[ULPIANUS libro sexagesimo tertio ad edictum. ] §42.5.17.prQuaesitum est, utrum ita demum priuilegium habet funeraria, si is cuius bona ueneunt funeratus sit, an etiam si proponas alium esse funeratum.
[울피아누스, 고시 주해 제63권] 장의 소송이 우선권을 갖는 것은 그 재산이 매각되는 자가 매장된 경우에 한하는가, 아니면 다른 사람이 매장된 것으로 가정하는 경우에도 그러한가라는 질문이 제기되었다.
et hoc iure utimur, ut quicumque sit funeratus, id est siue is, cuius de bonis agitur, siue quid is debuit, quod reddere eum, si uiueret, funeraria actione cogi oporteret, priuilegio locus sit paruique referre dicamus, qua actione hic sumptus repetatur, funeraria an familiae erciscundae an qua alia, dummodo sumptus funeris causa factus sit.
그리고 우리는 다음과 같은 법을 따르고 있다. 즉, 매장된 사람이 누구이든 간에――그것이 재산이 문제되는 당사자이든, 혹은 그가 생존해 있었다면 장의 소송에 의해 반환하도록 강제되었어야 할 채무를 지고 있었던 경우이든――우선권이 인정되며, 이 비용이 장의 소송, 유산 분할 소송, 또는 그 밖의 어떤 소송에 의해 청구되든 거의 상관이 없다고 우리는 말한다. 다만 장의를 목적으로 비용이 지출된 경우에 한한다.
quacumque igitur actione ob funeris sumptum utatur, etiam funerariam ei competere.
따라서 장의 비용 때문에 어떤 소송을 제기하든, 그에게는 장의 소송 또한 인정된다.
quare si in stipulatum funeris inpensa deducta est, dicendum est locum esse priuilegio.
그러므로 만약 장의 비용이 문답계약에 포함되었다 하더라도, 우선권이 인정된다고 말해야 한다.
legio, si modo quis non abiciendi priuilegii causa stipulatus est.
다만 누군가가 우선권을 포기할 목적으로 문답계약을 체결한 것이 아닌 한 그러하다.
§42.5.17.1Si sponsa dedit dotem et nuptiis renuntiatum est, tametsi ipsa dotem condicit, tamen aequum est hanc ad priuilegium admitti, licet nullum matrimonium contractum est: idem puto dicendum etiam, si minor duodecim annis in domum quasi uxor deducta sit, licet nondum uxor sit:
만약 약혼녀가 지참금을 주었고 약혼이 취소된 경우, 그녀 자신이 지참금 반환을 청구하더라도, 비록 어떠한 혼인도 체결되지 않았으나 그녀에게 우선권을 인정하는 것이 공평하다. 동일한 일이 12세 미만의 여자가 아내처럼 집으로 인도된 경우에도 적용되어야 한다고 나는 생각한다. 비록 그녀가 아직 아내는 아닐지라도.