Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §50.13.1.pr-50.13.1.15

특별심리 절차에서 보수 청구권이 인정되는 직업의 범위

9271개 구절 중 8798번째 · 라틴어

요약

속주 총독이 특별심리 절차를 통해 직권으로 판단할 수 있는 보수 청구권의 대상이 되는 자유학예 교사, 의사, 조산사, 서기 등의 범위를 규정하고, 변호사 사례금의 법적 한계, 승소 수당 합의의 유효성, 그리고 유모의 양육비 청구 범위와 상호 청구의 수리 여부를 상세히 다룬다.

[ULPIANUS libro octauo de omnibus tribunalibus. ] §50.13.1.prPraeses prouinciae de mercedibus ius dicere solet, sed praeceptoribus tantum studiorum liberalium.
[울피아누스, 『모든 법정에 관하여』 제8권] 속주 총독은 보수에 관하여 재판하는 것이 관례이지만, 이는 오직 자유학예의 교사들에게만 해당한다.
liberalia autem studia accipimus, quae Graeci ἐλευθέρια appellant: rhetores continebuntur, grammatici, geometrae.
그리고 자유학예란 그리스인들이 '엘레우테리아'라고 부르는 것으로 우리는 이해한다. 여기에는 수사학자, 문법학자, 기하학자가 포함될 것이다.
§50.13.1.1Medicorum quoque eadem causa est quae professorum, nisi quod iustior, cum hi salutis hominum, illi studiorum curam agant: et ideo his quoque extra ordinem ius dici debet.
의사들의 사정 또한 교수들의 사정과 같으나, 다만 의사들의 경우가 더 정당한데, 전자는 사람의 건강을, 후자는 학문을 돌보기 때문이다. 따라서 이들에 대해서도 특별심리 절차에 따라 재판이 행해져야 한다.
§50.13.1.2Sed et obstetricem audiant, quae utique medicinam exhibere uidetur.
그러나 그들은 조산사의 청구도 들어주어야 하니, 그녀 역시 확실히 의료를 베푸는 것으로 보이기 때문이다.
§50.13.1.3Medicos fortassis quis accipiet etiam eos, qui alicuius partis corporis uel certi doloris sanitatem pollicentur: ut puta si auricularius, si fistulae uel dentium.
어쩌면 신체의 특정 부위나 특정 통증의 치료를 약속하는 자들, 예컨대 귀 치료사, 누관 치료사 또는 치과 치료사 등도 의사로 인정할 수 있을 것이다.
non tamen si incantauit, si inprecatus est, si, ut uulgari uerbo impostorum utar, si exorcizauit: non sunt ista medicinae genera, tametsi sint, qui hos sibi profuisse cum praedicatione adfirment.
그러나 주문을 외우거나, 기도하거나, 혹은 사기꾼들의 속어를 사용하자면 구마를 행한 경우에는 그렇지 아니하다. 비록 이들이 자신들에게 도움이 되었다고 소리 높여 주장하는 자들이 있을지라도, 이는 의료의 종류가 아니다.
§50.13.1.4An et philosophi professorum numero sint? et non putem, non quia non religiosa res est, sed quia hoc primum profiteri eos oportet mercennariam operam spernere.
철학자들도 교수들의 수에 들어가는가? 나는 그렇지 않다고 생각한다. 그것은 그 일이 신성하지 않기 때문이 아니라, 그들이 무엇보다도 고용된 노동을 멸시하는 것을 공언해야 하기 때문이다.
§50.13.1.5Proinde ne iuris quidem ciuilis professoribus ius dicent: est quidem res sanctissima ciuilis sapientia, sed quae pretio nummario non sit aestimanda nec dehonestanda, dum in iudicio honor petitur, qui in ingressu sacramenti offerri debuit.
따라서 그들은 시민법의 교수들에 대해서도 재판을 하지 않을 것이다. 시민의 지혜는 진정 가장 신성한 것이지만, 금전적 가치로 평가되어서는 안 되며, 입문할 때 자발적으로 바쳐졌어야 할 사례금을 법정에서 청구함으로써 불명예스럽게 되어서도 안 되기 때문이다.
