[CELSUS libro trigensimo octauo digestorum. ] §45.1.99.prQuidquid adstringendae obligationis est, id nisi palam uerbis exprimitur, omissum intellegendum est: ac fere secundum promissorem interpretamur, quia stipulatori liberum fuit uerba late concipere.
[켈수스, 학설휘찬 제38권] 채무를 구속하는 것에 관한 것은 무엇이든, 그것이 말로 명백히 표현되지 않는 한, 제외된 것으로 이해되어야 한다. 그리고 우리는 통상 약속자에게 유리하게 해석하는데, 왜냐하면 문약자에게는 말을 넓게 구성할 자유가 있었기 때문이다.
nec rursum promissor ferendus est, si eius intererit de certis potius uasis forte aut hominibus actum.
그러나 다른 한편으로, 예컨대 특정 용기나 노예에 대해 합의가 이루어진 것이 약속자에게 이익이 된다 하더라도, 약속자의 주장이 용인되어서는 안 된다.
§45.1.99.1Si stipulatus hoc modo fuero: 'si intra biennium Capitolium non ascenderis, dari?', non nisi praeterito biennio recte petam: nam etsi ambigua uerba sunt, sic tamen exaudiuntur, si inmutabiliter uerum fuit te Capitolium non ascendisse.
만약 내가 다음과 같은 방식으로 문약하였다면, “만약 2년 이내에 그대가 카피톨리움에 오르지 않았다면, 지급할 것을 약속하는가?”, 나는 2년이 경과한 후가 아니면 정당하게 청구하지 못할 것이다. 왜냐하면 비록 말은 모호할지라도, 그대가 카피톨리움에 오르지 않았다는 것이 불가역적으로 진실이 된 경우에만 그렇게 이해되기 때문이다.