[PAULUS libro uicensimo quarto ad edictum. ]
[파울루스, 고시 주해 제24권] 때로는 무조건적인 약정이 사물의 성질 자체로부터 유예를 포함한다.
§45.1.73.prInterdum pura stipulatio ex re ipsa dilationem capit, ueluti si id quod in utero sit aut fructus futuros aut domum aedificari stipulatus sit: tunc enim incipit actio, cum ea per rerum naturam praestari potest.
예컨대 태내에 있는 것, 또는 장래의 과실, 또는 집이 건축되는 것을 약정한 경우이다. 왜냐하면 사물의 본성상 그것들이 급부될 수 있을 때에야 비로소 소권이 시작되기 때문이다.
sic qui Carthagini dari stipulatur, cum Romae sit, tacite tempus complecti uidetur, quo perueniri Carthaginem potest.
이와 같이 로마에 있으면서 카르타고에서 급부될 것을 약정하는 자는 카르타고에 도달할 수 있는 시간을 묵시적으로 포함하고 있는 것으로 여겨진다.
item si operas a liberto quis stipulatus sit, non ante dies earum cedit, quam indictae fuerint nec sint praestitae.
마찬가지로 만약 누군가 해방노예로부터 노역을 약정했다면, 그 노역에 대한 기일은 그것이 지정되었음에도 제공되지 않았을 때보다 전에는 도래하지 않는다.
§45.1.73.1Si seruus hereditarius stipulatus sit, nullam uim habitura est stipulatio, nisi adita hereditas sit, quasi condicionem habeat.
만약 상속재산에 속하는 노예가 약정했다면, 상속이 승인되지 않는 한, 그 약정은 마치 조건을 포함하고 있는 것처럼 아무런 효력도 가지지 않을 것이다.
idem est et in seruo eius qui apud hostes est.
적의 포로가 되어 있는 자의 노예에 있어서도 마찬가지이다.
§45.1.73.2Stichi promissor post moram offerendo purgat moram: certe enim doli mali exceptio nocebit ei, qui pecuniam oblatam accipere noluit.
스티쿠스를 인도하기로 약정한 자는 지체 후에 이행을 제공함으로써 지체를 소멸시킨다. 왜냐하면 제공된 금전을 받기를 거부한 자에게는 확실히 악의의 항변이 불이익하게 작용할 것이기 때문이다.