[ULPIANUS libro septimo disputationum. ] §46.7.13.prCum quaerebatur, si interposita iudicatum solui stipulatione, cum quis rem non defenderet, postea ex eremodicio sententiam esset passus, an ob rem iudicatam clausula committatur: dicebam unam clausulam in stipulatione iudicatum solui et ob rem non defensam et ob rem iudicatam in se habere: cum igitur iudicatum solui stipulatio una cludatur clausula, siue res iudicetur siue res non defendatur, merito quaeritur, si altera causa committatur, an ex altera rursum committi possit.
[울피아누스, 논의집 제7권] 판결 이행 보증의 문답문제가 개입된 후에, 누군가 소송을 변호하지 않다가 나중에 궐석재판으로 판결을 받았을 때, 기판력 있는 사건으로 인해 조항이 발동되는지가 의문시되었다. 나는 판결 이행 보증의 문답문제 내의 하나의 조항이 소송 미변호로 인한 것과 기판력 있는 사건으로 인한 것을 모두 그 자체 내에 포함하고 있다고 말하곤 했다. 따라서 판결 이행 보증의 문답문제가 하나의 조항으로 마무리되므로, 사건이 판결되든 소송이 변호되지 않든, 한쪽 원인으로 인해 발동되었을 때 다른 쪽 원인으로 인해 다시 발동될 수 있는지가 당연히 질문된다.
ecce enim si quis stipuletur: 'si nauis ex Asia uenerit, aut si Titius consul fuerit', constat, siue nauis prior uenerit siue Titius consul ante factus sit, committi stipulationem: sed ubi commissa est ex priore causa, ex altera, licet existat condicio, amplius non committitur: altera causa enim, non utraque inerat stipulationi.
왜냐하면 예를 들어 누군가 "만약 배가 아시아에서 오거나, 또는 티티우스가 집정관이 된다면"이라고 문답계약을 맺는다면, 배가 먼저 오든 티티우스가 먼저 집정관이 되든 문답계약이 발동되는 것은 명백하기 때문이다. 그러나 선행하는 원인으로 인해 발동되었을 때에는, 다른 쪽 원인에 대해서는 비록 조건이 성취되더라도 더 이상 발동되지 않는다. 왜냐하면 문답계약에는 양쪽 모두가 아니라 한쪽 원인만이 내포되어 있었기 때문이다.
proinde uidendum, stipulatio ob rem non defensam utrum commissa est re non defensa an non prius creditur commissa, nisi ex stipulatione lis fuerit contestata? quod magis est: et ideo nec fideiussoribus uidetur statim dies cedere, ubi res coeperat non defendi.
따라서 소송 미변호로 인한 문답문제가 소송이 변호되지 않았다는 사실 자체로 발동되는 것인지, 아니면 문답문제에 따른 소송에서 쟁점결정이 행해지기 전에는 발동된 것으로 믿어지지 않는지 검토해야 한다. 후자의 견해가 더 타당하다. 그리하여 소송이 변호되지 않기 시작했을 때 보증인들에게 즉시 이행기가 도래하는 것으로 보지 않는다.
proinde si forte lis finita fuerit, ad quam defensio erat necessaria, uel solutione uel transactione uel acceptilatione uel quo alio modo, consequenter placuit evanescere ob rem non defensam clausulam.
그러므로 만약 변호가 필요했던 소송이 변제나 화해, 구두 채무면제 또는 다른 어떤 방법으로든 종료되었다면, 결과적으로 소송 미변호 조항은 소멸하는 것으로 합의되었다.
§46.7.13.1Si fuero a fideiussore procuratoris stipulatus iudicatum solui quasi in rem acturus et postea in personam egero, uel alia actione acturus, aliam autem dictauero actionem, non committitur stipulatio, quia de alia actum uidetur, de alia stipulatio interposita.
만약 내가 대물소송을 제기할 의도로 대리인의 보증인으로부터 판결 이행 보증을 문답계약으로 약속받았는데, 나중에 대인소송을 제기하였거나, 혹은 다른 소송을 제기할 의도였으면서 또 다른 소송을 고지하였다면, 문답계약은 발동되지 않는다. 왜냐하면 다른 소송에 대해 소가 제기된 것으로 보이고, 또 다른 소송에 대해 문답계약이 개입되었기 때문이다.