[IDEM libro quinto sententiarum. ] §48.19.38.prSi quis aliquid ex metallo principis uel ex moneta sacra furatus sit, poena metalli et exilii punitur.
[같은 저자, 『판결록』 제5권] 누구든 황제의 광산이나 신성한 주조소에서 물건을 훔친 자는 광산노역형과 추방형으로 처벌된다.
§48.19.38.1Transfugae ad hostes uel consiliorum nostrorum renuntiatores aut uiui exuruntur aut furcae suspenduntur.
적으로의 투항자나 우리 계획을 밀고한 자는 산 채로 화형에 처해지거나 형틀에 매달린다.
§48.19.38.2Actores seditionis et tumultus populo concitato pro qualitate dignitatis aut in furcam tolluntur aut bestiis obiciuntur aut in insulam deportantur.
민중을 선동하여 반란과 폭동을 일으킨 주동자는 그 신분의 고하에 따라 형틀에 매달리거나, 야수에게 던져지거나, 섬으로 유배된다.
§48.19.38.3Qui nondum uiripotentes uirgines corrumpunt, humiliores in metallum damnantur, honestiores in insulam relegantur aut in exilium mittuntur.
아직 혼인 적령기에 이르지 않은 처녀를 범한 자는 신분이 낮은 자일 경우 광산노역형에 처해지고, 신분이 높은 자일 경우 섬으로 유배되거나 추방된다.
§48.19.38.4Qui se suis nummis redemptum non probauerit, libertatem petere non potest: amplius eidem domino sub poena uinculorum redditur uel, si ipse dominus malit, in metallum damnatur.
자신의 돈으로 몸값을 치르고 해방되었음을 증명하지 못하는 자는 자유를 청구할 수 없다. 나아가 그는 이전의 같은 주인에게 감금의 형벌 아래 반환되거나, 만약 주인 자신이 원한다면 광산노역형에 처해진다.
§48.19.38.5Qui abortionis aut amatorium poculum dant, etsi dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honestiores in insulam amissa parte bonorum relegantur.
낙태약이나 미약을 주는 자는 비록 악의 없이 행했더라도 나쁜 전례가 되는 일이기 때문에, 신분이 낮은 자는 광산노역형에 처해지고, 신분이 높은 자는 재산의 일부를 몰수당한 채 섬으로 유배된다.
quod si eo mulier aut homo perierit, summo supplicio adficiuntur.
다만 이로 인해 여성이나 사람이 사망한 경우에는 극형에 처해진다.
§48.19.38.6Testamentum, quod nullo iure ualet, impune supprimitur: nihil est enim, quod ex eo aut petatur aut consistere possit.
어떠한 법에 의해서도 효력을 갖지 못하는 유언서는 처벌 없이 파기된다. 왜냐하면 그것에 의거하여 청구될 수 있는 것도, 성립될 수 있는 것도 아무것도 없기 때문이다.
§48.19.38.7Qui uiui testamentum aperuerit recitauerit resignauerit, poena Corneliae tenetur: et plerumque humiliores aut in metallum damnantur aut honestiores in insulam deportantur.
살아 있는 사람의 유언서를 승인 없이 개봉하거나 낭독하거나 봉인을 뜯은 자는 코르넬리우스법에 의한 형벌에 처해지며, 대체로 신분이 낮은 자는 광산노역형에 처해지고 신분이 높은 자는 섬으로 유배된다.
§48.19.38.8Si quis instrumentum litis suae a procuratore aduersario proditum esse conuicerit, procurator si humilior sit, in metallum damnatur, si honestior, adempta parte bonorum dimidia in perpetuum relegatur.
만약 누구든 자기 소송의 증서가 대리인에 의해 상대방에게 누설되었음을 증명한 경우, 대리인이 신분이 낮은 자라면 광산노역형에 처해지고, 신분이 높은 자라면 재산의 절반을 몰수당한 채 영구히 유배된다.
§48.19.38.9Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiderit uel aduersario prodiderit: personae condicio est, aut in metallum damnatur aut in insulam deportatur.
자신에게 기탁된 증서를 다른 한쪽이 부재한 상황에서 상대편에게 돌려주거나 상대방에게 누설한 자는 본인의 신분적 상황에 따라 광산노역형에 처해지거나 섬으로 유배된다.
§48.19.38.10Iudices pedanei si pecunia corrupti dicantur, plerumque a praeside aut curia summouentur aut in exilium mittuntur aut ad tempus relegantur.
하급판사들이 금전으로 매수되었다고 판단되는 경우, 그들은 대체로 속주총독에 의해 시참사회에서 파면되거나 추방되며, 혹은 일정 기간 유배된다.
§48.19.38.11Miles, qui ex carcere dato gladio erupit, poena capitis punitur.
검을 건네받아 감옥에서 탈옥한 군인은 사형에 처해진다.
eadem poena tenetur et qui cum eo, quem custodiebat, deseruit.
자신이 감시하던 자와 함께 탈주한 자에게도 같은 형벌이 적용된다.
§48.19.38.12Miles, qui sibi manus intulit nec factum peregit, nisi inpatientia doloris aut morbi luctusue alicuius uel alia causa fecerit, capite puniendus est: alias cum ignominia mittendus est.
자살을 기도하였으나 완수하지 못한 군인은, 고통이나 질병, 혹은 슬픔이나 기타 원인을 참지 못해 행한 것이 아닌 한 사형에 처해져야 한다. 그 외의 경우에는 불명예 제대 처분을 받아야 한다.