[GAIUS libro tertio de uerborum obligationibus. ] §45.3.28.prSi ex re domini domino aut fructuario seruus stipulatus fuerit, domino quidem adquiri obligationem Iulianus scripsit, solui autem fructuario posse, quasi quolibet adiecto.
[가이우스, 구두채무에 관한 제3권] 율리아누스는 만일 노예가 주인의 재산으로부터 주인 또는 사용수익권자를 위해 약정하였다면, 채권은 진실로 주인에게 취득되지만, 마치 임의의 제3자가 추가된 것처럼 사용수익권자에게 변제될 수는 있다고 기록하였다.
§45.3.28.1Si seruus communis ex re unius stipulatus erit, magis placuit utrique adquiri, sed eum, cuius ex re facta est stipulatio, cum socio communi diuidundo aut societatis iudicium de parte reciperanda recte acturum: idemque esse dicendum et si ex operis suis alteri ex dominis seruus adquirit.
만일 공유 노예가 주인들 중 한 사람의 재산으로부터 약정하였다면, 양쪽 모두에게 취득된다고 보는 것이 더 유력한 견해이다. 다만 그 재산으로부터 약정이 이루어진 주인은 공유자에게 공유물분할소송 또는 조합소송을 제기하여 그 지분을 회수하기 위해 정당하게 소를 제기할 것이다. 그리고 노예가 자신의 노역으로부터 주인들 중 한 사람을 위해 취득하는 경우에도 같은 말을 해야 한다.
§45.3.28.2Si ipsi domini singuli eadem decem seruo communi dari fuerint stipulati et semel responsum secutum fuerit, duo rei stipulandi erunt, cum placeat dominum seruo dari stipulari posse.
만일 주인들 각자가 동일한 10을 공유 노예에게 줄 것을 약정하고 한 번의 답변이 뒤따랐다면, 그들은 두 명의 연대채권자가 될 것이다. 왜냐하면 주인은 노예에게 줄 것을 약정할 수 있다는 점이 인정되기 때문이다.
§45.3.28.3Sicuti uni nominatim stipulando ei soli adquirit, ita placet et si rem emat nomine unius ex dominis, ei soli seruum adquirere.
노예가 명시적으로 한 사람을 위해 약정함으로써 그 사람만을 위해 취득하는 것과 마찬가지로, 만일 그가 주인들 중 한 사람의 명의로 물건을 매수한다면 그 노예는 그 사람만을 위해 취득하는 것으로 인정된다.
item si credat pecuniam, ut uni ex dominis solueretur, uel quodlibet aliud negotium gerat, posse eum nominatim exprimere, ut uni ex dominis restituatur aut soluatur.
마찬가지로 만일 그가 주인들 중 한 사람에게 변제되도록 금전을 대여하거나, 혹은 다른 어떤 사무를 처리하든 간에, 그는 주인들 중 한 사람에게 반환되거나 변제되도록 명시적으로 표현할 수 있다.
§45.3.28.4Illud quaesitum est, an heredi futuro seruus hereditarius stipulari possit.
상속재산에 속하는 노예가 미래의 상속인을 위해 약정할 수 있는지 질문되었다.
Proculus negauit, quia is eo tempore extraneus est.
프로쿨루스는 그가 그 당시에는 제3자라는 이유로 부정하였다.
Cassius respondit posse, quia qui postea heres extiterit, uideretur ex mortis tempore defuncto successisse: quae ratio illo argumento commendatur, quod heredis familia ex mortis tempore funesta facta intellegitur, licet post aliquod tempus heres extiterit: manifestum igitur est serui stipulationem ei adquiri.
카시우스는 가능하다고 답변하였는데, 왜냐하면 나중에 상속인이 되는 자는 사망 시점부터 망인을 승계한 것으로 여겨지기 때문이다. 이 주장은 비록 어느 정도 시간이 흐른 뒤에 상속인이 나타난다 할지라도, 상속인의 가족은 사망 시점부터 상속으로 인해 상중에 있게 되는 것으로 이해된다는 논거에 의해 지지된다. 따라서 노예의 약정이 그에게 취득된다는 것은 명백하다.