[IDEM libro tertio epistularum. ] §7.1.54.prSub condicione usus fructus fundi a te herede Titio legatus est: tu fundum mihi uendidisti et tradidisti detracto usu fructu: quaero, si non extiterit condicio, aut extiterit et interiit usus fructus, ad quem pertineat.
[같은 저자, 『서간집』 제3권.] 토지의 용익권이 상속인인 당신에 의해 티티우스에게 조건부로 유증되었다. 당신은 나에게 용익권을 제외하고 그 토지를 매도하고 인도하였다. 나는 만약 조건이 성취되지 않거나, 혹은 조건이 성취되고 용익권이 소멸한 경우에, 그것이 누구에게 귀속하는지 묻는다.
respondit: intellego te de usu fructu quaerere qui legatus est: itaque si condicio eius legati extiterit, dubium non est, quin ad legatarium is usus fructus pertineat et si aliquo casu ab eo amissus fuerit, ad proprietatem fundi reuertatur: quod si condicio non extiterit, usus fructus ad heredem pertinebit, ita ut in eius persona omnia eadem seruentur, quae ad amittendum usufructum pertinent et seruari solent.
답변: 나는 당신이 유증된 용익권에 대해 묻고 있다고 이해한다. 따라서 만약 그 유증의 조건이 성취된다면, 그 용익권이 수증자에게 귀속하고, 만약 어떤 사정으로 인해 수증자로부터 그것이 상실된다면 토지의 소유권으로 복귀한다는 점에는 의문이 없다. 그러나 만약 조건이 성취되지 않는다면, 용익권은 상속인에게 귀속할 것이며, 이는 용익권의 상실에 관련되고 보통 준수되는 모든 동일한 규칙들이 상속인 본인에 대하여 준수되는 방식으로 이루어진다.
ceterum in eiusmodi uenditione spectandum id erit, quod inter ementem uendentemque conuenit, ut si apparuerit legati causa eum usum fructum exceptum esse, etiamsi condicio non extiterit, restitui a uenditore emptori debeat.
한편, 이러한 종류의 매매에서는 매수인과 매도인 사이에 합의된 사항이 고려되어야 하므로, 만약 그 용익권이 유증을 이유로 제외된 것임이 밝혀진다면, 비록 조건이 성취되지 않더라도 매도인이 매수인에게 이를 반환해야 한다.