[ULPIANUS libro quadragensimo sexto ad Sabinum. ] §46.2.8.prSi Stichum dari stipulatus fuerim et, cum in mora promissor esset, quo minus daret, rursus eundem stipulatus fuero, desinit periculum ad promissorem pertinere quasi mora purgata.
[울피아누스, 사비누스 주석 제46권] 만약 내가 스티쿠스를 급부할 것을 문답약정하였고, 약정자가 급부를 지체하여 이행지체에 빠져 있을 때, 다시 동일한 스티쿠스를 문답약정하였다면, 이행지체가 치유된 것처럼 위험은 더 이상 약정자에게 귀속되지 않는다.
§46.2.8.1Legata uel fideicommissa si in stipulationem fuerint deducta et hoc actum, ut nouetur, fiet nouatio, si quidem pure uel in diem fuerint relicta, statim, si uero sub condicione, non statim, sed ubi condicio extiterit.
유증 또는 신탁유증이 문답약정 속으로 인입되고 경개하기로 합의된 경우, 그것이 조건 없이 또는 기한부로 유증된 것이라면 즉시 경개가 발생하지만, 조건부라면 즉시가 아니라 조건이 성취되었을 때 발생한다.
nam et alias qui in diem stipulatur, statim nouat, si hoc actum est, cum certum sit diem quandoque uenturum: at qui sub condicione stipulatur, non statim nouat, nisi condicio extiterit.
왜냐하면 다른 경우에도 기한부로 문답약정하는 자는, 언젠가 기한이 도래할 것이 확실하므로 그러한 합의가 있다면 즉시 경개하지만, 조건부로 문답약정하는 자는 조건이 성취되지 않는 한 즉시 경개하지 않기 때문이다.
§46.2.8.2Si quis ita stipulatus a Seio sit: 'quod a Titio stipulatus fuero, dare spondes?', an, si postea a Titio stipulatus sim, fiat nouatio solusque teneatur Seius? et ait Celsus nouationem fieri, si modo id actum sit, ut nouetur, id est ut Seius debeat quod Titius promisit: nam eodem tempore et impleri prioris stipulationis condicionem et nouari ait, eoque iure utimur.
만약 누군가 세이우스로부터 다음과 같이 문답약정하였다고 하자. "내가 티티우스로부터 문답약정할 것을 귀하가 급부하기로 약속합니까?"라고. 그 후 내가 티티우스로부터 문답약정한다면, 경개가 발생하여 세이우스만이 의무를 지게 되는가? 첼수스는 경개하려는 합의, 즉 티티우스가 약속한 것을 세이우스가 채무로서 부담하기로 합의한 경우에 한하여 경개가 발생한다고 말한다. 왜냐하면 그는 동일한 시점에 이전 문답약정의 조건이 성취되는 동시에 경개도 이루어진다고 말하며, 우리는 이 법을 따르고 있기 때문이다.
§46.2.8.3Idem Celsus ait iudicatum solui stipulatione actionem iudicati non nouari, merito, quia hoc solum agitur ea stipulatione, ut fideiussoribus cautum sit, non ut ab obligatione iudicati discedatur.
동일한 첼수스는 판결의 이행을 목적으로 하는 문답약정에 의하여 판결에 기한 소송이 경개되지 않는다고 말하는데, 이는 정당하다. 왜냐하면 그 문답약정에서는 보증인에 의해 담보가 제공되는 것만이 의도되었을 뿐, 판결에 기한 채무로부터 벗어나는 것은 의도되지 않았기 때문이다.
§46.2.8.4Si decem, quae mihi Titius debet, aut decem, quae Seius debet, a Tertio stipulatus fuero, putat Marcellus neutrum liberari, sed Tertium eligere posse, pro quo decem soluere uelit.
만약 티티우스가 나에게 빚진 10 또는 세이우스가 빚진 10을 내가 테르티우스로부터 문답약정하였다면, 마르켈루스는 둘 중 누구도 면책되지 않고, 다만 테르티우스가 누구를 대신하여 10을 지급할지 선택할 수 있다고 생각한다.
§46.2.8.5Si ab alio promissam sibi dotem maritus ab uxore dotis nomine stipulatus sit, non duplari dotem, sed fieri nouationem placet, si hoc actum est: quid enim interest, ipsa an alius quilibet promittat? quod enim ego debeo si alius promittat, liberare me potest, si nouationis causa hoc fiat: si autem non nouandi animo hoc interuenit, uterque quidem tenetur, sed altero soluente alter liberatur.
만약 남편이 타인으로부터 자신에게 약속되었던 지참금을 아내로부터 지참금의 명목으로 문답약정하였다면, 지참금이 두 배가 되는 것이 아니라 그러한 합의가 있는 경우 경개가 발생한다고 본다. 그녀가 직접 약속하든 다른 누군가가 약속하든 무슨 차이가 있겠는가? 왜냐하면 내가 지고 있는 채무를 타인이 약속하는 경우, 이것이 경개를 위하여 행해진다면 나를 면책시킬 수 있기 때문이다. 그러나 만약 경개할 의사 없이 이것이 개입되었다면 양자 모두가 의무를 지지만, 일방이 변제하면 타방은 면책된다.
non tamen si quis stipuletur quod mihi debetur, aufert mihi actionem, nisi ex uoluntate mea stipuletur: liberat autem me is qui quod debeo promittit, etiamsi nolim.
하지만 누군가 나에게 지고 있는 채권에 대해 문답약정을 하더라도 나의 의사에 기하여 문답약정하는 것이 아닌 한 나로부터 소권을 박탈하지 못한다. 반면 내가 지고 있는 채무를 약속하는 자는 내가 원하지 않더라도 나를 면책시킨다.