써 파기한 경우이다. 왜냐하면 그는 절도의 책임을 지지 않을 것이기 때문이다. 절도는 행위와 함께 절도범의 의사 또한 요구하기 때문이다.