[ULPIANUS libro quinquagensimo nono ad edictum. ] §42.4.7.11Plane interdum bona eius causa cognita uendenda erunt, si urgueat aes alienum et dilatio damnum sit allatura creditoribus, ita autem uendenda, ut quod supersit, furioso detur, quia hominis eius status et habitus a pupilli condicione non multum abhorret: quod quidem non est sine ratione.
[울피아누스, 고시주해 제59권] 분명히, 만일 채무가 박두해 있고 지체가 채권자들에게 손해를 가져다줄 것이라면, 사건 심리를 거쳐 때로는 그의 재산이 매각되어야 할 것이다. 그러나 다음과 같이 매각되어야 한다. 즉, 남는 것은 그 미친 자에게 주어지도록 해야 하니, 왜냐하면 그 사람의 신분과 상태가 피후견인의 처지와 크게 다르지 않기 때문이다. 그리고 이것은 참으로 이유가 없는 것이 아니다.
§42.4.7.12Idemque et in prodigo dicendum est ceterisque, qui curatorum ope iuuantur: nec enim quisquam proprie latitare eos dixerit.
그리고 동일한 사항이 낭비자와 관리인의 도움을 받아 지원을 받는 다른 자들에 대해서도 말해져야 한다. 왜냐하면 아무도 엄밀한 의미에서 그들이 잠복하고 있다고 말하지는 않을 것이기 때문이다.
§42.4.7.13Illud sciendum est posse quem in eadem ciuitate esse et latitare, et in alia ciuitate et non latitare.
누군가 같은 도시에 있으면서 잠복하는 것도 가능하고, 다른 도시에 있으면서 잠복하지 않는 것도 가능하다는 점을 알아두어야 한다.
etenim qui in alia ciuitate sit copiamque sui faciat in publico ibique pareat, an latitet, uideamus.
왜냐하면 다른 도시에 있으면서 공공연히 자신과 접촉할 수 있게 하고 그곳에 나타나는 자가 잠복하고 있는 것인지 살펴보자.
et hodie hoc iure utimur, ut siue quis eodem loci agat siue peregre agat, si tamen occursum creditoris euitet, latitare uideatur.
그리고 오늘날 우리는 누군가가 같은 장소에서 활동하든 타국에서 활동하든, 만약 그가 채권자와의 만남을 피한다면 잠복하는 것으로 간주된다는 법을 적용하고 있다.
denique eum quoque, qui in foro eodem agat, si circa columnas aut stationes se occultet, uideri latitare ueteres responderunt, et posse quem aduersus alterum latitare, aduersus alterum non.
마지막으로, 같은 광장에서 활동하는 자라도 만약 그가 원주나 대기소 주변에 자신을 숨긴다면 잠복하는 것으로 보인다고 옛 법학자들은 답변하였고, 또한 누군가가 한 사람에 대해서는 잠복하고 다른 사람에 대해서는 잠복하지 않는 것도 가능하다.
constat autem, ut ipse eius possit bona uendere, aduersus quem latitat.
그러나 그가 자신에 대해 잠복하고 있는 그 사람만이 그의 재산을 매각할 수 있다는 것은 명백하다.
§42.4.7.14Si in diem uel sub condicione debitor latitet, antequam dies uel condicio ueniat, non possunt bona eius uenire: quid enim interest, debitor quis non sit an nondum conueniri possit? nam et si non sit debitor, idem dicemus.
만약 기한부 혹은 조건부 채무자가 잠복하더라도, 기한이 도래하거나 조건이 성취되기 전에는 그의 재산이 매각될 수 없다. 왜냐하면 누군가 채무자가 아닌 것과 아직 소송을 제기당할 수 없는 것 사이에 무슨 차이가 있겠는가? 실로 그가 채무자가 아니라 하더라도 우리는 똑같이 말할 것이다.
idem erit dicendum et si quis habeat quidem actionem, sed talem, quae per exceptionem repellitur.
