[ULPIANUS libro octagensimo ad edictum. ] §46.8.12.prquo enim tutiore loco sit, qui contrahit de rato solet stipulari.
[울피아누스, 『고시주해』 제80권] 계약하는 자는 더 안전한 지위에 있기 위하여, 추인에 관하여 문답약정을 맺는 것이 통례이다.
§46.8.12.1Rem haberi ratam hoc est comprobare adgnoscereque quod actum est a falso procuratore.
“사안이 추인된다”는 것은 무권대리인에 의해 행해진 행위를 승인하고 확인하는 것을 의미한다.
§46.8.12.2Iulianus ait interesse, quando dominus ratam habere deberet solutionem in procuratorem factam, an tunc demum, cum primum certior factus esset.
율리아누스는 본인이 대리인에게 행해진 변제를 언제 추인해야 하는지에 관해, 최초로 통지받았을 그때에 비로소 추인해야 하는 것인지에 대해 차이(시간적 여유)가 있다고 말한다.
hoc autem en platei accipiendum et cum quodam spatio temporis nec minimo nec maximo et quod magis intellectu percipi, quam elocutione exprimi possit.
그러나 이것은 “넓게”(대략적으로), 즉 가장 짧지도 않고 가장 길지도 않은 어떤 일정한 시간적 유예를 두고서, 또한 말로 표현되기보다는 이해로써 파악될 수 있는 것으로 받아들여져야 한다.
quid ergo, si, quod primo ratum non habuit, postea habebit ratum? nihilo magis proficere ad impediendam actionem suam et ob id, quod primo non habuit ratum, actionem saluam habere ait.
그렇다면 처음에 추인하지 않았던 것을 나중에 추인하는 경우는 어떠한가? 그는 그것이 자신의 소권을 가로막는 데에 아무런 도움이 되지 않으며, 처음에 추인하지 않았다는 이유로 소권이 온전히 보존된다고 말한다.
ideoque si, quod procuratori fuerat solutum, exegerit, agi perinde ex ea stipulatione poterit, ac si ratum habere se postea non dixisset.
따라서 만약 대리인에게 변제되었던 것을 본인이 청구하는 경우, 사후에 추인하겠다고 말하지 않았던 것처럼 그 문답약정에 기초하여 소를 제기할 수 있다.
sed ego puto exceptionem doli mali locum habituram.
그러나 나는 악의의 항변이 인정될 여지가 있다고 생각한다.
§46.8.12.3Siue quis petat siue compensatione utatur, committitur statim ratam rem dominum habiturum stipulatio: nam qualiterqualiter quis eundem actum retractet, qui a procuratore actus est, committi stipulationem oportet.
본인이 청구하든 상쇄를 주장하든, “본인이 사안을 추인할 것”이라는 문답약정은 즉시 위약이 된다. 왜냐하면 본인이 대리인에 의해 행해진 것과 동일한 행위를 어떤 방식으로든 철회하는 경우에는 그 문답약정이 위약이 되는 것이 당연하기 때문이다.