[PAULUS libro singulari de portionibus, quae liberis damnatorum conceduntur. ] §48.20.7.prCum ratio naturalis quasi lex quaedam tacita liberis parentium hereditatem addiceret, uelut ad debitam successionem eos uocando (propter quod et in iure ciuili suorum heredum nomen eis indictum est ac ne iudicio quidem parentis nisi meritis de causis summoueri ab ea successione possunt): aequissimum existimatum est eo quoque casu, quo propter poenam parentis aufert bona damnatio, rationem haberi liberorum, ne alieno admisso grauiorem poenam luerent, quos nulla contingeret culpa, interdum in summam egestatem deuoluti.
[파울루스, 단권본 『유죄 판결을 받은 자의 자녀에게 허용되는 몫에 관하여』] 자연의 이치가 일종의 묵시적인 법으로서 부모의 유산을 그 자녀들에게 귀속시키며, 말하자면 당연히 받아야 할 상속으로 그들을 불러들이고 있으므로(그 때문에 시민법에서도 그들에게 ‘내류상속인’이라는 명칭이 부여되었으며, 부모의 의사라 할지라도 정당한 이유가 없으면 그 상속에서 배제될 수 없다), 부모의 형벌로 인해 유죄 판결이 재산을 몰수하는 경우에도, 아무런 잘못도 없는 그들이 타인의 죄로 인해 더 무거운 형벌을 받지 않도록, 때로는 극심한 빈곤에 떨어지면서까지, 자녀들을 배려하는 것이 가장 공평한 일로 여겨졌다.
quod cum aliqua moderatione definiri placuit, ut qui ad uniuersitatem uenturi erant iure successionis, ex ea portiones concessas haberent.
이 일은 일정한 제한과 함께 규정되기로 결정되었는데, 이는 상속권에 의해 재산 전체를 승계할 예정이었던 자들이 거기서부터 허용된 몫을 가질 수 있도록 하기 위함이었다.
§48.20.7.1Si in libertinum animaduersum erit, patrono eius id, quod in bonis illius habiturus esset, si is in quem animaduersum est sua morte decessisset, eripiendum non erit: reliqua pars bonorum, quae ad manumissorem non pertinebit, fisco erit uindicanda.
만약 해방자유인에 대해 형벌이 집행된다면, 만약 형벌을 받은 자가 자신의 자연사로 사망했더라면 그의 패트로누스가 그 재산에 대해 가졌을 몫을 빼앗아서는 안 된다. 해방자에게 귀속되지 않는 나머지 재산 부분은 국고로 회수되어야 한다.
§48.20.7.2Ex bonis damnatorum portiones adoptiuis liberis, si non fraudis causa facta est adoptio, non minus quam naturalibus concedi aequum est.
유죄 판결을 받은 자의 재산에서 입양된 자녀에게도, 만약 그 입양이 사기 목적에 의한 것이 아니라면, 친자녀 못지않게 그 몫이 허용되는 것이 공평하다.
fraudis autem causa adoptio facta uidetur, etiamsi non in reatu, sed desperatione rerum per conscientiam, metu imminentis accusationis quis adoptet in hoc, ut ex bonis, quae se amissurum cogitat, portio detrahatur.
한편, 입양이 사기 목적으로 이루어진 것으로 간주되는 경우는, 설령 피고인의 신분에 있지 않더라도, 죄의식으로 인한 자신의 처지에 대한 절망과 다가오는 기소에 대한 두려움으로 인해, 자신이 잃게 될 것이라 생각하는 재산에서 일부 몫이 공제되도록 할 목적으로 입양을 하는 때이다.
§48.20.7.3Si plures filios damnatus habeat, feruntur exempla, per quae pluribus liberis omnia bona damnati concessa sunt.
만약 유죄 판결을 받은 자가 여러 자녀를 두고 있다면, 여러 자녀에게 유죄 판결을 받은 자의 전 재산이 허용된 선례들이 전해진다.
sed et diuus Hadrianus in hac sententia rescripsit: 'Fauorabilem apud me causam liberorum Albini filiorum numerus facit, cum ampliari imperium hominum adiectione potius quam pecuniarum copia malim: ideoque illis paterna sua concedi uolo, quae manifestabunt tot possessores, etiamsi acceperint uniuersa'. §48.20.7.4Praeterea ex his, quae per flagitium damnatus adquisiit, portiones liberorum non augentur: ueluti si cognatum suum interemi curauerit et eius hereditatem adiit uel bonorum possessionem accepit: nam ita diuus Pius rescripsit.
그러나 신군 하드리아누스도 이 취지에서 다음과 같이 답신하였다. “알비누스의 자녀들의 수는 내게 그 자녀들의 건을 호의적으로 보게 만든다. 나는 제국의 확대가 화폐의 풍부함보다는 인간의 증가에 의해 이루어지는 것을 더 바라기 때문이다. 따라서 나는 그들에게 부친의 재산이 허용되기를 바라며, 그것은 그들이 전체를 받더라도 아주 많은 점유자가 있음을 명백히 보여줄 것이다.” 나아가, 유죄 판결을 받은 자가 범죄를 통해 취득한 것들로부터는 자녀들의 몫이 늘어나지 않는다. 예를 들어, 만약 그가 자신의 친족을 살해하도록 사주하고 그 유산을 상속했거나 재산의 점유를 얻은 경우이다. 왜냐하면 신군 피우스가 그렇게 답신하였기 때문이다.
cui consequenter illud idem princeps constituit, cum filia familias ueneno necasse conuinceretur eum, a quo heres instituta erat: quamuis iussu patris, cuius in potestate erat, hereditatem eam adiisset, tamen fisco eam uindicandam esse.
이에 일관하여, 동 황제는 가녀가 자신을 상속인으로 지정했던 자를 독살한 죄로 유죄 판결을 받았을 때 다음과 같이 규정하였다. 비록 그녀가 지배권을 가졌던 부친의 명령에 따라 그 유산을 상속받았을지라도, 역시 그것은 국고로 회수되어야 한다는 것이다.
§48.20.7.5Quae post condemnationem adquisiit is cuius bona publicata sunt, si relegatus est, ad heredes scriptos ab eo uel ab intestato uenientes pertinent: nam in insulam relegatus testamenti factionem habet ut reliqua quoque iura.
재산이 몰수된 자가 판결 후에 취득한 재산은, 만약 그가 추방형에 처해졌다면 그가 지정한 상속인이나 무유언 상속으로 승계하는 자들에게 귀속된다. 섬으로 추방된 자는 다른 권리들과 마찬가지로 유언능력을 가지기 때문이다.
quod si deportatus est, quoniam, quia ciuitatem amittit, heredem habere non potest, etiam postea adquisita fiscus capit.
그러나 만약 그가 유배형에 처해졌다면, 그는 시민권을 상실하므로 상속인을 가질 수 없기 때문에, 그 이후에 취득한 재산이라 할지라도 국고가 차지한다.