[IDEM libro sexagensimo nono ad edictum. ] §46.2.19.prDoli exceptio, quae poterat deleganti opponi, cessat in persona creditoris, cui quis delegatus est.
[같은 사람, 『고시주해』 제69권] 위탁자에게 대항할 수 있었던 기망의 항변은, 어떤 사람이 위탁된 상대방인 채권자의 인적 관계에서는 소멸한다.
idemque est et in ceteris similibus exceptionibus, immo et in ea, quae ex senatus consulto filio familias datur: nam aduersus creditorem, cui delegatus est ab eo, qui mutuam pecuniam contra senatus consultum dederat, non utetur exceptione, quia nihil in ea promissione contra senatus consultum fit: tanto magis, quod hic nec solutum repetere potest.
그리고 다른 유사한 항변들에서도, 나아가 원로원 결의에 따라 가자(가족의 아들)에게 주어지는 항변에서도 마찬가지이다. 왜냐하면, 원로원 결의에 반하여 금전을 대여한 자로부터 위탁받은 채권자에 대해서는 그가 항변을 사용하지 못할 것이기 때문인데, 그 약정에서는 원로원 결의에 반하는 어떤 일도 행해지지 않았기 때문이며, 이 자가 이미 지급한 것을 반환 청구할 수조차 없다는 점에서 더욱 그러하다.
diuersum est in muliere, quae contra senatus consultum promisit: nam et in secunda promissione intercessio est.
원로원 결의에 반하여 약정한 여성의 경우에는 이와 다른데, 왜냐하면 두 번째 약정에서도 채무인수가 존재하기 때문이다.
idemque est in minore, qui circumscriptus delegatur, quia, si etiamnunc minor est, rursum circumuenitur: diuersum, si iam excessit aetatem uiginti quinque annorum, quamuis adhuc possit restitui aduersus priorem creditorem.
또한 속아서 위탁된 미성년자의 경우에도 마찬가지인데, 왜냐하면 그가 여전히 미성년자라면 다시 사기를 당하는 셈이 되기 때문이다. 이와 달리 이미 25세의 연령을 초과한 경우에는 다른데, 비록 그가 이전 채권자에 대해서는 여전히 원상회복을 받을 수 있을지라도 그러하다.
ideo autem denegantur exceptiones aduersus secundum creditorem, quia in priuatis contractibus et pactionibus non facile scire petitor potest, quid inter eum qui delegatus est et debitorem actum est aut, etiamsi sciat, dissimulare debet, ne curiosus uideatur: et ideo merito denegandum est aduersus eum exceptionem ex persona debitoris.
한편, 제2의 채권자에 대한 항변이 거부되는 이유는, 사적인 계약과 합의에 있어서 원고가 위탁된 자와 채무자 사이에 어떤 일이 행해졌는지 쉽게 알 수 없거나, 혹은 알지라도 참견하기 좋아하는 것처럼 보이지 않기 위해 모르는 체해야 하기 때문이다. 따라서 그에 대하여 채무자의 인적 관계에서 비롯된 항변을 거부하는 것은 정당하다.