[IDEM libro tertio opinionum. ] §50.5.2.prSextum decimum aetatis annum agentem ad munus sitoniae uocari non oportet: sed si nihil proprie in patria seruatur de minoribus quoque annis uiginti quinque ad munera siue honores creandi, iusta aetas seruanda est.
[같은 저자의 『의견집』 제3권에서.] 열여섯 번째 해를 보내고 있는 자를 식량 조달 의무에 소집하는 것은 부적절하다. 그러나 만일 스물다섯 세 미만의 자들을 의무나 공직에 임명하는 것에 관하여 조국에서 별도로 준수되는 바가 없다면, 법정 연령이 준수되어야 한다.
§50.5.2.1Numerus liberorum aut septuaginta annorum ab honoribus aut muneribus his cohaerentibus excusationem non praestat, sed a muneribus tantum ciuilibus.
자녀의 수나 칠십 세의 연령은 공직 또는 이와 결부된 의무로부터의 면제를 제공하지 않으며, 오직 시민적 의무로부터만 면제를 제공한다.
§50.5.2.2Adoptiui filii in numerum non proficiunt eorum liberorum, qui excusare parentes solent.
입양된 자녀는 부모를 면제해 주는 관행이 있는 자녀의 수에 산입되지 않는다.
§50.5.2.3Qui ad munera uocantur, uiuorum se liberorum numerum habere tempore, quo propter eos excusari desiderant, probare debent: numerus enim liberorum postea impletus susceptis antea muneribus non liberat.
의무에 소집되는 자들은 자녀들을 이유로 면제받기를 원하는 시점에 생존해 있는 자녀의 수를 충족하고 있음을 증명해야 한다. 왜냐하면 사후에 채워진 자녀의 수는 그 이전에 떠맡은 의무로부터 해방해 주지 않기 때문이다.
§50.5.2.4Quae patrimoniorum onera sunt, numero liberorum non excusantur.
재산상의 부담인 의무들은 자녀의 수에 의해 면제되지 않는다.
§50.5.2.5Incolumes liberi, etiamsi in potestate patri suo desierint esse, excusationem a muneribus ciuilibus praestant.
생존해 있는 자녀들은 비록 아버지의 지배권 아래에 있기를 그쳤을지라도, 시민적 의무로부터의 면제를 제공한다.
§50.5.2.6Minus audiens immunitatem ciuilium munerum non habet.
청력이 약한 자는 시민적 의무의 면제를 받지 못한다.
§50.5.2.7Quem ita senio et corporis inbecillitate uexari praeses animaduerterit, ut muneri perferendae pecuniae non sufficiat, dimittat et alium constituat.
고령과 신체적 허약으로 인해 매우 고통받고 있어서 금전 납부 의무를 감당하기에 부족하다고 총독이 인정한 자에 대해서는, 총독은 그를 면해 주고 다른 사람을 지정해야 한다.
§50.5.2.7aCorporis debilitas eorum munerum excusationem praestat, quae tantum corpore implenda sunt.
신체적 허약은 오직 육체로만 수행되어야 하는 의무들로부터의 면제를 제공한다.
ceterum quae consilio prudentis uiri uel patrimonio sufficientis in homines obiri possunt, nisi certis et receptis probabilibus causis non remittuntur.
그러나 현명한 사람의 조언이나 충분한 자력을 가진 사람의 재산에 의해 사람들을 위해 이행될 수 있는 의무들은 확실하고 공인된 정당한 사유가 없는 한 면제되지 않는다.
§50.5.2.8Qui pueros primas litteras docent, immunitatem a ciuilibus muneribus non habent: sed ne cui eorum id quod supra uires sit indicatur, ad praesidis religionem pertinet, siue in ciuitatibus siue in uicis primas litteras magistri doceant.
아이들에게 기초 글자를 가르치는 자들은 시민적 의무로부터의 면제를 받지 못한다. 그러나 그들 중 누구에게도 능력 범위를 넘어서는 일이 부과되지 않도록 하는 것은 총독의 직책에 속한다. 이는 교사들이 도시에서든 마을에서든 기초 글자를 가르치고 있는 경우에 모두 해당한다.