[ULPIANUS libro uicensimo sexto ad edictum. ] §5.1.61.prSolemus quidem dicere id uenire in iudicium, de quo actum est inter litigantes: sed Celsus ait periculose esse ex persona rei hoc metiri, qui semper ne condemnetur hoc dicet non conuenisse.
[울피아누스, 『고시 주해』 제26권] 우리는 참으로 소송당사자들 사이에 합의가 이루어진 사항이 심리의 대상이 된다고 말하곤 한다. 그러나 켈수스는 피고의 관점에서 이를 가늠하는 것은 위험하다고 말하는데, 피고는 유죄 판결을 면하기 위해 항상 그것이 합의되지 않았다고 주장할 것이기 때문이다.
quid ergo? melius est dicere id uenire in iudicium non de quo actum est ut ueniret, sed id non uenire, de quo nominatim actum est ne ueniret.
그렇다면 어찌해야 하는가? 심리에 들어가도록 합의된 사항이 심리의 대상이 된다고 말하기보다는, 오히려 심리에 들어가지 않도록 명시적으로 합의된 사항만이 심리의 대상에서 제외된다고 말하는 것이 더 낫다.
§5.1.61.1Latrunculator de re pecuniaria iudicare non potest.
포도관은 금전적 사항에 대해 심판할 수 없다.