[ULPIANUS libro nono de officio proconsulis. ] §48.19.8.praut damnum cum infamia aut dignitatis aliquam depositionem aut alicuius actus prohibitionem.
[울피아누스, 『총독의 직무에 관하여』 제9권] 혹은 불명예를 동반한 재산상 손실, 혹은 지위의 어떤 박탈, 혹은 어떤 행위의 금지。
§48.19.8.1Uita adimitur, ut puta si damnatur aliquis, ut gladio in eum animaduertatur.
생명이 박탈되는 것은, 예컨대 누군가가 칼로 처형되도록 판결을 받는 경우이다.
sed animaduerti gladio oportet, non securi uel telo uel fusti uel laqueo uel quo alio modo.
그러나 칼로 처형되어야지, 도끼나 무기나 곤장이나 올가미나 다른 어떤 방법으로 처형되어서는 안 된다.
proinde nec liberam mortis facultatem concedendi ius praesides habent.
따라서 총독들은 자유로운 죽음의 방식을 허용할 권한도 가지지 못한다.
multo enim uel ueneno necandi.
독약으로 살해하는 것은 한층 더 그러하다.
diui tamen tres rescripserunt permittentes liberam mortis facultatem.
그러나 세 분의 신성한 황제들은 자유로운 죽음의 방식을 허용하는 칙답을 내렸다.
H §48.19.8.2ostes autem, item transfugae ea poena adficiuntur, ut uiui exurantur.
H 반면에 적들, 그리고 탈영병들은 산 채로 불태워지는 형벌에 처해진다.
§48.19.8.3Nec ea quidem poena damnari quem oportet, ut uerberibus necetur uel uirgis interematur, nec tormentis: quamuis plerique dum torquentur deficere solent.
또한 누군가가 매질로 죽임을 당하거나 회초리로 처형되는 형벌에 처해져서는 안 되며, 고문으로 처해져서도 안 된다. 비록 대부분의 사람들이 고문을 받는 동안에 숨지는 것이 예사이기는 하지만.
§48.19.8.4Est poena, quae adimat libertatem: huiusmodi ut puta, si quis in metallum uel in opus metalli damnetur.
자유를 박탈하는 형벌이 있다. 예컨대 누군가가 광산형이나 광산노동형에 처해지는 경우이다.
metalla autem multa numero sunt et quaedam quidem prouinciae habent, quaedam non habent: sed quae non habent, in eas prouincias mittunt, quae metalla habent.
그런데 광산은 그 수가 많고 어떤 속주는 이를 가지고 있으며 어떤 속주는 가지고 있지 않은데, 가지고 있지 않은 속주들은 광산을 가지고 있는 속주들로 그들을 보낸다.
§48.19.8.5Praefecto plane urbi specialiter competere ius in metallum damnandi ex epistula diui Seueri ad Fabium Cilonem exprimitur.
분명히 시정장관에게 광산형에 처할 특별한 권한이 속해 있음은 신성한 세베루스가 파비우스 킬로에게 보낸 서한에서 명시되어 있다.
§48.19.8.6Inter eos autem, qui in metallum et eos, qui in opus metalli damnantur, differentia in uinculis tantum est, quod qui in metallum damnantur, grauioribus uinculis premuntur, qui in opus metalli, leuioribus, quodque refugae ex opere metalli in metallum dantur, ex metallo grauius coercentur.
그런데 광산형에 처해지는 자들과 광산노동형에 처해지는 자들 사이의 차이는 오직 쇠사슬에만 있으니, 광산형에 처해지는 자들은 더 무거운 쇠사슬로 구속되고, 광산노동형에 처해지는 자들은 더 가벼운 쇠사슬로 구속되며, 광산노동에서 탈주한 자들은 광산형에 처해지고, 광산에서 탈주한 자들은 더 무겁게 처벌된다는 점이다.
§48.19.8.7Quisquis autem in opus publicum damnatus refugit, duplicato tempore damnari solet: sed duplicare eum id temporis oportet, quod ei cum superesset fugit, scilicet ne illud duplicetur, quo adprehensus in carcere fuit.
또한 공공노동형에 처해졌다가 탈주한 자는 누구든지 형기가 두 배로 늘어나 판결을 받는 것이 관례이다. 그러나 그가 탈주했을 때 남아 있던 기간을 두 배로 해야 하며, 이는 분명 그가 체포되어 감옥에 있던 기간이 두 배로 늘어나지 않게 하기 위함이다.
et si in decem annos damnatus sit, aut perpetuari ei debet poena aut in opus metalli transmitti.
그리고 만일 그가 10년형에 처해졌다면, 그의 형벌은 종신형이 되거나 광산노동형으로 이송되어야 한다.
plane si decennio damnatus fuit et initio statim fugit, uidendum est, utrum duplicari ei tempora debeant, an uero perpetuari uel transferri in opus metalli: et magis est, ut transferatur aut perpetuetur.
