[PAULUS libro septuagensimo primo ad edictum. ] §44.5.2.prSi filio familias delatum sit iusiurandum et iurauerit patrem suum dare non oportere, danda est patri exceptio.
[파울루스 『고시주해』 제71권] 만일 가자(家子)에게 선서가 제의되었고, 그가 자신의 아버지가 지급할 의무가 없다고 선서했다면, 아버지에게 항변이 인정되어야 한다.
§44.5.2.1Si in alea rem uendam, ut ludam, et euicta re conueniar, exceptione summouebitur emptor.
만일 내가 도박에서 게임을 하기 위해 물건을 매도하였고, 그 물건이 추탈되어 소송을 당하게 된다면, 매수인은 항변에 의해 배척될 것이다.
§44.5.2.2Si seruus promittat domino pecuniam, ut manumittatur, cum alias non esset manumissurus dominus, eamque liber factus spondeat: dicitur non obstare exceptionem patrono, si eam petat: non enim onerandae libertatis causa haec pecunia promissa est.
만일 노예가 해방되기 위하여 주인에게 돈을 약속하였고(그러지 않았더라면 주인이 해방해 주지 않았을 터인데), 자유인이 된 후에 그가 그 돈을 약속했다면, 파트로누스가 이를 청구하더라도 항변이 그의 가로막음이 되지 않는다고 말해진다. 왜냐하면 이 돈은 해방 자유를 과중하게 할 목적으로 약속된 것이 아니기 때문이다.
alioquin iniquum est, dominum et seruo carere et pretio eius.
그렇지 않다면 주인이 노예도 잃고 그 대가도 잃는 것은 부당하다.
totiens ergo onerandae libertatis causa pecunia uidetur promitti, quotiens sua sponte dominus manumisit et propterea uelit libertum pecuniam promittere, ut non exigat eam, sed ut libertus eum timeat et obtemperet ei.
따라서 주인이 자발적으로 해방하고, 그 때문에 해방 자유인이 돈을 약속하기를 원하되, 그 돈을 징수하기 위함이 아니라 해방 자유인이 자신을 두려워하고 복종하게 만들기 위한 경우에만, 돈이 해방 자유를 과중하게 할 목적으로 약속된 것으로 인정된다.