[ULPIANUS libro quinto ad edictum. ] §5.4.1.prPost actionem, quam proposuit praetor ei qui ad se solum hereditatem pertinere contendit, consequens fuit et ei proponere qui partem hereditatis petit.
법무관이 자신에게만 상속재산이 귀속된다고 주장하는 자에게 제시한 소송 이후에는, 상속재산의 일부를 청구하는 자에게도 소송을 제시하는 것이 순차적으로 당연한 일이었다.
§5.4.1.1Qui hereditatem uel partem hereditatis petit, is non ex eo metitur quod possessor occupauit, sed ex suo iure: et ideo siue ex asse heres sit, totam hereditatem uindicabit, licet tu unam rem possideas, siue ex parte, partem, licet tu totam hereditatem possideas.
상속재산 또는 상속재산의 일부를 청구하는 자는, 점유자가 차지하고 있는 바에 따라 그것을 측정하는 것이 아니라 자신의 권리에 따라 측정한다. 그러므로 그가 단독 상속인이라면 당신이 단 하나의 물건만을 점유하고 있을지라도 상속재산 전부를 청구할 것이고, 일부 상속인이라면 당신이 상속재산 전부를 점유하고 있을지라도 일부를 청구할 것이다.
§5.4.1.2Quin immo si duo possideant hereditatem et duo sint, qui ad se partes pertinere dicant, non singuli a singulis petere contenti esse debent, puta primus a primo uel secundus a secundo, sed ambo a primo et ambo a secundo: neque enim alter primi, alter secundi partem possidet, sed ambo utriusque pro herede.
그뿐만 아니라, 만약 두 사람이 상속재산을 점유하고 있고, 자신에게 그 지분이 귀속된다고 주장하는 자가 두 사람 있다면, 각자가 각자로부터 청구하는 것, 예컨대 첫 번째 자가 첫 번째 자로부터, 또는 두 번째 자가 두 번째 자로부터 청구하는 것에 만족해서는 안 되며, 양자 모두가 첫 번째 자로부터, 그리고 양자 모두가 두 번째 자로부터 청구해야 한다. 왜냐하면 한 사람이 첫 번째 자의 지분을 점유하고 다른 사람이 두 번째 자의 지분을 점유하는 것이 아니라, 양자 모두가 상속인으로서 양자의 지분을 점유하고 있기 때문이다.
et si possessor et petitor possideant hereditatem, cum unusquisque eorum partem dimidiam hereditatis sibi adserat, inuicem petere debebunt, ut partes rerum consequantur: aut si controuersiam sibi non faciunt hereditatis, familiae herciscundae experiri eos oportebit.
그리고 점유자와 청구자가 상속재산을 공동 점유하고 있고, 그들 각자가 상속재산의 2분의 1이 자신에게 속한다고 주장할 때에는, 물건들의 지분을 얻기 위해 서로 청구해야 한다. 또는 만약 그들이 상속재산에 대해 분쟁을 일으키지 않는다면, 유산분할의 소를 제기해야 할 것이다.
§5.4.1.3Si ego ex parte me dicam heredem, coheres autem meus possideat hereditatem cum extraneo, cum non plus coheres haberet sua parte, utrum a solo extraneo an uero et a coherede deberem petere hereditatem, quaeritur.
만약 내가 일부 지분에 대해 자신을 상속인이라고 주장하는 반면, 나의 공동상속인은 제3자와 함께 상속재산을 점유하고 있고, 공동상속인이 자신의 지분보다 더 많이 가지고 있지 않다면, 내가 오직 제3자로부터만 상속재산을 청구해야 하는지, 아니면 공동상속인으로부터도 청구해야 하는지가 문제된다.
et Pegasus fertur existimasse a solo extraneo me petere debere eumque restituturum quidquid possidet, et fortassis hoc officio iudicis debeat fieri: ceterum ratio facit, ut a duobus petam hereditatem, hoc est et a coherede meo, et ille quoque dirigat actionem aduersus exterum possessorem: sed Pegasi sententia utilior est.
그리고 페가수스는 내가 오직 제3자로부터만 청구해야 하고 그가 점유하고 있는 것은 무엇이든 반환하게 될 것이라고 생각했다고 전해지며, 아마도 이는 법관의 직무권한에 의해 행해져야 할 것이다. 그러나 법리에 따르면, 나는 두 사람, 즉 나의 공동상속인으로부터도 상속재산을 청구해야 하고 그 역시 외부의 점유자를 상대로 소송을 제기해야 한다. 하지만 페가수스의 견해가 더 유용하다.
§5.4.1.4Item si, cum me ex parte dimidia heredem dicerem, trientem hereditatis possiderem, deinde residuum sextantem uelim persequi, qualiter agam uideamus.
또한 내가 자신을 2분의 1의 상속인이라고 주장하면서 상속재산의 3분의 1을 점유하고 있고, 그 후 남은 6분의 1을 청구하고자 할 때, 어떻게 소송을 진행해야 할지 살펴보자.
et Labeo scribit utique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a singulis sextantem consequar, et habebo bessem: quod uerum puto: sed ipse tenebor ad restitutionem sextantis ex triente quem possidebam.
라베오는 내가 어쨌든 각자로부터 2분의 1을 청구해야 한다고 쓴다. 이렇게 하면 각자로부터 6분의 일씩을 얻게 되어 나는 3분의 2를 가지게 될 것이며, 나는 이것이 옳다고 본다. 그러나 나 자신도 점유하고 있던 3분의 1 중 6분의 1에 대해서는 반환할 의무를 지게 된다.
et ideo officio iudicis inuicem compensatio erit admittenda eius quod possideo, si forte coheredes sint a quibus hereditatem peto.
그러므로 만약 내가 상속재산을 청구하는 상대방들이 공동상속인들이라면, 법관의 직무권한에 의해 내가 점유하고 있는 것에 대한 상호 상계가 허용되어야 할 것이다.
§5.4.1.5Interdum praetor incertae partis hereditatis petitionem indulget idoneis causis interuenientibus: ut puta est defuncti fratris filius, sunt et uxores defunctorum fratrum praegnates: quam partem fratris filius hereditatis uindicet incertum est, quia quot edantur fratrum defuncti filii incertum est.
때로는 정당한 원인이 개입하는 경우, 법무관은 상속재산의 불확정 지분에 대한 청구를 허용한다. 예컨대 사망한 형제의 아들이 있고, 또한 사망한 형제들의 임신 중인 아내들이 있는 경우가 그러하다. 사망한 형제들의 아들이 몇 명이나 태어날지 불확실하기 때문에, 그 형제의 아들이 상속재산의 어느 지분을 청구해야 하는지는 불확실하다.
aequissimum igitur est incertae partis uindicationem ei concedi.
따라서 불확정 지분의 청구가 그에게 인정되는 것은 매우 공평하다.
non audenter itaque dicetur, ubicumque merito quis incertus est quam partem uindicet, debere ei incertae partis uindicationem concedi.
그러므로 정당하게 자신이 어떤 지분을 청구해야 할지 불확실한 곳에서는 어디서나, 그에게 불확정 지분의 청구가 허용되어야 한다고 말하는 것은 결코 터무니없는 일이 아닐 것이다.