누군가 소권을 가지고 있기는 하나 항변에 의해 물리쳐지는 그러한 소권인 경우에도 마찬가지로 말해져야 할 것이다.
§42.4.7.15Si quis actione de peculio filii uel serui nomine conueniri possit, si latitet, eo iure utimur, ut possint bona eius possideri et uenire, tametsi nihil fuerit in peculio, quia esse potest et rei iudicatae tempus spectamus, utrum sit an non sit, et quod teneat actio, etiam si nihil in peculio fuerit.
만약 누군가가 아들이나 노예의 이름으로 특유재산에 관한 소송에 의해 제소당할 수 있는 자인데 잠복한다면, 비록 특유재산에 아무것도 없다 하더라도 그의 재산이 점유되고 매각될 수 있다는 법을 우리는 적용하고 있다. 왜냐하면 나중에 존재할 수 있고, 우리는 그것이 있는지 없는지를 판결 시점을 기준으로 보며, 비록 특유재산에 아무것도 없더라도 소송이 성립하기 때문이다.
§42.4.7.16Item uideamus, si quis aduersus in rem actionem latitet, an bona eius possideri uenumque dari possint.
마찬가지로, 만약 누군가가 대물소권에 대항하여 잠복한다면 그의 재산이 점유되어 매각에 부쳐질 수 있는지 살펴보자.
extat Neratii sententia existimantis bona esse uendenda: et hoc rescripto Hadriani continetur, quo iure utimur.
재산이 매각되어야 한다고 생각한 네라티우스의 의견이 존재하며, 이는 하드리아누스의 칙답에 포함되어 있고 우리는 이 법을 적용하고 있다.
§42.4.7.17Celsus autem Sexto respondit, si fundum, quem petere uolo, Titius possideat neque absens defendatur, commodius se existimare in fundi possessionem mittendum quam bona eius possideri.
그러나 켈수스는 섹스투스에게 다음과 같이 답변했다. 만일 내가 청구하고자 하는 토지를 티티우스가 점유하고 있고 그가 부재한 상태에서 변호되지 않는다면, 그의 재산이 점유되는 것보다 그 토지의 점유에 청구인이 들어가게 되는 것이 더 적절하다고 자신은 생각한다는 것이다.
hoc adnotandum est Celsum consultum non de latitante, sed de absente.
여기서 켈수스가 자문을 받은 것은 잠복자에 대해서가 아니라 부재자에 대해서였다는 점에 유의해야 한다.
§42.4.7.18Idem Celsus existimat, si is, a quo hereditatem petere uelim, latitat, commodissime fieri posse, ut in possessionem mittar rerum, quas pro herede uel pro possessore possidet: sed si dolo fecit, quo minus possideret, bona eius possidenda et uendenda sunt.
동일한 켈수스는, 만일 내가 상속재산을 청구하고자 하는 상대방이 잠복하고 있다면, 그가 상속인으로서 혹은 점유자로서 점유하고 있는 물건들의 점유에 내가 들어가는 것이 가장 편리하게 이루어질 수 있다고 생각한다. 그러나 만약 그가 점유하지 않기 위해 기망행위를 하였다면 그의 재산은 점유되고 매각되어야 한다.
§42.4.7.19Diuus quoque Pius in persona eius, qui hereditatem possidens copiam sui non faciebat, rescripsit in possessionem rerum hereditariarum aduersarium inducendum: in quo rescripto et fructum percipere iussit eum, qui per nimiam contumaciam possessoris hereditatis, ut lucro eius cedat, in possessionem inductus est rerum hereditariarum.
신군 피우스 역시 상속재산을 점유하고 있으면서 자신과의 접촉을 허용하지 않던 자의 신원에 관하여, 상대방이 상속재산의 점유에 도입되어야 한다고 칙답하였다. 이 칙답에서 그는 또한, 상속재산 점유자의 과도한 불복종으로 인해 그 소득이 그의 이익으로 돌아가도록 상속재산의 점유에 도입된 자가 과실을 수취하도록 명하였다.