[IULIANUS libro quinto digestorum. ] §5.1.74.prDe qua re cognouerit iudex, pronuntiare quoque cogendus erit.
[율리아누스, 『학설휘찬』 제5권] 재판관이 심리한 사항에 대해서는 판결을 내릴 것도 강제되어야 할 것이다.
§5.1.74.1Iudex, qui usque ad certam summam iudicare iussus est, etiam de re maiori iudicare potest, si inter litigatores conueniat.
특정한 금액까지만 재판하도록 명령을 받은 재판관이라도, 소송 당사자들 사이에 합의가 이루어진다면 더 큰 금액의 사항에 대해서도 재판할 수 있다.
§5.1.74.2Cum absentem defendere uellem, iudicium mortuo iam eo accepi et condemnatus solui: quaesitum est an heres liberaretur, item quae actio mihi aduersus eum competeret.
내가 부재자를 방어하고자 했을 때, 그가 이미 사망했음에도 소송을 수락하였고 패소하여 지급하였다. 이때 상속인이 해방되는지, 또한 나에게는 상속인에 대하여 어떤 소송이 인정되는지 질문되었다.
respondi iudicium, quod iam mortuo debitore per defensorem eius accipitur, nullum esse et ideo heredem non liberari: defensorem autem, si ex causa iudicati soluerit, repetere quidem non posse, negotiorum tamen gestorum ei actionem competere aduersus heredem: qui sane exceptione doli mali tueri se possit, si ab actore conueniatur.
나는 다음과 같이 답변하였다. 채무자가 이미 사망했음에도 그의 방어인을 통해 수락된 소송은 무효이며, 따라서 상속인은 해방되지 않는다. 그러나 방어인은 판결에 기하여 지급하였다 하더라도 반환을 청구할 수는 없지만, 상속인에 대하여 사무관리소송이 인정된다. 물론 상속인은 원고로부터 제소당하는 경우, 악의의 항변으로 자신을 방어할 수 있다.