quaedam enim tametsi honeste accipiantur, inhoneste tamen petuntur.
어떤 일들은 비록 명예롭게 수령되더라도, 그것을 청구하는 것은 불명예스럽기 때문이다.
§50.13.1.6Ludi quoque litterarii magistris licet non sint professores, tamen usurpatum est, ut his quoque ius dicatur: iam et librariis et notariis et calculatoribus siue tabulariis.
초등 학교의 교사들도 비록 교수는 아니지만, 그들에 대해서도 재판이 행해지는 것이 관행이 되었다. 이제는 필사원, 속기사, 계산원 또는 장부 기록원에 대해서도 마찬가지이다.
§50.13.1.7Sed ceterarum artium opificibus siue artificibus, quae sunt extra litteras uel notas positae, nequaquam extra ordinem ius dicere praeses debebit.
그러나 문자나 부호 이외의 기술에 종사하는 다른 기예의 장인이나 예술가들에 대해서는 총독이 결코 특별심리 절차로 재판을 해서는 안 된다.
§50.13.1.8Sed et si comites salarium petant, idem iuris est, quod in professoribus placet.
그러나 만일 동행원들이 급여를 청구하는 경우에도, 교수들에 관하여 인정되는 것과 동일한 법이 적용된다.
§50.13.1.9Sed et aduersus ipsos omnes cognoscere praeses debet, quia ut aduersus aduocatos adeantur, diui fratres rescripserunt.
그러나 총독은 이들 모두에 대한 반대 청구에 대해서도 심리해야 한다. 왜냐하면 변호사들에 대해 소송을 제기할 수 있는 것처럼 이들에 대해서도 청구할 수 있다고 신군 형제들이 칙답했기 때문이다.
§50.13.1.10In honorariis aduocatorum ita uersari iudex debet, ut pro modo litis proque aduocati facundia et fori consuetudine et iudicii, in quo erat acturus, aestimationem adhibeat, dummodo licitum honorarium quantitas non egrediatur: ita enim rescripto imperatoris nostri et patris eius continetur.
변호사의 사례금에 관하여 재판관은 소송의 규모, 변호사의 웅변술, 법정의 관행, 그리고 그가 변론하기로 되어 있던 법원의 평가에 따라 평가를 내려야 하며, 다만 합법적인 사례금의 액수를 초과하지 않아야 한다. 우리 황제와 그의 부친의 칙답에 그렇게 포함되어 있기 때문이다.
uerba rescripti ita se habent: 'Si Iulius Maternus, quem patronum causae tuae esse uoluisti, fidem susceptam exhibere paratus est, eam dumtaxat pecuniam, quae modum legitimum egressa est, repetere debes'. §50.13.1.11Aduocatos accipere debemus omnes omnino, qui causis agendis quoquo studio operantur: non tamen qui pro tractatu, non adfuturi causis, accipere quid solent, aduocatorum numero erunt.
칙답의 문언은 다음과 같다. '만일 당신이 자신의 소송 대리인이 되기를 원했던 율리우스 마테르누스가 인수한 성실을 보여줄 준비가 되어 있다면, 당신은 오직 법적 한도를 초과한 돈만을 반환 청구해야 한다.' 변호사란 소송을 수행하는 데 어떠한 열정으로든 종사하는 모든 사람을 의미하는 것으로 우리는 받아들여야 한다. 그러나 자문을 위해서만 보수를 받고 소송에 출석하지 않는 자들은 변호사의 수에 들어가지 않을 것이다.
§50.13.1.12Si cui cautum est honorarium uel si quis de lite pactus est, uideamus, an petere possit.
만일 누군가에게 사례금이 약속되었거나 소송에 관해 합의한 경우, 이를 청구할 수 있는지 알아보자.
et quidem de pactis ita est rescriptum ab imperatore nostro et diuo patre eius: 'Litis causa malo more pecuniam tibi promissam ipse quoque profiteris.
