[ULPIANUS libro primo de appellationibus. ] §49.4.1.7Dies autem istos, quibus appellandum est, ad aliquid utiles esse oratio diui Marci uoluit, si forte eius, a quo prouocatur, copia non fuerit, ut ei libelli dentur: ait enim: 'is dies seruabitur, quo primo adeundi facultas erit'. quare si forte post sententiam statim dictam copiam sui non fecerit is qui pronuntiauit (ut fieri adsolet), dicendum est nihil nocere appellatori: nam ubi primum copiam eius habuerit, poterit prouocare.
그런데 신군 마르쿠스의 연설은 상소해야 하는 이 기간이, 만약 상소의 대상이 되는 자에게 상소장이 제출되도록 접촉할 기회가 없는 경우에는, 어떤 면에서 유용한 날이 되도록 의도하였다. 왜냐하면 그는 다음과 같이 말하기 때문이다. "처음으로 접촉할 기회가 생기는 그 날이 보존될 것이다." 그러므로 만약 판결이 선고된 직후에 판결을 내린 자가 (흔히 그러하듯이) 접촉할 기회를 주지 않았다면, 상소인에게 아무런 해가 되지 않는다고 말해야 한다. 왜냐하면 그가 처음으로 그와 접촉할 기회를 가졌을 때 상소할 수 있을 것이기 때문이다.
ergo si statim se subduxit, similiter subueniendum est.
따라서 그가 즉시 자리를 피했다면, 마찬가지로 구제해 주어야 한다.
§49.4.1.8Quid igitur, si condicio horae effecit, ut se reciperet? si forte dicta sit sententia iam suprema hora? utique non uidebitur se subtraxisse.
그렇다면 시간의 사정으로 인해 그가 퇴장하게 되었다면 어찌할 것인가? 만약 판결이 이미 마지막 시간에 선고되었다면 어떠한가? 확실히 그가 자리를 피한 것으로 보이지는 않을 것이다.
§49.4.1.9Adeundi autem facultatem semper accipimus, si in publico sui copiam fecit: ceterum si non fecit, an imputetur alicui, quod ad domum eius non uenerit quodque in hortos non accesserit, et ulterius quod ad uillam suburbanam? magisque est, ut non debeat imputari.
한편, 우리는 그가 공적인 장소에서 접촉할 기회를 준 경우에 항상 접촉의 기회가 있었다고 이해한다. 하지만 그가 그렇게 하지 않았다면, 그의 집으로 찾아가지 않은 것이나, 정원으로 가지 않은 것, 더 나아가 교외의 별장으로 가지 않은 것이 누군가의 책임으로 귀가되어야 하는가? 그리고 책임으로 귀가되어서는 안 된다고 보는 것이 더 타당하다.
quare si in publico eius adeundi facultas non fuit, melius dicetur facultatem non fuisse adeundi.
그러므로 공적인 장소에서 그에게 접촉할 기회가 없었다면, 접촉할 기회가 없었다고 말하는 것이 더 낫다.
§49.4.1.10Si quis ipsius quidem, a quo appellabit, adeundi facultatem non habuit, eius autem, quem appellabit, habeat copiam: uidendum est, an ei praescribi possit, quod eum non adierit.
만약 누군가가 상소 대상자 본인에게는 접촉할 기회가 없었지만, 상소 수리자에 대해서는 접촉할 기회가 있었다면, 그에게 접촉하지 않았다는 이유로 기한 경과에 따른 항변을 주장할 수 있는지 살펴보아야 한다.
et hoc iure utimur, ut, si alterutrius adeundi fuit copia, praescriptio locum habeat.
그리고 우리는 다음과 같은 법을 취하고 있다. 즉, 둘 중 어느 한쪽에라도 접촉할 기회가 있었다면 기한 경과의 항변이 성립한다는 것이다.
§49.4.1.11In propria causa biduum accipitur.
자신의 사건에서는 2일로 받아들여진다.
propriam causam ab aliena quemadmodum discernimus? et palam est eam esse propriam causam, cuius emolumentum uel damnum ad aliquem suo nomine pertinet.
자신의 사건과 타인의 사건을 어떻게 구별하는가? 그 이익이나 손실이 자기 자신의 이름으로 누군가에게 귀속되는 사건이 자신의 사건임은 명백하다.
§49.4.1.12Quare procurator, nisi in suam rem datus est, tertium diem habebit: in suam autem rem datus magis est ut alteram diem obseruet.
그러므로 소송대리인은 자기 자신의 이익을 위해 선임된 것이 아니라면 3일의 기간을 가질 것이다. 그러나 자기 자신의 이익을 위해 선임된 대리인은 2일의 기간을 준수해야 한다고 보는 것이 더 타당하다.
at si in partem proprio nomine, in partem pro alieno litigat, ambigi potest, utrum biduum an triduum obseruetur.
하지만 만약 일부는 자기 자신의 이름으로, 일부는 타인을 위해 소송을 수행하고 있다면, 2일과 3일 중 어느 쪽이 준수되어야 하는지 의문이 생길 수 있다.
et magis est, ut suo nomine biduum, alieno triduum obseruetur.
그리고 자기 자신의 이름에 대해서는 2일, 타인에 대해서는 3일이 준수되어야 한다고 보는 것이 더 타당하다.
§49.4.1.13Tutores, item defensores rerum publicarum et curatores adulescentium uel furiosi, tertium diem habere debent, idcirco quia alieno nomine appellant.
후견인들, 마찬가지로 시공동체의 옹호자들, 그리고 미성년자나 정신이상자의 보좌인들은 3일의 기간을 가져야 하는데, 이는 그들이 타인의 이름으로 상소하기 때문이다.
ex hoc apparet tertio die prouocandum defensori, si modo quasi defensor causam egit, non suo nomine, cum optentu alieni nominis suam causam agens tertio die appellare possit.
이로부터 옹호자가 자기 자신의 이름이 아니라 단지 옹호자로서 사건을 수행한 한에 있어서는 3일째에 상소해야 함이 분명하다. 자기 자신의 이름으로가 아니라 타인의 이름을 구실로 삼아 자신의 사건을 수행하는 자라 할지라도 3일째에 상소할 수 있기 때문이다.
§49.4.1.14Si quis suspectum tutorem faciens non optinuerit, appellare eum intra triduum debere Iulianus libro quadragensimo digestorum scripsit, profecto quasi pupilli defensorem.
만약 누군가가 기피 후견인 지정을 요구했다가 받아들여지지 않았다면, 3일 이내에 상소해야 한다고 율리아누스는 『학설휘찬』 제40권에 썼는데, 이는 확실히 피후견인의 옹호자로서 하는 것이기 때문이다.
§49.4.1.15Si aduersus absentem fuerit pronuntiatum, biduum uel triduum ex quo quis scit, computandum est, non ex quo pronuntiatum est.
만약 결석자에 대해 판결이 선고되었다면, 2일 또는 3일은 판결이 선고된 때부터가 아니라 그가 안 날부터 기산되어야 한다.
quod autem dicitur absentem posse prouocare ex quo scit, sic accipimus, si non in causa per procuratorem defensus est: nam si ille non prouocauit, difficile est, ut hic audiatur.
그러나 결석자가 안 날부터 상소할 수 있다고 말하는 것은, 소송에서 대리인에 의해 방어되지 않았던 경우로 우리는 이해한다. 왜냐하면 만약 그 대리인이 상소하지 않았다면, 이 사람의 청구가 청취되기는 어렵기 때문이다.