[IAUOLENUS libro primo epistularum. ]
[야볼레누스, 서간집 제1권] 가주가 사춘기 미달의 아들에게, 만약 그가 사춘기에 달하기 전에 사망할 경우에 대비하여, 대위상속인을 지정했다.
§42.5.28.prPater familias impuberi filio, si ante pubertatem decessisset, substituit heredem: is filius paterna hereditate se abstinuit ideoque bona patris uenierunt: postea filio hereditas obuenit, qua adita decessit.
그 아들은 부친의 상속을 삼갔으며(포기하였으며), 이에 따라 부친의 재산이 매각되었다. 그 후 아들에게 다른 상속이 도래하였고, 이를 인수한 후 사망했다.
quaero, cum praetor in ipsum pupillum, quamuis postea hereditas obuenisset, creditoribus tamen patris actionem non daret, an in substitutum creditoribus patris danda sit actio, cum ex bonis paternis, quae scilicet ad creditores missos in bona pertinent, nihil adquirat et cum creditores nihil iuris in bonis pupilli habuerint eorumque nihil interfuerit, adiretur necne pupilli hereditas, cum ea bona omissa a substituto hereditate ad creditores non pertinebant.
묻자옵건대, 법무관이 피후견인 자신에 대해서는 비록 나중에 상속이 도래했다 하더라도 부친의 채권자들에게 소를 허용하지 않는데, 대위상속인에 대해서는 부친의 채권자들에게 소가 허용되어야 합니까? 왜냐하면 대위상속인은 부친의 재산(이는 물론 재산점유를 허가받은 채권자들에게 속하는 것이지만)으로부터 아무것도 취득하지 않기 때문이며, 또한 채권자들은 피후견인의 재산에 대해 아무런 권리도 가지지 않았고, 피후견인의 상속이 인수되는지 여부는 그들에게 아무런 상관이 없었기 때문인데, 대위상속인에 의해 상속이 방치되었을 때 그 재산은 채권자들에게 속하지 않았기 때문입니다.
me illud maxime mouet, quod praeceptoribus tuis placet unum esse testamentum.
저를 가장 곤혹스럽게 만드는 것은 귀하의 스승들께서 '유언은 하나이다'라고 생각하신다는 점입니다.
respondit: quod praetor filio, qui a paterna hereditate se abstinet, praestat, ne bonis patris eius uenditis in eum actio detur, tametsi postea ei hereditas obuenit, creditoribus non reddat, idem in substituto filio herede seruandum non est, quoniam filii pudori parcitur, ut potius patris quam eius bona ueneant, itaque in id, quod postea ei obuenit, actio creditoribus denegatur, quia id ex aduenticio adquisitum est, non per patrem ad eum peruenit.
대답하였다: 법무관이 부친의 상속을 삼가는 아들에게, 부친의 재산이 매각된 후에 비록 나중에 그에게 상속이 도래하더라도 그에 대한 소가 허용되지 않도록 하고 채권자들에게 그를 넘겨주지 않는 혜택은, 아들의 대위상속인인 상속인에게 동일하게 유지되어서는 안 된다. 왜냐하면 아들 자신의 재산보다 오히려 부친의 재산이 매각되도록 아들의 명예를 배려하기 때문이며, 따라서 나중에 그에게 도래한 재산에 대해서는 채권자들에게 소가 거부되는데, 이는 그것이 외래의 원인으로 취득된 것이지 부친을 통해 그에게 도달한 것이 아니기 때문이다.
at cum substitutus filio hereditatem adiit, postquam pupillus se paternae miscuerit hereditati, tunc hereditas et patris et filii una est et in omni aere alieno, quod aut patris aut filii fuerit, etiam inuitus heres obligatur: et quemadmodum liberum ei non est obligationem, ut non omnimodo, si non defenditur, ipsius bona ueneant, ita ne separare quidem aes alienum patris et filii poterit: quo casu efficietur, ut creditoribus in eum actio dari debeat.
그러나 피후견인이 부친의 상속에 개입한 후에 대위상속인이 아들의 상속을 인수한 때에는, 그때 부친과 아들의 상속재산은 하나가 되며, 부친 또는 아들의 것이었던 모든 채무에 대하여 상속인은 본의 아니게도 의무를 진다. 그리고 소송 방어가 행해지지 않는 한 어떻게 해서든 자기 자신의 재산이 매각되게 된다는 채무를 면할 자유가 그에게 없는 것과 마찬가지로, 부친과 아들의 채무를 분리하는 것조차 할 수 없을 것이다. 이 경우, 채권자들에게 그에 대한 소가 허용되어야 한다는 결과에 이른다.
quod si substitutus heres hereditatem non adierit, creditoribus patris in id, quod pupillus reliquit, actio dari non debet, quoniam neque pupilli bona uenire debent propter aes alienum patris neque in bonis patris est quod pupillus adquisiit.
반면에 만약 대위상속인이 상속을 인수하지 않았다면, 피후견인이 남긴 재산에 대해 부친의 채권자들에게 소가 허용되어서는 안 된다. 왜냐하면 부친의 채무 때문에 피후견인의 재산이 매각되어서는 안 되며, 피후견인이 취득한 재산은 부친의 재산에 속하지 않기 때문이다.