[GAIUS libro septimo ad edictum prouinciale. ]
[가이우스, 지방총독 고시 주해 제7권] 다음과 같은 의문이 제기되었다.
§9.2.32.prIllud quaesitum est, an quod proconsul in furto obseruat quod a familia factum sit (id est ut non in singulos detur poenae persecutio, sed sufficeret id praestari, quod praestandum foret, si id furtum unus liber fecisset), debeat et in actione damni iniuriae obseruari.
프로콘술이 노예 집단에 의해 저질러진 절도에 관해 적용하는 규칙(즉, 개개인에 대해 형벌 추구의 소가 제기되는 것이 아니라, 만일 그 절도를 한 사람의 자유인이 저질렀다면 지급해야 했을 것을 지급하는 것으로 충분하다는 것)이 불법 침해로 인한 손해의 소에서도 적용되어야 하는지 여부이다.
sed magis uisum est idem esse obseruandum, et merito: cum enim circa furti actionem haec ratio sit, ne ex uno delicto tota familia dominus careat eaque ratio similiter et in actionem damni iniuriae interueniat, sequitur, ut idem debeat aestimari, praesertim cum interdum leuior sit haec causa delicti, ueluti si culpa et non dolo damnum daretur.
그러나 동일한 규칙이 적용되어야 한다는 견해가 더 우세하며, 이는 지당하다. 왜냐하면 절도의 소에 관해서는 하나의 불법행위로 인해 주인이 노예 집단 전체를 잃지 않도록 한다는 이유가 있고, 그 이유가 불법 침해로 인한 손해의 소에서도 마찬가지로 작용하므로, 동일하게 평가되어야 한다는 결론에 이르기 때문이며, 특히 때로는 이 불법행위의 원인이 예컨대 고의가 아니라 과실로 손해를 입힌 경우처럼 더 가벼운 경우에는 더욱 그러하다.
§9.2.32.1Si idem eundem seruum uulnerauerit, postea deinde etiam occiderit, tenebitur et de uulnerato et de occiso: duo enim sunt delicta.
만일 동일한 사람이 동일한 노예에게 상해를 입히고, 그 후 또한 그를 죽였다면, 그는 상해를 입힌 것에 대해서도 죽인 것에 대해서도 책임을 질 것이다. 왜냐하면 그것들은 두 개의 불법행위이기 때문이다.
aliter atque si quis uno impetu pluribus uulneribus aliquem occiderit: tunc enim una erit actio de occiso.
누군가가 단 한 번의 공격으로 여러 군데 상처를 입혀 누군가를 죽인 경우와는 다른데, 왜냐하면 그때에는 죽인 것에 대한 하나의 소만 제기될 것이기 때문이다。