[IDEM libro singulari quaestionum publice tractatarum. ] §42.8.24.prPupillus patri heres extitit et uni creditorum soluit: mox abstinuit hereditate paterna: bona patris ueneunt: an id quod accepit creditor reuocandum sit, ne melioris condicionis sit quam ceteri creditores? an distinguimus, per gratificationem acceperit an non, ut, si per gratificationem tutorum, reuocetur ad eandem portionem, quam ceteri creditores fuerint laturi: sin uero iuste exegerit, ceteri creditores neglexerint exactionem, interea res deterior facta sit, uel mortalitate uel subductis rebus mobilibus uel rebus soli ad irritum perductis, id quod acceperit creditor reuocari nullo pacto potest, quoniam alii creditores suae neglegentiae expensum ferre debeant.
[동일 저자, 공적으로 다루어진 질문들 단권] 피후견인이 아버지의 상속인으로 선서하고 채권자 중 한 명에게 변제하였다. 얼마 지나지 않아 그는 아버지의 상속재산을 기피하였다. 아버지의 재산이 매각된다. 그 채권자가 받은 것이 다른 채권자들보다 더 유리한 지위에 서지 않도록 회수되어야 하는가? 아니면 그가 특혜에 의해 받았는지 여부를 구별해야 하는가? 그리하여 만약 후견인들의 특혜에 의한 것이라면, 다른 채권자들이 받았을 동일한 비율로 회수된다. 그러나 만약 그가 정당하게 청구하였고, 다른 채권자들은 청구를 게을리하였으며, 그 사이에 노예의 사망이나 동산의 유출 또는 토지의 가치 상실로 인해 재산 상황이 악화되었다면, 그 채권자가 받은 것은 결코 회수될 수 없다. 다른 채권자들은 자신들의 태만에 대한 불이익을 감수해야 하기 때문이다.
quid ergo, si, cum in eo essent, ut bona debitoris mei uenirent, soluerit mihi pecuniam, an actione reuocari ea possit a me? an distinguendum est, is optulerit mihi an ego illi extorserim inuito et, si extorserim inuito, reuocetur, si non extorserim, non reuocetur? sed uigilaui, meliorem meam condicionem feci, ius ciuile uigilantibus scriptum est: ideoque non reuocatur id quod percepi.
그렇다면, 내 채무자의 재산이 매각될 상황에 처했을 때 그가 나에게 돈을 지불했다면, 소송을 통해 나로부터 그것이 회수될 수 있는가? 그가 나에게 제공한 것인지 아니면 내가 그의 의사에 반해 강탈한 것인지를 구별하여, 만약 내가 의사에 반해 강탈한 것이라면 회수되고, 강탈한 것이 아니라면 회수되지 않는다고 해야 하는가? 하지만 나는 깨어 있었고 내 지위를 더 좋게 만들었다. 시민법은 방심하지 않는 자들을 위해 기록된 것이다. 그러므로 내가 수령한 것은 회수되지 않는다.