과연 합의에 관해서는 우리 황제와 그의 신군 부친에 의해 다음과 같이 칙답되었다. '소송을 이유로 악한 관행에 따라 당신에게 돈이 약속되었음을 당신 자신도 인정하고 있다.
sed hoc ita ius est, si suspensa lite societatem futuri emolumenti cautio pollicetur.
그러나 이것이 법인 것은 소송이 계류 중인 동안 미래 이익의 분배를 약속이 보장하는 경우에 한한다.
si uero post causam actam cauta est honoraria summa, peti poterit usque ad probabilem quantitatem, etsi nomine palmarii cautum sit: sic tamen, ut computetur id quod datum est cum eo quod debetur neutrumque compositum licitam quantitatem excedat'. Licita autem quantitas intellegitur pro singulis causis usque ad centum aureos.
반면 소송이 끝난 후에 사례금 액수가 약속되었다면, 승소 수당의 명목으로 약속되었을지라도 타당한 액수까지는 청구할 수 있을 것이다. 다만 이미 지급된 것과 지급되어야 할 것을 합산하여 둘의 합계가 합법적인 액수를 초과하지 않도록 해야 한다.' 그리고 합법적인 액수란 개별 소송당 100 아우레우스까지로 이해된다.
§50.13.1.13Diuus Seuerus ab heredibus aduocati mortuo eo prohibuit mercedem repeti, quia per ipsum non steterat, quo minus causam ageret.
신군 세베루스는 변호사가 사망했을 때 그의 상속인들로부터 보수를 반환 청구하는 것을 금지했는데, 그가 소송을 수행하지 못한 것이 그 자신의 탓이 아니었기 때문이다.
§50.13.1.14Ad nutricia quoque officium praesidis uel praetoris deuenit: namque nutrices ob alimoniam infantium apud praesides quod sibi debetur petunt.
양육비에 관해서도 총독 또는 법무관의 직무가 미친다. 유모들이 영아의 부양을 위해 자신들에게 지급되어야 할 것을 총독에게 청구하기 때문이다.
sed nutricia eo usque producemus, quoad infantes uberibus aluntur: ceterum post haec cessant partes praetoris uel praesidis.
그러나 우리는 양육비를 영아가 젖으로 길러지는 기간까지만 연장할 것이다. 그 이후에는 법무관이나 총독의 역할이 중지된다.
H §50.13.1.15aec omnia si apud praesides petantur, uideamus an de mutuis petitionibus possunt praesides cognoscere.
이 모든 것이 총독에게 청구되는 경우, 총독이 상호 청구에 대해서도 심리할 수 있는지 알아보자.
et putem debere admitti.
그리고 나는 그것이 허용되어야 한다고 생각한다.

어휘·문법 주석

  1. §50.13.1.1hi... illi — 대조적인 지시대명사의 용법. 가까운 것을 가리키는 `hi`는 가장 인접한 명사인 `medicorum`(의사들)을 지칭하며, 멀리 있는 것을 가리키는 `illi`는 그 앞의 `professorum`(교수들)을 지칭한다.
  2. §50.13.1.12sed hoc ita ius est, si — 제한적인 조건절을 이끄는 구문. `ita... si`는 '~하는 경우에만 이것이 법이다(또는 유효하다)'라는 뜻으로, 소송 중 미래 이익 분배에 관한 약정이 불법이 되는 조건을 제한하고 있다.
  3. §50.13.1.13per ipsum non steterat, quo minus — 불이행이나 장애의 책임을 귀속시키는 비인칭 표현 `per aliquem stat quominus`('~의 탓으로 ~하지 못하다')의 과거완료형. 부정어 `non`과 결합하여 '그 자신의 탓으로 소송 대리를 수행하지 못한 것이 아니다'라는 의미를 나타낸다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §50.13.1.pr-50.13.1.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.13.1.pr-50.13.1.15

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.