[UENULEIUS libro tertio stipulationum. ] §46.2.31.prSi rem aliquam dari stipulatus sum, deinde eandem sub condicione nouandi animo ab eodem stipuler, manere oportet rem in rebus humanis, ut nouationi locus sit, nisi si per promissorem steterit, quo minus daret.
[베눌레이우스, 『문답약정집』 제3권] 만약 내가 어떤 물건을 줄 것을 문답약정하였고, 그 후에 경개의 의사로 조건부로 동일한 사람으로부터 동일한 물건을 문답약정한다면, 경개가 성립할 여지가 있기 위해서는 그 물건이 인간 사회의 사물 중에 잔존하고 있어야 한다. 다만, 약정자의 책임 있는 사유로 인해 급부가 이루어지지 않은 경우는 예외로 한다.
ideoque si hominem mihi dare te oporteat et in mora fueris, quo minus dares, etiam defuncto eo teneris: et si, priusquam decederet, cum iam mora facta sit, eundem a te sub condicione stipulatus fuero et seruus postea decesserit, deinde condicio exstiterit, cum iam ex stipulatu obligatus es mihi, nouatio quoque fiet.
따라서 만약 당신이 나에게 노예를 줄 의무가 있고 당신이 급부함에 있어 이행지체에 빠졌다면, 그 노예가 사망한 후에도 당신은 책임을 면하지 못한다. 그리고 그 노예가 사망하기 전에 이미 지체가 발생한 상태에서 내가 당신으로부터 동일한 노예를 조건부로 문답약정하였고, 그 후에 노예가 사망하고 나서 조건이 성취되었다면, 당신은 이미 문답약정에 의해 나에게 채무를 지고 있으므로 경개 또한 성립한다.
§46.2.31.1Si duo rei stipulandi sint, an alter ius nouandi habeat, quaeritur et quid iuris unusquisque sibi adquisierit.
만약 두 명의 공동문답약정채권자가 있다면, 일방이 경개할 권리를 가지는지, 그리고 각자가 자신을 위해 어떠한 권리를 취득하였는지가 문제된다.
fere autem conuenit et uni recte solui et unum iudicium petentem totam rem in litem deducere, item unius acceptilatione peremi utrisque obligationem: ex quibus colligitur unumquemque perinde sibi adquisisse, ac si solus stipulatus esset, excepto eo quod etiam facto eius, cum quo commune ius stipulantis est, amittere debitorem potest.
그런데 일반적으로 일방에게 유효하게 변제될 수 있고, 일방이 소송을 청구하여 급부 전체를 소송의 대상으로 삼을 수 있으며, 마찬가지로 일방의 수령응답(채무면제)에 의해 양자 모두에 대한 채무가 소멸한다는 점에 의견이 일치한다. 이로부터 각자는 자신이 단독으로 문답약정을 체결한 것과 다름없이 취득한 것으로 추론된다. 다만, 자신과 공동의 문답약정권을 공유하는 사람의 행위에 의해서도 채무자를 잃을(면하게 할) 수 있다는 점은 예외로 한다.
secundum quae si unus ab aliquo stipuletur, nouatione quoque liberare eum ab altero poterit, cum id specialiter agit, eo magis cum eam stipulationem similem esse solutioni existimemus.
이에 따르면, 만약 일방이 누군가로부터 문답약정을 맺는다면, 특히 그가 그것을 의도하여 행하는 경우, 경개에 의해서도 그를 타방으로부터 해방시킬 수 있다. 우리가 그 문답약정을 변제와 유사한 것으로 본다면 더욱 그러하다.
alioquin quid dicemus, si unus delegauerit creditori suo communem debitorem isque ab eo stipulatus fuerit? aut mulier fundum iusserit doti promittere uiro, uel nuptura ipsi doti eum promiserit? nam debitor ab utroque liberabitur.
그렇지 않다면, 일방이 자신의 채권자에게 공동채무자를 위탁하고 그 채권자가 그 채무자로부터 문답약정을 얻어낸 경우, 우리는 무엇이라 말하겠는가? 혹은 여성이 남편에게 지참금으로 토지를 약속하도록 명하였거나, 결혼하려는 여성 자신이 그것을 지참금으로 약속한 경우는 어떠한가? 왜냐하면 채무자는 양자 모두로부터 해방될 것이기 때문이다.