[PAULUS libro duodecimo ad Sabinum. ] §46.4.11.prSpecies adquirendi est liberare dominum obligatione: et ideo fructuarius quoque seruus liberare acceptum rogando fructuarium potest, quia ex re eius uidetur ei adquirere.
[사비누스 주석 제12권에서의 파울루스] 주인을 채무로부터 면제시키는 것은 취득의 한 형태이다. 그러므로 용익권의 대상인 노예 역시 채무면제를 청함으로써 용익권자를 채무로부터 면제시킬 수 있는데, 왜냐하면 그의 재산으로부터 그를 위해 취득하는 것으로 간주되기 때문이다.
sed et si usum tantum habemus, idem fiet.
그러나 우리가 사용권만을 가지고 있는 경우라 할지라도 마찬가지 결과가 될 것이다.
idemque dicemus et in eo, qui bona fide nobis seruit, et in ceteris, qui nostro iuri subiecti sunt.
그리고 우리에게 선의로 봉사하는 자 및 우리의 권리에 복종하는 그 밖의 자들에 대해서도 우리는 같은 말을 할 것이다.
§46.4.11.1Sed et si seruo quod ipse mihi promisit acceptum fecero, inutiles mihi erunt aduersus dominum honorariae actiones, quae de peculio uel in rem uerso dantur.
그러나 노예가 스스로 나에게 약정한 것에 대하여 내가 그 노예에게 채무면제를 해 준 경우, 특유재산(peculium) 또는 (주인의) 이익으로 전용된 것(in rem versum)에 관하여 주인을 상대로 제기할 수 있는 명예법상의 소권들은 나에게 무효가 될 것이다.
§46.4.11.2Si seruus hereditarius ante aditam hereditatem acceptum roget, quod defunctus promisit, uerius puto contingere liberationem, ut per hoc hereditas ipsa liberetur.
만약 상속재산에 속하는 노예가 상속의 승인 전에 피상속인이 약정한 것에 대하여 채무면제를 청한다면, 이를 통해 상속재산 자체가 면제되도록 면제가 성립한다고 보는 것이 더 타당하다.
§46.4.11.3Sed et si dominus apud hostes sit, dicendum est iure postliminii confirmari acceptilationem: nam et stipulari ei, qui apud hostes est, seruus potest.
그러나 주인이 적의 포로로 잡혀 있는 경우라 할지라도, 귀환권(postliminium)에 의하여 채무면제가 확정된다고 말해야 한다. 왜냐하면 노예는 적의 포로로 잡혀 있는 자를 위해서도 약정을 할 수 있기 때문이다.