[IULIANUS libro quinto digestorum. ] §42.1.60.prQuaesitum est, cum alter ex litigatoribus febricitans discessisset et iudex absente eo pronuntiasset, an iure uideretur pronuntiasse.
[율리아누스, 학설휘찬 제5권] 소송 당사자 중 일방이 발열로 인해 퇴장하였고, 그가 부재한 사이에 법관이 판결을 선고하였을 때, 그것이 법적으로 유효하게 선고된 것으로 인정되는지가 질문되었다.
respondit: morbus sonticus etiam inuitis litigatoribus ac iudice diem differt.
답변: 중병은 소송 당사자들과 법관이 원치 않더라도 기일을 연기한다.
sonticus autem existimandus est, qui cuiusque rei agendae impedimento est.
그리고 행해야 할 모든 일에 방해가 되는 병이 중병으로 여겨져야 한다.
litiganti porro quid magis impedimento est, quam motus corporis contra naturam, quem febrem appellant? igitur si rei iudicandae tempore alter ex litigatoribus febrem habuit, res non uidetur iudicata.
나아가 소송 당사자에게 열이라고 불리는, 자연에 반하는 육체의 동요보다 더 큰 방해가 되는 것이 무엇이겠는가? 그러므로 판결을 내려야 할 때 소송 당사자 중 일방이 열이 있었다면, 그 사건은 판결된 것으로 인정되지 않는다.
potest tamen dici esse aliquam et febrium differentiam: nam si quis sanus alias ac robustus tempore iudicandi leuissima febre correptus fuerit, aut si quis tam ueterem quartanam habeat, ut in ea omnibus negotiis superesse soleat, poterit dici morbum sonticum non habere.
그러나 열에도 어떤 차이가 있다고 말할 수 있다. 왜냐하면 다른 면에서는 건강하고 강건한 자가 재판의 시기에 아주 가벼운 열에 걸렸거나, 혹은 어떤 자가 매우 만성적인 사일열을 앓고 있어서 그 와중에도 모든 업무를 통상적으로 처리할 수 있다면, 그가 중병을 앓고 있지 않다고 말할 수 있기 때문이다.