분명히 만일 그가 10년형에 처해졌는데 처음에 즉시 탈주했다면, 기간을 두 배로 해야 하는지, 아니면 실제로 종신형으로 하거나 광산노동형으로 이송해야 하는지를 따져보아야 한다. 그리고 이송하거나 종신형으로 해야 한다는 견해가 더 타당하다.
generaliter enim dicitur, quotiens decennium excessura est duplicatio, non esse tempore poenam artandam.
왜냐하면 일반적으로, 두 배로 늘어난 기간이 10년을 초과하게 될 때에는 기간으로 형벌을 제한해서는 안 된다고 일컬어지기 때문이다.
§48.19.8.8In ministerium metallicorum feminae in perpetuum uel ad tempus damnari solent.
여성들은 종신 혹은 한시적으로 광산 노동자들의 사역에 처해지는 것이 관례이다.
simili modo et in salinas.
이와 유사한 방식으로 염전형에도 처해진다.
et si quidem in perpetuum fuerint damnatae, quasi seruae poenae constituuntur: si uero ad tempus damnantur, retinent ciuitatem.
그리고 만일 실제로 종신형으로 처해졌다면, 그들은 말하자면 형벌 노예로 설정된다. 그러나 만일 한시적으로 처해진다면, 그들은 시민권을 유지한다.
§48.19.8.9Solent praesides in carcere continendos damnare aut ut in uinculis contineantur: sed id eos facere non oportet.
총독들은 투옥하여 구금하거나 쇠사슬에 묶어 구금하도록 판결하는 경향이 있으나, 그들이 그렇게 해서는 안 된다.
nam huiusmodi poenae interdictae sunt: carcer enim ad continendos homines, non ad puniendos haberi debet.
왜냐하면 이러한 종류의 형벌은 금지되어 있기 때문이다. 실로 감옥은 사람들을 구금해 두기 위한 곳이지, 벌하기 위한 곳으로 여겨져서는 안 되기 때문이다.
§48.19.8.10In calcariam quoque uel sulphurariam damnari solent: sed hae poenae metalli magis sunt.
석회석 광산이나 유황 광산형에 처해지기도 하나, 이 형벌들은 오히려 광산형의 성격을 띤다.
§48.19.8.11Quicumque in ludum uenatorium fuerint damnati, uidendum est, an serui poenae efficiantur: solent enim iuniores hac poena adfici.
맹수투사 양성소형에 처해진 자는 누구든지 그들이 형벌 노예가 되는지 따져보아야 한다. 왜냐하면 대개 젊은이들이 이 형벌에 처해지기 때문이다.
utrum ergo serui poenae isti efficiantur an retineant libertatem, uidendum est.
따라서 이들이 형벌 노예가 되는지 아니면 자유를 유지하는지 따져보아야 한다.
et magis est, ut hi quoque serui efficiantur: hoc enim distant a ceteris, quod instituuntur uenatores aut pyrricharii aut aliam quam uoluptatem gesticulandi uel aliter se mouendi gratia.
그리고 이들 또한 노예가 된다는 견해가 더 타당하다. 왜냐하면 그들이 다른 이들과 다른 점은, 그들이 맹수투사로, 혹은 피리케 무용수로, 혹은 몸짓을 하거나 달리 움직여 즐거움을 주기 위한 다른 역할을 하도록 훈련된다는 것뿐이기 때문이다.
§48.19.8.12Seruos in metallum uel in opus metalli, item in ludum uenatorium dari solere nulla dubitatio est: et si fuerint dati, serui poenae efficiuntur nec ad eum pertinebunt, cuius fuerint antequam damnarentur.
노예들이 광산형이나 광산노동형에, 또한 마찬가지로 맹수투사 양성소형에 처해지는 것이 관례라는 점에는 아무런 의문이 없다. 그리고 만일 처해진다면 그들은 형벌 노예가 되며, 판결을 받기 전에 누구의 소유였든 그 사람에게 속하지 않을 것이다.
denique cum quidam seruus in metallum damnatus beneficio principis esset poena liberatus, imperator Antoninus rectissime rescripsit, quia semel domini esse desierat seruus poenae factus, non esse eum in potestatem domini postea reddendum.
결국 어떤 노예가 광산형에 처해졌다가 황제의 은혜로 형벌에서 해방되었을 때, 황제 안토니누스는 그 노예가 한 번 형벌 노예가 됨으로써 주인의 소유이기를 그쳤으므로, 그 후에 주인의 권력으로 되돌려져서는 안 된다고 지극히 정당하게 칙답하였다.
§48.19.8.13Sed siue in perpetua uincula fuerit damnatus seruus siue in temporalia, eius remanet, cuius fuit, antequam damnaretur.
그러나 만일 노예가 종신 구금형이나 한시적 구금형에 처해졌다면, 판결을 받기 전에 그의 주인이었던 사람의 소유로 남는다.