Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §46.1.71.pr-46.1.71.2

국고의 채권채무 승계와 혼동에 의한 보증의 면책

9271개 구절 중 7619번째 · 라틴어

요약

국고가 공동채무자 중 일방과 채권자 모두를 승계한 경우 혼동에 의한 채무 소멸의 범위와 다른 공동채무자 및 보증인·위탁자의 책임에 미치는 영향에 대해 논하고, 불청구 합의나 이자부 대출 위탁에 관한 특수한 사례를 설명한다.

[PAULUS libro quarto quaestionum. ] §46.1.71.prGranius Antoninus pro Iulio Pollione et Iulio Rufo pecuniam mutuam accipientibus, ita ut duo rei eiusdem debiti fuerint, apud Aurelium Palmam mandator exstitit: Iulii bona ad fiscum uenerunt: similiter et creditori fiscus successerat.
[파울루스, 의문집 제1권.] (실제로는 제4권) 그라니우스 안토니누스는 율리우스 폴리오와 율리우스 루푸스가 소비대차로 금전을 차용함에 있어, 그들 둘이 동일한 채무의 공동채무자가 되는 방식으로, 아우렐리우스 팔마에 대해 위탁자로 나섰다. 율리우스들의 재산은 국고로 귀속되었고, 마찬가지로 국고는 채권자도 승계하였다.
mandator allegabat se liberatum iure confusionis, quia fiscus tam creditori quam debitori successerat.
위탁자는 국고가 채권자와 채무자 모두를 승계했기 때문에 혼동의 법에 따라 자신이 해방되었다고 주장했다.
et quidem si unus debitor fuisset, non dubitabam sicut fideiussorem, ita et mandatorem liberatum esse: quamuis enim iudicio conuento principali debitore mandator non liberetur, tamen ubi successit creditor debitori, ueluti solutionis iure sublata obligatione etiam mandator liberatur, uel quia non potest pro eodem apud eundem quis mandator esse.
그리고 실제로 만약 채무자가 한 명뿐이었다면, 보증인과 마찬가지로 위탁도 해방되었다는 점에 나는 의심을 품지 않았다. 왜냐하면 비록 주채무자가 소송으로 청구받더라도 위탁자는 해방되지 않지만, 채권자가 채무자를 승계한 경우에는 마치 변제의 법에 의해 채무가 소멸한 것처럼 위탁자도 해방되기 때문이며, 혹은 누구도 동일인을 위해 동일인 하에서 위탁자가 될 수는 없기 때문이다.
sed cum duo rei promittendi sint et alteri heres extitit creditor, iusta dubitatio est, utrum alter quoque liberatus est, ac si soluta fuisset pecunia, an persona tantum exempta confusa obligatione.
그러나 두 명의 약정채무자가 있고 그 중 한 명의 상속인으로 채권자가 나타난 경우, 마치 금전이 변제된 것처럼 다른 채무자도 해방되는지, 아니면 혼동된 채무로 인해 그 사람의 인격만 제외되는 것인지에 대해서는 정당한 의문이 존재한다.
et puto aditione hereditatis confusione obligationis eximi personam: sed et accessiones ex eius persona liberari propter illam rationem, quia non possunt pro eodem apud eundem obligati esse, ut quemadmodum incipere alias non possunt, ita nec remaneant.
그리고 상속승인에 의해 채무의 혼동으로 그 인격이 제외된다고 생각한다. 그러나 그 사람의 인격으로부터 유래하는 종된 채무 역시, 동일인을 위해 동일인 하에서 의무를 부담할 수 없다는 바로 그 이유 때문에 해방된다. 이는 다른 경우에 그들이 개시할 수 없는 것과 마찬가지로, 유지될 수도 없기 때문이다.
igitur alterum reum eiusdem pecuniae non liberari et per hoc nec fideiussorem uel mandatorem eius.
따라서 동일한 금전의 다른 공동채무자는 해방되지 않으며, 이로 인해 그의 보증인이나 위탁자도 해방되지 않는다.
plane quia is mandati iudicio eligere potest uel creditorem, competituram ei exceptionem doli mali, si coeperit conueniri.
분명히, 그는 위임 소송에서 채권자까지도 선택할 수 있기 때문에, 만약 청구를 받기 시작한다면 그에게는 악의의 항변이 인정될 것이다.
cum altero autem reo uel in solidum, si non fuerit societas, uel in partem, si socii fuerunt, posse creditorem agere.
그러나 다른 채무자에 대해서는, 만약 조합이 없었다면 전액에 대해, 만약 그들이 조합원이었다면 일부에 대해 채권자가 소송을 제기할 수 있다.
quod si creditor fideiussori heres fuerit uel fideiussor creditori, puto conuenire confusione obligationis non liberari reum.
그러나 만약 채권자가 보증인의 상속인이 되거나 보증인이 채권자의 상속인이 된다면, 채무의 혼동으로 인해 주채무자가 해방되지 않는다는 점에 나는 동의한다.
§46.1.71.1Si ponamus unum ex reis promittendi pactum esse, ne a se peteretur, deinde mandatorem soluisse: mandati iudicio conuenire potuit etiam eum, cum quo pactum est: non enim pactum creditoris tollit alienam actionem.
만약 약정채무자 중 한 명이 자신에 대해 청구하지 않기로 합의하고, 그 후에 위탁자가 변제했다고 가정해 보자. 위탁자는 위임 소송을 통해 합의를 맺은 바로 그 사람에 대해서도 소송을 제기할 수 있었다. 왜냐하면 채권자의 합의는 타인의 소권을 소멸시키지 않기 때문이다.
§46.1.71.2Placet mandatorem teneri etiam si faeneraturo creditori mandet pecuniam credere.
채권자가 이자를 붙여 대출하려 할 때 그에게 금전을 대출하도록 위탁하는 경우라 하더라도, 위탁자는 의무를 부담한다는 것이 통설이다.

어휘·문법 주석

  1. §46.1.71.prnon possunt pro eodem apud eundem obligati esse — 채권자가 상속(혼동)에 의해 채무자 자신과 동일인이 된 경우, 채무를 보증하는 3자 관계가 무너진다. 누구도 '동일한 주채무자를 위해, 그와 동일인이 된 채권자에 대해' 종된 채무(보증이나 위탁)를 부담할 수는 없다는 법리적 불가능성을 가리키며, 이로 인해 종된 채무(accessiones)가 소멸한다고 판단한다.
  2. §46.1.71.prplane quia is mandati iudicio eligere potest uel creditorem — 대명사 is는 혼동으로 해방되지 않은 '다른 채무자에 대한 위탁자(또는 보증인)'를 가리킨다. 이 위탁자가 위임 소송(iudicium mandati)에서 (국고라는 동일한 주체가 채권자이자 제1채무자의 상속인이 되어 있으므로) 채권자를 선택적으로 상대방 삼아 소를 제기할 수 있는 지위에 있기 때문에, 자신에게 청구가 들어올 경우 악의의 항변(exceptio doli mali)을 주장할 수 있다는 구조를 보여준다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §46.1.71.pr-46.1.71.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:46.1.71.pr-46.1.71.2

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.