[IDEM libro septuagensimo quarto ad edictum. ] §44.2.5.prDe eadem re agere uidetur et qui non eadem actione agat, qua ab initio agebat, sed etiam si alia experiatur, de eadem tamen re: ut puta si quis mandati acturus, cum ei aduersarius iudicio sistendi causa promisisset, propter eandem rem agat negotiorum gestorum uel condicat, de eadem re agit.
[동인, 고시주해 제74권] 처음에 제기했던 것과 동일한 소송으로 다투지 않는 자라 할지라도, 비록 다른 소송을 시도하되 그것이 동일한 사안에 관한 것이라면, 동일한 사안에 관하여 다투고 있는 것으로 보인다. 예컨대, 위임 소송을 제기하려던 자가 상대방으로부터 재판 출석을 약속받았을 때, 동일한 사안에 기초하여 사무관리 소송을 제기하거나 혹은 콘딕티오(부당이득반환청구)를 제기한다면, 그는 동일한 사안에 관하여 다투고 있는 것이다.
recteque ita definietur eum demum 'de ea re' non agere, qui prorsus rem ipsam non persequitur: ceterum cum quis actionem mutat et experitur, dummodo de eadem re experiatur, etsi diuerso genere actionis quam instituit, uidetur 'de ea re' agere.
그리고 전혀 그 물건 자체를 추구하지 않는 자만이 결국 ‘그 사안에 관하여’ 다투고 있지 않은 것이라고 정의되는 것은 옳다. 그러나 누군가가 소송을 변경하여 시도할 때, 동일한 사안에 관하여 시도하는 한, 설령 처음에 개시했던 것과 다른 종류의 소송에 의할지라도, ‘그 사안에 관하여’ 다투는 것으로 보인다.