[MARCIANUS libro primo de publicis iudiciis. ] §48.5.34.prSi quis adulterium a seruo suo commissum dicat in eam, quam uxorem habuit, diuus Pius rescripsit accusare potius mulierem eum debere, quam in praeiudicium eius seruum suum torquere.
[공소 재판에 관한 마르키아누스의 제1권] 만일 어떤 사람이 자신의 노예에 의해 저질러진 간통을 한때 아내였던 여성에 대하여 주장한다면, 신군 피우스는 그가 그녀에게 불리한 예단을 주는 방식으로 자신의 노예를 고문하기보다는 그 여성을 기소해야 마땅하다고 칙답하였다.
§48.5.34.1Si quis adulterum non dimiserit, sed retinuerit, forsan filium in nouerca uel etiam libertum uel seruum in uxore, ex sententia legis tenetur, quamuis uerbis non continetur.
만일 어떤 사람이 간통한 자를 내보내지 않고 도리어 머무르게 했다면 — 그것은 아마도 계모에 대한 아들이나 혹은 아내에 대한 해방노예 또는 노예의 경우일 터인데 — 법률의 문언에는 포함되어 있지 않으나 법률의 정신에 따라 처벌 대상이 된다.
quae autem retinetur, punitur.
그러나 머무르게 된 여성은 처벌받는다.
sed si dimissam reduxerit, uerbis non tenetur: sed tamen dicendum est, ut teneatur, ne fraus fiat.
하지만 만약 내보냈던 여성을 다시 데려온다면 문언상으로는 처벌되지 않으나, 법망을 피하는 행위가 되지 않도록 처벌되어야 마땅하다고 해야 할 것이다.
§48.5.34.2Si uxor ex adulterio uiri praemium acceperit, lege Iulia quasi adultera tenetur.
만약 아내가 남편의 간통으로부터 대가를 받았다면, 율리우스 법에 따라 마치 간통한 자처럼 처벌받는다.